Biha Kappa v20.p43
Bṛhatkalpavṛtti v20.p43
- Language
- Sanskrit
v20.p43
jānīyāt, yathā- bhagavāṇītamasuṃ dharmamanutiṣṭhata ihaiva bhuvanavandanīyatāyaśaḥ pravādādayo guṇā upaḍhaukante, paratra ca svargā-'pavargasaukhyaprāptirbhavatīti ||
evaṃ ślokāderākhyānādiṣu bhikṣāṃ gatena vidhīyamāneṣu doṣānāha
40
[bhā. 4568 ] ekkā vi tā mahallī, kimaṃga puna hoṃti paṃca gāhāo | sāhaṇe lahugā āṇādidosa te ccevime anne ||
vṛ evaṃ saṃhitādivistareṇa vyākhyāyamānā tāvadekā'pi gāthā 'mahatī' mahāpramāṇā bhavati, kimaṅga punaḥ pañca gāthāḥ ? | ato yadyekāmapi gāthāṃ kathayati tadā caturlaghukā ājñādayaśca doṣāḥ, tathā turaṅgamādihṛta-naṣṭaśaṅkādayaḥ 'ta eva' antaragṛhoktā doṣā bhavanti, 'imeca' vakṣyamāṇā anye doṣāḥ | tānevāha
[bhā. 4569 ] gāhā addhīkāraga, potthaga khararaḍaṇamakkharā ceva | sāhāraṇa paḍiṇatte, gilāṇa lahugāī jā carimaṃ ||
vṛ- bhikṣāṃ paryaṭana kamapyagāriṇamaśuddhāṃ gāthāṃ paṭhantaṃ śrutvā bravīti-vināśiteyaṃ tvayā gāthā, tathā ‘“addhīkāraga” tti gāthāyā ardhamahaṃ karomi ardhaṃ punastvayā karttavyam, “putyaga” tti pustakādeva bhavatā śāstramadhītaṃ na punargurumukhāt, "khararaḍaṇaṃ" ti kimevaṃ khara ivāraṭanaṃ karoṣi ? “akkharā ceva” tti akṣarāṇyeva tāvad bhavān jānīte ataḥ paṭṭikāmānaya yenāhaṃ bhavantaṃ tāni śikṣayāmi | ityādi bruvāṇo yāvat tatra vyākṣepaṃ karoti tāvadibhe doṣāḥ- “sāhāraṇaṃ" ti “sādhāraṇaṃ” sarveṣu militeṣu yad maṇḍalyāṃ bhojanaṃ tannimittamitare sādhavastaṃ pratīkṣamāṇāstiṣṭhanti | “paḍiṇatti” tti tena sādhunā kaścid glānaḥ 'pratijñaptaḥ' adyāhaṃ bhavataḥ prāyogyamāneṣyāmīti, tatastena velāvilambena yadasau glānaḥ paritāpādi prāpnoti tatra caturlaghukādi 'caramaṃ' pārāñcikaṃ yāvat prāyaścittamiti dvāragāthāsamāsārthaḥ | sāmpratamenāmeva vyākhyāti
[bhā. 4570 ] bhaggavibhaggā gāhā, bhaṇiihīnā va jā tume bhaṇitā | addhaṃ se karemi ahaṃ, tumaṃ se addhaṃ pasāhehi ||
vṛ-sādhurbhikṣāṃ gataḥ svapāṇḍityakhyāpanārthaṃ gṛhasthaṃ paṭhantaṃ śrutvā bravīti-yeyaṃ tvayā gāthā bhaṇitā sā bhagnavibhagnā bhaṇitihīnā vā kṛtā, yadvā ardhaṃ "se" tasyā gāthāyā ahaṃ karomi ardhaṃ punastvaṃ prasādhaya ityevamabhinavā gāthā kriyate ||
[bhā. 4571 ] potthagapaccayapaḍhiyaṃ, kiṃ raḍase rāsahu vva asilāyaṃ | akayamuha ! phalayamānaya, jā te likkhaṃtu paṃcaggā ||
vṛ- pustakapratyayādeva bhavatā paṭhitaṃ na gurumukhād ataḥ kimetena prayāsena ?, kiṃ vā tvamevaṃ rāsabha iva " asilāyaṃ" visvaramāraṭasi ?, yadvā akṛtam- akṣarasaṃskāreṇāsaṃskṛta mukhaṃ yasyāsāvakṛtamukhastasyāmantraṇaṃ he akṛtamukha ! paṭhitaśikṣita eva bhavān kimapi jñāsyati, ataḥ 'phalaka' paṭṭikāmānaya yena tava yogyani 'pañcāgrāṇi' akṣarāṇi likhyantāmasmābhi || evaṃ bhikṣāṃ paryaṭana yadi vikatthate tataṃ idaṃ prāyaścittam
[bhā. 4572 ] lahugādī chaggurumā, tava kālavisesiyā va caulahugā | adhikaraṇamuttaruttara, esaṇa-saṃkāi phiḍiyammi ||
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit