Pramāṇa · Search · About · API

Biha Kappa v20.p27

Bṛhatkalpavṛtti v20.p27

Language
Sanskrit

v20.p27

-
bṛhatkalpa-chedasūtram -3-3/97 cāritre sthitastasyeti || nanu phalasādhakatvād niścayasyaiva prāmāṇyaṃ na vyavahārasya ityāha[bhā.4507] vavahāro vi hubalavaṃ, jaṃchaumatthaṃ pi vaṃdaī arihā|
jā hoi anābhitro, jāṇato dhammayaṃ eyaṃ || vṛ-vyavahāro'pi, āstāṃniścayaityapiśabdārtha, 'huḥ' niścitaṃbalavān, yadyasmātchadmasthamapi svagurupabhṛtikaṃ vandate 'arahāḥ' kevalī| kiyantaṃ kālam ? ityāha-yāvadasau anābhinno'sti' kevalitayāanabhijñātobhavati tāvad etāṃ vyavahāranayabalavattvalakṣaṇāṃdharmatāṃjānanchadmasthamapi vandate iti || kathaṃ punarasau kevalitayā jñāyate? ityāha[mā.4508] kevalinā vā kahie, avaṃdamāno va kevaliṃ annaṃ |
vāgaraṇapuvvakahie, devayapūyāsu va muṇaṃti || - vṛ-anyena kenāpi kevalinā kathite' 'ayaṃ kevalī jātaḥ' ityākhyāte sati, avandamānovā kevalimanamanyaṃ kevalitayājñāyate | vyākaraṇapūrvaṃ vā-atiśayijñānagamyārthakathanapuraḥsaraṃtenaiva kevalinā svayameva kathite sati, 'daivatapūjāsu vā' yathāsannihitadevaiḥ kriyamāṇāṃ mahimāṃ dṛṣṭvā guruprabhṛtayastaṃ kevalinaṃ vidanti ||atha śreṇiprarūpaṇāmāha[bhā.4509] avabhāgapaliccheyā, ṭhāṇaṃtara kaṃḍae yachaṭṭhāṇā|
hiṭṭhā pajjavasāṇe, vuddhī appābaḍaṃ jīvā || vṛ- avibhāgaparicchedaprarūpaṇā sthānāntaraprarūpaṇā kaṇḍakaprarūpaṇā ṣaṭsthānaprarūpaṇā adhaḥprarūpaṇā paryavasānaprarūpaṇā vṛddhiprarūpaṇā alpabahutvaprarūpaṇā jīvaprarūpaṇā ceti|| [bhā.4510] ālāva gaṇaṇa virahiyamavirahiyaṃ phāsaṇāparūvaṇayā|
- gaṇaṇapaya seḍhiavahāra bhāga appābahuṃ samayā|| vṛ-jīvaprarūpaṇāyāṃ cāmūni pratidvārāṇi, tadyathā-ālāpaprarūpaṇā śreṇyapahāraprarūpaṇā bhāgaprarūpaṇā alpabahutvaprarūpaṇā śramaṇa(samaya) prarūpaṇā ceti dvāragāthādvayam ||
tatrāvibhāgaparicchedapararūpaṇāṃtāvat karoti[bhā.4511] avibhāgapalicchedaṃ, carittapajjava-paesa-paramāṇū |
paramāṇussa parūvaṇa, cauvvihā bhāvao'naṃtā || vṛ-iha saṃyamasthānaṃ kevaliprajñācchedanakena chidyamānaṃ niraṃśatayā yadā vibhāgaṃ na yacchati tadā'sāvantimoaṃśo avibhāgapariccheda ucyate, sacāritraparyāyaścāritrapradeśaścāritraparamāṇu bhaṇyate| paramāṇośca sāmānyataścaturvidhāprarūpaṇā dravya-kṣetra-kāla bhāvabhedāt| dravyata eko'ṇukaḥ, kṣetrata ākāśapradeśaḥ,kālataḥsamayaḥ, bhāvatastvekaguṇakālakādi|ata evavācāritrāvibhāgaparicchedāḥ, teca 'anantāḥ' anantānantakapramāṇāḥ | tathā cāha[bhā.4512] te kittiyā paesā, savvāgāsassa maggaṇā hoi|
tejattiyā paesā, avibhāga tao anaṃtaguṇā| vṛ-'te' cāritrasya pradeśāḥ "kiyantaḥ' kiṃpramāṇā iti cintāyāṃ nirvacanamāha-sarvasya-lokā'lokagatasyākāśasya mārgaṇā bhavati | yāvantaḥ kila 'te' sarvākāśasya pradeśāḥ 'tataḥ' tebhyaḥ sarvākāśapradeśebhyaścāritrasya avibhāgaparicchedā anantaguṇāḥ sarvajaghanye'pi saṃyamasthāne