Biha Kappa v19.p74
Bṛhatkalpavṛtti v19.p74
- Language
- Sanskrit
v19.p74
makarādibhiḥ kavalīkriyante, tathā "jai dhuṃṭe” tti anyatīrthenātīrthena vā sādhunimittamavatīrṇāsirahite'kāye yāvato ghuṇṭān kurvanti tāvanti caturlaghūni | " tase ya" tti acitte'kāye yadi dvīndriyamaśnāti tataḥ ṣaḍlaghukam, trīndriye ṣaḍgurukam, caturindriye cchedaḥ, pañcendriye ekasmin mūlaṃ dvayoranavasthāpyaṃ triṣu pañcendriyeṣu pārāñcikam | “duhao vitti yatrāpkāyo'pi sacittaḥ dvīndriyādayaśca tatra trasāstatra dvābhyām apkāya-trasavirādhanābhyāṃ niṣpannaṃ prāyaścittam | sarvatrāpi ca dvīndriyeṣu ṣaṭsu trīndriyeṣu pañcasu caturindriyeṣu caturṣu pañcendriyeṣu triṣu pārāñcikam | ete tāvadāraṇyakatiryaksamutthā doṣā uktāḥ | atha grāmeyakatiryaksamutthān doṣānupadarśayati
[bhā. 2391] gāmeya kucchiyā' kucchiyā ya ekkekka duṭṭha'duṭṭhāya |
duṭṭhā jaha āraṇṇā, duchiya'duguṃchiyā neyā ||
71
vṛ- te grāmeyakāstiryañco dvividhāḥ 'kutsitāḥ' jugupsitāḥ 'akutsitāḥ' ajugupsitāḥ | jugupsitā gardamādayaḥ, ajugupsitā gavādayaḥ | punarekaike dvividhāḥ duṣṭā aduṣṭāśca | tatra ye jugupsitā vā duṣṭāste dvaye'pi yathā āraṇyakāstathaiva doṣānāśritya jñeyāḥ | ye ajugupsitā aduṣṭāsteṣvapi yathāsambhavaṃ doṣā upayujya vaktavyāḥ || ye punarjugupsitā aduṣṭāsteṣu doṣānāha
[bhā. 2392 ] bhuttiyaradosa kucchiya, paḍinīya cchobha giṇhaṇādīyā | āraṇṇamanuya-thīsuvi, te ceva niyattaṇāīyā ||
vṛ- yena sādhunā mahāśabdikādyā jugupsitā tiraścī gṛhasthakāle bhuktā tasya tāṃ tatra dṛṣṭavā smṛti, itarasya kautukam evaṃ bhuktā'bhuktasamutthā doṣā bhavanti | athavā tāsu jugupsitāsu tiraścīṣu pārśvavartinīṣu pratyanīkaḥ ko'pi “chobha "tti abhyākhyānaṃ dadyāt mayaiṣa śramaṇako mahāśabdikāṃ pratisevamāno dṛṣṭa iti, tatra grahaṇā-''karṣaṇaprabhṛtayo doṣāḥ | evaṃ grāmeyakaISSraṇyakeṣu tiryakṣu doṣā upadarśitāḥ | atha manuṣyeṣvabhidhīyante- “āraṇṇa” ityādi, manuṣyā dvividhāḥāraṇyakā grāmeyakāśca | tatrāraṇyakeṣu puruṣeṣu ta eva doṣāḥ, strīṣvapyāraṇyakāsuta eva nivarttanā'ntarāyādayo doṣā ye tiryakṣu bhaṇitāḥ || ete cānye'bhyadhikāḥpāyaṃ avāuḍāo, sabarāīo taheva nitthakkā | āriyapurisa kutūhala, āubhayapuliṃda āsuvaho |
vṛ- 'prāyaḥ' bāhulyena śabarīprabhṛtaya āraṇyakā anāryastriyaḥ 'apāvṛtāḥ' vastravirahitāḥ “nitthakkā” iti nirlajjāśca bhavanti, tataḥ sādhuṃ dṛṣṭvā āryo'yaṃ puruṣa iti kṛtvā kautūhalena tatrāgaccheyuḥ, tāśca dṛṣṭvā sādhorāṃtmobhayasamutthā doṣā bhaveyuḥ, tadīyapulindaśca tāṃ sādhusamīpāyātāṃ vilokya īṣyārbhareṇa preritaḥ sādhoḥ pulindyā ubhayasya vā āśu śīghraṃ vadhaṃ kuryāt ||
[bhā. 2394 ] thī- purisaanāyāre, khobho sāgāriyaṃ ti vā pahaṇe | gāmitthī purisehi vi, te cciya dosā ime anne ||
vṛ- athavā sa pulindraḥ pulindyā sahānācāramācaret tataḥ strīpuruṣānācāre dṛṣṭe cittakṣobho bhavet, kṣubhite ca citte pratigamanādayo doṣāḥ | yadvā sa pulindrastāṃ pratisevitukāmaḥ ' sāgārikaṃ ' vakṣyamāṇalakṣaṇamiti kṛtvā taṃ sādhuṃ prahaṇyāt | ete āraṇyakeṣu strī-puruṣeṣu doṣā uktāḥ | grāmeyakastrī-puruṣeṣvapi ta eva doṣāḥ | ete cānye'dhikā bhavanti ||
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit