Biha Kappa v20.p47
Bṛhatkalpavṛtti v20.p47
- Language
- Sanskrit
v20.p47
jaṃ suṇamāṇassa kahaṃ, samaṇeṇa na sā kaheyavvā || - vṛ-yāṃ kathāṃ śṛṇvataḥ śrotuḥ strīvarṇakādiśravaṇajanito yaḥ śṛṅgāro nāma rasastenottejitā satī mohamayī phumphukā ‘hasahasati' jājvalyate sā kathā śramaṇena na kathayitavyā|| [bhā.4589] samaṇeṇa kaheyavvā, tava-niyamakahā virāgasaṃjuttā|
jaṃsoūṇa manūso, vaccai saṃvega-nivveyaṃ || vṛ-tapaḥ-anaśanādi niyamāḥ-indriya-noindriyanigrahāstapradhānā kathā tapo-niyamakathā 'virāgasaṃyuktā' na nidānādinā rāgādisaṅgatāśramaṇena kathayitavyā, yāṃ śrutvā manuṣyaḥ' śrotā saṃvega-nirvedaṃ vrajati | saṃvegaḥ-mokṣābhilāṣaḥ, nirvedaḥ-saṃsāravairāgyam||
mū. (100) no kappati niggaṃthāṇa vā niggaṃthīṇa vā aṃtaragihaṃsi imāiṃ paṃca mahavvayāī sabhāvaṇāī āikkhittae vā vibhāvittae vā kiṭṭittae vā paveyattae vā, na'nattha eganāeṇa vā jāva siloeṇa vā, se viya ṭhiccā no cevanaṃ aṭhicā ||
vṛ-asyavyākhyā prāksūtravadraṣṭavyā | navaram ‘imāni' svayamanubhūyamānāni pañca mahāvratāni 'sabhāvanāni' prativrataṃ bhāvanāpañcakayuktānyākhyātuṃ vā vibhāvayituṃvā kīrtayituṃ vā pravedayituṃ vā na kalpante | ākhyānaṃ nāma-sādhūnāṃ pañca mahāvratāni pañcaviṃśatibhāvanāyuktāni ṣaṭkāyarakṣaṇasārāṇi bhavanti | vibhāvanaṃ tu-prāṇātipāta viramaṇaṃ yāvat parigrahād viramaṇamiti|bhāvanāstu-"iriyāsamiesayājae0" ityādigāthoktasvarūpāḥ |ṣaṭkāyāstu-pṛthivyādayaḥ| kīrtanaṃ nāma-yā prathamavratarūpā ahiṃsā sā bhagavatī sadeva-manujā-'surasya lokasya pūjyā dvīpaḥ trāṇaṃśaraṇaṃgati pratiṣṭhetyādi, evaṃ sarveṣāmapi praśnavyākaraṇāṅgoktān guṇān kīrtayati|pravedanaṃ tu-mahāvratānupālanātsvargo'pavargovāprāpyataiti sūtrārthaḥ||paraḥ praha-nanupūrvasūtreṇagatārthamidam ataḥ kimarthamārabhyate? ucyate[bhā.4590] gahiyā-'gahiyaviseso, gādhāsuttāto hoti vayasutte|
niddesakato va bhave, parimāṇakato va vineto|| vṛ-gāthāsūtrād vratasūtre grathitā-'grathitaviśeṣo mantavyaḥ | kimuktaṃ bhavati?-anantarasūtre "caugāhaṃ vā paṃcagāhaṃ vā" ityuktaṃtāśca gāthā grathitā bhavanti, imāni tumahāvratāni grathitāni agrathitāni vā bheyuḥ | grathitāni nāma-pada-pāṭhabandhena vā ślokabandhena vā baddhāni, agrathitāni tu-mutkalaireva vacanairyānyabhidhīyante|yadvā nirdeśakṛto'tra viśeṣo bhavati-anantarasūtre "caturgāthaṃ pañcagāthaṃvā kathayituṃna kalpate" ityuddeśamātrameva kṛtam, atratu “mahāvratāni sabhāvanākāni" ityanena tasyaiva viśeṣanirdeśaḥ kriyate | parimāṇakṛto vā viśeṣo vijñeyaḥ-yadadhastanasūtre dharmasvarūpamuktaṃ tadevātra “mahāvratapañcakam" iti saṅkhyayā viśeṣitaṃnirūpyate||athātraivadoṣānāha[bhā.4591] paṃcamahavvayatuṃgaṃ, jinavayaṇaṃ bhāvanāpiṇiddhāgaṃ|
sāhaṇe lahugā āṇāi dosa jaṃvā nisijāe| vṛ-iha jinavacanaṃ merusaśaṃpañcabhirmahāvrataistuṅgam-ucchritam, pañcamahāvratamayocchrayamityarthaḥ| tasyaivaca mahāvratocchrayasya rakṣaṇārthaṃbhāvanābhi pañcaviṃśatisaṅkhyākābhipinaddhaṃ-gāḍhataraṃniyantritam| īśaṃ jinavacanamantaragṛhe upaviśya kathayataścaturlaghukāḥ ājñādayaścadoṣāḥ|yadvāgṛhaniṣadyāyāṃ
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit