Biha Kappa v20.p25
Bṛhatkalpavṛtti v20.p25
- Language
- Sanskrit
v20.p25
bṛhatkalpa-chedasūtram -3-3/97 vṛ-pratikramaṇe' pratikramaṇasūtre 'tīrate' pāraṃ prāpite sati vandanaṃṃ bhavati yāvad dvicaramaḥ sādhuḥ, sādhū avaśiṣyamāṇa yāvat sarveṣāmapi vandanaṃ kṛtvā kṣāmaṇakaṃ karttavyamiti bhāvaḥ | eṣa vidhi pūrvaṃ caturdaśapūrvadhara- daśapūrvadharādikāle āsīt, samprati punaḥ pūrvācāryairācīrṇamidam-trayāṇāṃ sādhūnāṃ vandanakaṃ karttavyam, tatraikasya gurordvayośca śeṣasādhvoḥ paryāyajyeṣṭhayordevasike upalakṣaṇatvād rātrike cāvaśyake'yaṃ vidhiravagantavyaḥ | pākṣike tupañca sādhavo vanditvā kṣamayitavyāḥ, catumāsie saṃvatsare ya satta avassaṃ ti || āha-kimatra kāraṇaṃ maulaṃ vidhimullaṅghaya pūrvasūraya itthamabhinavāṃ sāmācārī sthāpayanti ? iti ucyate
[ bhā. 4498 ] dhii- saṃghayaṇādīnaṃ, merāhāniṃ ca jāṇiuṃ therā | seha-agītaṭṭhā vi ya, ṭhavaṇā āinnakappassa ||
vṛ- dhṛtiḥ - mānasāvaṣṭambharūpā saṃhananaṃ vajraṛṣabhanārācādi tayoḥ ādiśabdād dravyakṣetrakālādīnāṃ ca yā parihāniryā ca maryādāyāḥ - siddhāntābhihitanirapavādasāmācārīrūpāyā hānistāṃ jñātvā pūrvasūraya aidaṃyugīnasādhujanocitasyācīrṇakalpasya sthāpanāṃ kurvanti | kimartham ? ityāha-śaikṣāṇāmagītārthānāṃ cānugrahārtham mā bhūdamīṣāṃ bahutarasādhūna vanditvā kṣamayatāṃ viśiṣṭadhṛtisahananādibalābhāvāt paribhagnānāṃ vipariṇāma iti || athācīrṇasyaiva lakṣaṇamāhaasaḍhena samāinnaṃ, jaṃ katthai kāraṇe asāvajjaṃ | na nivāriyamannehi ya, bahumanumayametamāinnaṃ ||
vṛ- 'aśaṭhena' rāga-dveṣarahitena kālikācāryādivat pramāṇasthena satā 'samācīrṇam' ācaritaṃ yad bhādrapadaśuddhacaturthīparyuṣaṇāparvavat 'kutracid' dravya-kṣetra kālādī 'kāraṇe' puṣṭālambane 'asāvadya' prakṛtyā mūlottaraguṇārādhanāyā abādhakam, 'na ca' naiva nivāritam 'anyaiḥ' tathāvidhaireva tatkālavartibhirgītārthe, api tu bahu yathā bhavati evamanumatametadācīrṇamucyate || atha ye ācāryasyāpi paryāyajyeṣṭhāstaiḥ kimācāryasya vandanakaṃ karttavyam ? utana ? iti atrocyate
22
[bhā. 4500 ] viyaḍaṇa pañcakkhāṇe, sue ya rādīnigā vi hu kariṃti | majjhille na kariṃtī, so ceva karei tesiṃ tu |
vṛ-vikaṭanam - ālocanaṃ pratyākhyānaṃ pratītaṃ tayoḥ tathā śrute ca uddiśyamāna-samuddiśyamānādau 'rālikā api' jyeṣṭhāryā apyupasampadaṃ pratipannā avamarānikasyācāryasya vandanakaṃ kurvanti | yattu madhyamaṃ kṣāmaṇakavandanaṃ tanna kurvanti, kintu sa evācāryasteṣāṃ rānikānāṃ karoti || atha yaduktam 'tisraḥ stutayo dātavyāḥ' iti tatra vidhimāha
[bhā. 4501 ] thuimaṃgalammi gaṇiṇā, uccārite sesagā thutī beṃti | pamhuṭṭhamerasāraṇa, vinayo ya na pheḍito evaṃ ||
vṛ- pākṣikādiṣu yadyapyācāryo'vamarālikastathāpi saevāvaśyake samāpite prathamatastisraḥ stutīrdadāti, daivasika-rātrikayorapi prathamamācāryeṇa stutimaṅgalaṃ prārambhaṇīyam, tataḥ śeṣaḥ | ata evāha-stutimaṅgale 'gaṇinā' ācāryeṇoccārite sati śeṣāḥ sādhavaḥ stutībruvate, dadatītyarthaḥ, dattvā ca gurupādamūla eva kiyantamapi kālaṃ tiṣṭhanti | kimartham ? iti ced ata āha-kācid maryādā- sāmācārī “pamhuṭṭhā” vismṛtā bhavet tasyāḥ smāraṇaṃ guravaḥ kurvīran | paramopakāriṇaśca