Pramāṇa · Search · About · API

Biha Kappa v19.p87

Bṛhatkalpavṛtti v19.p87

Language
Sanskrit

v19.p87

-
bṛhatkalpa-chedasūtram -2-1/24 vṛ-stenāḥ ścāpadā vā yatropadravanti tatra ye gṛhasthāḥ paritrāṇaṃ kurvate tatra tanniśrayā vastavyam| maśakā vā'nyatrābhidravanti tato niśrayā'pi vastavyam | niṣkāraṇe tu niśrayā vasatāmapkāyayantravāhanādikamadhikaraṇaṃ bhavet | etaiḥ kāraṇairniśrayā vā aniśrayā vā yathāyogaṃ vasantīti ||
mū. (25) no kappai niggaṃthāṇa vā niggaṃthīṇa vā sāgārie uvassae vatthae| vṛ-asya sambandhamāha[bhā.249] nissa tti aipasaṃgeṇa mā hu sāgāriyammi u vasijjā |
teceva nissadosā, sāgārie nivasato mā hu|| vṛ. 'nirgranthīnāṃ sāgārikanikśrayaiva nirgranthānāmapi kāraṇe niśrayā vastuṃ kalpate' ityukte'tiprasaṅgadoṣeṇa mā sāgārike'pi pratiśraye vaseyuḥ | kutaḥ? ityāha-sāgārikopāśraye nivasato mā 'taeva utthāna-niveśanādiviṣayā niśrādoṣā bhaveyuḥ, agaḥsāgārikasūtraṃ prārabhyata iti| anena sambandhenāyātasyāsya vyākhyā-no kalpate nirgranthānāṃ vā nirgranthīnāṃvā 'sāgārike' sāgārikaṃ-dravyato bhāvataśca vakṣyamāṇalakṣaṇaṃ tadatrāsti iti vyutpatteḥ abhrāditvād apratyaye sāgārika īśe upāśraye vastumiti sūtrasaṅkṣapārthaḥ||atha niyuktivistaraḥ[bhā.2450] sāgāriyanikkhevo, cauviho hoiānupubīe| .
nāmaṃṭhavaṇā davie, bhāve ya cauvviho bhedo|| . vṛ-sāgārikapadasya nikṣepaścaturvidha ānupūrvyā bhavati, tadyathā-nāmni sthāpanāyāṃ dravye bhāve ceti | eṣa caturvidho bhedaḥ || tatra nāma-sthāpane gatārthe, dravyatā noāgamato jñaśarīrabhavyaśarīravyatiriktaṃ dravyasāgārikamāha[bhā.2451] ruvaṃ ābharaṇavihī, vatthālaṃkāra bhoyaṇe gaṃdhe|
āujja naṭṭa nāḍaga, gīe sayaṇe yadavvammi|| vṛ-rupamābharaṇavidhirvastrālaṅkāro bhojanaṃ gandhā ātodyaṃ nṛttaṃ nāṭakaṃ gītaṃ śayanīyaṃ ca, etad dravayasāgārikam || tatra rupapadaṃ vyākhyāti[bhā.2452] jaṃkaṭṭhakammamāisu, ruvaṃsaṭṭhāṇetaṃ bhavedavvaṃ |
jaṃvā jīvavimukkaṃ, visarisaruvaṃ tu bhāvammi|| vṛ-yat ‘kāṣṭhakarmādiṣu kāṣṭhakarmaṇivā citrakarmaṇivālepyakarmaṇivālepyakarmaṇivāpuruṣarupaṃ strīrupaṃ vā nirmitaṃ tat svasthāne dravyasāgārikaṃ bhavet | svasthānaṃ nāma-nirgranthānāṃ puruṣarupaṃ nirgranthīnāṃ tu strīpuruṣa | yattu visaśarupaṃ tad bhāvasāgārikam, nirgranthānāṃ strīrupaṃ nirgranthīnāṃ tu puruṣarupaṃ bhāvasāgārikamityarthaḥ | yad vā jīvavipramuktaṃ puruṣaśarīraṃ strīśarīraṃ vā tadapi svasthāne dravyasāgārikaṃ parasthāne tu bhāvasāgārikamiti || atha “ābharaṇavihī" ityādi vyākhyāyate-ābharaṇaṃ-kaṭakāditasya vidhi bhedāābharaṇavidhiḥ | vastrabhevākaṅkārovastrālaṅkaraḥ; yadvā vastrāṇi cīnāśukādīnī, alaṅkāro dvidhā keśālaṅkāra-mālyālaṅkārabhedāt | bhojanamaśanapāna-khādya-svādyabhedāccaturvidham | gandhaḥ-koṣṭhapuṭapākādi | ātodyaṃ caturvidham-tataṃ vitataṃ ghanaṃ śuṣiraṃ ca | tatra
tataṃ vīṇāprabhṛtikaṃ, vitataṃ murajādikam |

Linked texts (1)