Biha Kappa v20.p48
Bṛhatkalpavṛtti v20.p48
- Language
- Sanskrit
v20.p48
vāhitāyāṃ prāyaścittaṃ yacca doṣajālaṃ tad āpadyate | tathā mahāvratapañcakaviṣayā doṣā bhavanti, tathāhi prāṇavadhamāpadyeta prāṇavadhe vā śaṅkayeta, evaṃ yāvat parigrahamāpadyeta parigrahe vā śaṅkayeta || tathāhi
[ bhā. 4592 ] pāṇavahammi guruvviṇi, kappaṭṭhoddāṇae ya saṃkā u | bhaṇio na ṭhāi koyī, mosamma ya saṃkaṇā sāṇe ||
vṛ- gṛhe upaviśya sādhurdharmaṃ kathayati, gurviṇī ca tasyāntike upaviṣṭā śṛṇoti, yāvaccāsau tatra tiṣṭhati tāvat tadīyagarbhasya āhāravyavacchedena vipattirbhavati, evaṃ prāṇavadhe lagati | tathā dharmaṃ kathayataḥ kācidaviratikā śṛṇvatyevāpāntarāle kāyikābhūmiṃ gacchet, tasyāḥ putrastatraivāste, tataḥ sapatnī cchidraṃ labdhvā tamutkṣepaṇabhiṣeṇa sādhoragrato nipātyāpadrāvayati, evaṃ prāṇātipātaviṣayā śaṅkā bhavet | tathā 'yat tīrthakaraiḥ pratiṣiddhaṃ tad mayā na karttavyam' iti pratijñāya taiḥ pratiṣiddhāṃ niṣadyāṃ vāhayato mṛṣāvādo bhavati | yadvā svamukhenaiva gṛhaniṣadyāṃniṣidhya paścādātmanaiva tāṃ paribhuñjāno mṛṣāvādamāpadyate | athavā sa dine dine tasyā aviratikāyā agre dharmaṃ kathayati tato gṛhasvāminā bhaṇitaḥ mā mama gṛhamāyāsīriti sādhunā bhaṇitam āgamiṣyanti te gṛhaṃ pāṇaśunakāḥ; evamuktvā'pi jihvālolatādoṣeṇa tadeva gṛhaṃ vrajan 'bhaṇito'pi ' tena gṛhasthena vārito'pi kaścid na tiṣṭhati, evaṃ mṛṣāvādamāpnoti; sa ca gṛhastho brūyāt kiṃ pāṇaśunakaḥ saṃvṛtto'si ? iti | yadvā gṛhastho bhojana kuvaṃna dharmaṃ śṛṇvatīmagārīṃ kimapyutkṛṣṭaṃ dvitīyāṅga yāceta, sā brūyātśunā bhakṣitam; agāro brūyāt-jānāmyahaṃ taṃ śvānaṃ yena bhakṣitamiti; evaṃ mṛṣāvādaviṣayā śaṅkā bhavet || athāsyā eva pūrvārdhaṃ vyācaṣṭe
khuhiyā pipāsiyā vā, maṃdakkheṇaṃ na tassa uṭṭhei | gabhassa aṃtarāyaṃ, bādhijjai sannirodheṇaṃ ||
vṛ-gurviṇī dharmakathāṃ śṛṇvatī kṣudhitā vā pipāsitā vā bhavet, sā ca tasya sādhoḥ sambandhinā 'mandākṣeṇa' lajjayā nottiṣṭhati, tato garbhasyāntarāyaṃ bhavati | tena cā''hāravyavacchedalakṣaṇena sannirodhena sa garbho bādhyate, tato vipattimapyasau prāpnuyāditi prāṇavadhamāpadyate ||
atha prāṇivadhaviṣayāṃ śaṅkāṃ darśayati
[bhā. 4594] ukkhivito so hatthā, cuto tti tassa'ggato nivāḍittā | sotāra viyāragate, hā ha tti savittiṇī kuṇatī ||
'vṛ- aviratikāyā agre sa dharmaṃ kathayati sā cāpāntarāle kāyikyarthaṃ nirgatā, tatastasyāṃ 'śrotryāṃ' śrāvikāyāṃ vicārabhūmau gatāyāṃ sapatnī tadīyaṃ putraṃ tasya sādhoragrata utkṣipya bhūmau sahasaiva nipātayati, nipātya ca 'aho ! anena śramaṇenāyaṃ putra utkṣiptaḥ sannetadīyahastācyuto vipannaḥ' iti mahatā śabdena 'hā hā !' iti pūtkāraṃ karoti, tato bhūyāṃlloko militastaṃ sādhuṃ tatra sthitaṃ dṛṣṭavā śaṅkāṃ kuryāt kiṃ manye satyamevedam ? iti | mṛṣāvādadoṣaḥ prāk saprapañcamuktaṃ iti iti na bhūyo bhāvyate || athādattādāna-maithunayordoṣānāha
sayameva koi luddho, avaharatī taṃ paḍucca kammakarī | vāṇigiṇī mehunne, bahuso ya ciraṃ ca saṃkāya ||
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit