Biha Kappa v20.p46
Bṛhatkalpavṛtti v20.p46
- Language
- Sanskrit
v20.p46
uddeśaka ḥ 3, mūlaṃ-99, [bhā. 4583] tathā ca loke prāṇyaṅgatve samāne'pyodana-pakānnādikaṃ bhakṣyaṃ māṃsa-vasādikamamakṣyam, takrajalādikaṃ peyaṃ madya-rudhirādikamapeyam, ityādīni pṛthag vyavasthāntarāṇi dṛṣṭāni; tathā'trāpyudakasamārambhādau mantavyāni|| gatamekajñātam, athaikavyākaraṇena yathādharmo'bhidhīyatetathādarśayati[bhā.4584] jaṃicchasi appaṇato, jaṃcana icchasi appaṇato|
taṃiccha parassa viyā, ettiyagaṃ jinasāsanayaṃ|| vṛ-yad‘ātmanaḥ' svajīvasya sukhādikamicchasiyaccaduḥkhādikamātmano necchasitat parasyāpi' ātmavyatiriktasya jantoḥiccha,ātmavatparamapipaśyetibhāvaḥ | etāvajinaśāsana iyanmātro jinopadeśa iti || gāthayā punarityaṃ dharma upadiśyate[bhā.4585] savvāraṃbha-pariggahanikkhevo savvabhūtasamayā ya |
ekaggamanasamāhāṇayā ya aha ettio mokkho|| vṛ-sarvasya-sūkṣma-bādarādyaśeṣajīvaviṣayasyārammasya sarvasyaca-sacittā-'citta-miśramedabhinnasya parigrahasya yo nikṣepaḥ- saṃnyāso yā ca sarvabhūteṣu samatā yā caikāgramanaḥsamādhānatā 'atha' eṣa etāvān mokṣa ucyate, kāraṇe kāryopacārād eṣa mokṣopāya ityartha || ślokena yathā[bhā.4586] savvabhūta'ppabhūtassa, sammaṃ bhūtāī pāsao|
pihiyāsavassa daṃtassa, pāvaṃ kammaṃ na baṃdhaī| vṛ-pāṭhasiddhaḥ | ye tu saṃskṛtarucayasteṣāmitthaṃ gāthayā ślokena vā dharmakathā kriyate
vrata-samita-kaṣāyāṇāṃ, dhāraṇa-rakṣaṇa-vinigrahāḥ samyak |
daṇḍebhyaścoparamo, dharma pañcondriyadamaśca|| yatra prāṇivadho nāsti, yatra satyamaninditam |
yatrātmanigraho dṛṣṭastaṃ dharmamabhirocayet || vṛ-atha kiṃ kāraṇaṃ sthitvā dharma kathanīyaḥ? ityāśaṅkayāha[bhā.4587] iriyāvahiyā'vanno, siṭuṃpi na giṇhae ato ṭhiccā|
. bhaddiḍḍī paḍinīe, abhiyoge cauṇha vi pareṇa || vṛ-īryāpathikī-caṅkramaṇakriyā tāṃ kurvan yadi kathayati tadā loke'vaṇoṃ bhavati-duīṣṭadharmoṇo'mī yadevaṃ gacchanto dharmaṃ kathayanti | api ca-śiṣṭamapi' kathitamapi dharmamevaṃ śrotā na gṛhṇāti ataḥ sthitvā ekaślokādi kathanīyam | athāpavādāpavāda ucyate-kaścid bhadrako dharmaśraddhāluṛddhimān dharmaṃ pṛcchati tataḥ sattvānukampayā 'pravacanopagrahakaraśca bhaviṣyati' iti kṛtvā tisraścatastraḥ pañca vā bahutarā vā gāthā upaviśya kathayitavyāḥ | pratyanīko vā kaścid vyativrajati taṃ pratīkṣamāṇastāvad dharmaṃ kathayed yāvadasau vyatīto bhavati | yadvā sa pratyanīkaḥ sahasā dṛṣṭo bhavet tato yaḥ salabdhikaḥ sa upaśāmanānimittaṃbahuvidhamupadeśaṃ dadyāt | daṇḍikasya vā abhiyogaḥ' balātkāro bhavet | kimuktaṃ bhavati?-ekaślokena dharme upadiṣṭe daṇḍiko yātkathaya kathaya mama samprati mahatī śraddhā vartate; tataścaturṇāṃ ślokanāṃ parato'pi kathayet || āhakīśī punaḥ kathā kathayitavyā? kīśī vā na? iti ucyate
[bhā.4588] siṃgārarasuttuiyā, mohamaī phuphukā hasahaseti|
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit