Biha Kappa v20.p41
Bṛhatkalpavṛtti v20.p41
- Language
- Sanskrit
v20.p41
bṛhatkalpa-chedasūtram -3-3/98 yāvadbhakta-pānabhṛtaṃbhājanaṃvasatau vibhucya samāgacchati, varṣāsuvāgṛhaṃ praviṣṭānāṃ varṣaṃ nipatet, vadhu-varādyāgamanena vā rathyāyāṃ vyāghāto bhavet tāvat tatraiva gṛhāntare 'yatanayā' vakṣyamāṇayā sthātuṃ kalpate | eṣa dvārāthāsamāsārthaḥ|| athaināmeva vivarīṣurauṣadha-saṅghaḍidvāre vyākhyānayati[bhā.4560] pīsaṃti osahāī, osahadātā va tattha asahīṇo|
saṃkhaḍi asatīkālo, uṭuiṃtevā paḍicchaṃti|| vṛ-glānasyauṣadhāni peṣṭavyāni, tatra peṣaṇaśilā pratiśrayenetuṃna labhyate tatasteṣāmevāgāriṇāṃ gṛhāntare sthitvā tāni piṃṣanti | auṣadhamārgaṇārthaṃ vā kasyāpi gṛhaṃ gatāḥ, sacauṣadhadātā tadānīṃ tatrāsvādhīnaḥ, atastaṃ pratīkṣamāṇaiḥ sthātavyam | saṅkhaḍī ca kvāpi vartate, tatra ca 'asatkālaḥ' adyāpi deśakālo na bhavati, gṛhasvāminā coktam-pratīkṣadhvaṃ kṣaṇamekaṃ yāvad velā bhavati, tatastasminnanyasmin vā gṛhe pratīkṣaṇīyam; agāriṇo vā tadānīṃ gṛhāṅgaṇamāpūrya bhoktumupaviṣṭāḥ santi tatastān uttiṣṭhataḥ pratīkṣante| saṅghāṭakadvāramāha[bhā.4561] egayara ubhayaovā, alaṃbhe āhanca vā ubhayalaṃbho|
vasahiṃ jā neego, tā iaro ciṭṭhaī dūre|| vṛ-'ekatarasya' bhaktasya vāpānakasya vā ubhayorvā 'alābhe durlabhatāyāmityartha, "āhacca" kadācidubhayamapi pracurataraṃlabdham, tena ca bhājanamāpūritam, tataḥ saṅghāṭakasya madhyādyāvadekaḥ tad bhājanaṃ vasatiṃ nayati tāvaditaraḥ sādhuragāriṇāṃ dūre bhūtvā tiṣṭhati | eṣa cūrṇyabhiprāyaḥ | punarayam-bhaktasya pānasya vā ubhayasya vā durlabhasya lābhaḥ samupasthitaḥ, mātrakaṃcatasmin dine anābhogena nagṛhītamtato yāvadeko mātrakaṃ vasaterānayatitāvaditarastatragṛhīṇāṃ dūre tiṣṭhatīti| varṣādvāramāha[bhā.4562] vāsāsu va vāsaṃte, anunnavittāṇa tattha'nāvāhe|
___ aṃtaragihe gihe vā, jayaṇāe do vi ciṭṭhati || vṛ-varṣāsu vākvāpigṛhe gatānāṃvarṣevarṣatigṛhasvāminamanujñāpya tatrānābādhe'vakāśe'ntaragṛhe vā gṛhe vā 'dvāvapi' saṅghāṭakasādhū 'yatanayā' vikathādiparihāreṇa tiṣṭhataḥ || pratyanīkadvāramāha[bhā.4563] paḍinīya nive eṃte, tassa va aṃtaure gate phiḍie|
vuggaha nivvahaṇātī vāghāto evamādīsu|| vṛ-pratyanīkaṃ samāgacchantaṃ dṛṣṭvā yāvadasau vyativrajati tāvadekānte nilīya tiṣṭhanti | nṛpo vā sammukhameti, tasya vā nṛpasyāntaḥpuraṃ 'gajo vā' hastī nirgacchati, tato yāvadasau sphiṭito bhavati tāvattatraivāsate| “vuggaha"tti daṇḍikau dvijauvā dvauparasparaṃ vigrahaṃ kurvantausamāgacchataḥ, "nivvahaṇaṃ" ti vadhu-varaṃ tad mahatā vicchardaina samāyāti, ādiśabdena gauṣṭhikā gītaṃ gāyantaḥ samāyānti, evamādiṣu kāraṇeṣu vyādhātaḥ' tatraiva pratīkṣaṇalakṣaṇo bhavati||
tatra ca tiṣṭhatāmiyaṃ yatanā[bhā.4564] āyāṇaguttā vikahāvihīnā, acchanna channe va ṭhiyā viṭṭhā |
acchaṃti te saṃtamuhā nivi, bhajaṃti vā sesapade jahutte || . vṛ-ādānaiḥ-indriyairguptāḥtathā vikathayā-bhaktakathādirupayā viśeṣeṇa hastasaṃjñāderapiparihāreṇa
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit