Biha Kappa v20.p52

v20.p52

uddeśakaḥ 3, mūlaṃ-102, [bhā. 4609] avikaraṇaṃ kaṭṭa saṃpavvaittae | [bhā.4610] saṃthāragaahigāro, ahavā paḍihārigā u sāgārī|
nīhārimo anīhārimo yaiti esa saṃbaṃdho| vṛ-saṃstārakasyādhikāro'yamanuvartate, tata idamapi saṃstārakasūtramārabhyate | athavā pūrvasūtre prātihārikaḥ saṃstāraka uktaḥ,atratusāgārikasatko'bhidhīyate|yadvāni rimoani rimaśceti dvidhā saṃstārakaḥ | tatra nirharaṇam-anyatra nayanaṃ tena nivṛtto nirdārimaḥ, anyatra nītvā pratyarpaṇīya ityarthaḥ | tadviparīto'nirdārimaḥ| tatra nirhārima uktaḥ, iha punaranirhārima ucyate| eṣa sambandhaḥ| atha sūtrasya vyākhyā-no kalpate nirgranthānāṃ vā nirgranthīnāṃ vā sāgārikaḥ-śayyātarastasya satkaṃ śayyāsaṃsatārakam ‘ādāya' gṛhītvā ‘avikaraṇaṃ kṛtvā' avikaraṇaṃ nāma-yat sādhunā karaṇaṃ kṛtam-tṛṇānāṃ prastaraṇaṃ kambikānāṃ bandhanaṃ phalakasya sthāpanam, tad anapanīya ‘sampravrajituṃ' vihartumiti sūtrārtha ḥ ||atha niyuktyā vistārayitumāha[bhā.4611] sāgārisaṃti vikaraṇa, parisāḍiya aparisāḍie ceva|
tammi viso ceva gamo, pacchittussagga-avavāe| vṛ-sāgārikasatkasyasaṃstārakasya vikaraṇaṃ kṛtvā gantavyam | sa ca pariśāṭī apariśāṭī ceti dvividhaḥ | tatrāpi sa eva prāyaścittotsargā-'pavādeṣu gamo mantavyaḥ | avikaraṇe ceme doṣāḥ [bhā.4612] kiḍḍa tuaṭṭaṇa bāle, nayane ḍahaṇe ya hoi taha ceva |
vikaraṇa pāsuddhaṃ vā, phalaga taṇesuṃtu sāharaṇaṃ|| vṛ-bālānāṃ-kalpasthakānāṃ krīḍane tvagvarattane'nyatra nayane dahane ca doṣāstathaiva bhavanti tato vikaraṇaṃ karttavyam | katham? ityāha-phalakasya pārvataḥ sthāpanamūrddhakaraṇaṃvā, tṛṇeṣutu 'saṃharaṇam' ekatra mīlanam, tuśabdāt kambikāsu bandhanacchoṭanam, etad vikaraṇam | idameva vyākhyāti[bhā.4613] puṃje vā pāse vā, uvariṃ puṃjesu vikaraṇa taṇesu|
phalagaṃjatto gahiyaṃ, vāghāe vikaraṇaṃ kujā || vṛ-yāni tṛṇāni putrād gṛhītāni tāni puoṣveva nikṣepaṇīyāni, yāni pārśvatastāni pārve sthāpanīyāni, evaṃ tṛṇeṣu vikaraṇaṃ bhavati | phalakaṃ yato gṛhītaṃ tatraiva nītvā yadi pārvataḥ sthāpitamāsīt tadā pārve, athordhva sthāpitamāsīt tata ūrdhvaṃ sthāpyate | kambikā api yato gṛhītāstatra bandhān choṭayitvā nikṣepaṇīyāḥ | atha vyāghātena tatra netuṃ na pāryante tadā tatraiva sthāpayitvā niyamād vikaraṇaṃ kuryāt|| . [bhā.4614] bitiyamahasaṃthaḍe vā, desuṭṭhāṇādisūva kajesu |
eehi kāraṇehiṃ, suddho avikaraṇakaraṇe vi || vṛ-dvitīyapade yathāsaṃstṛte vikaraṇaṃ na kuryāt na ca prāyaścittamāpnuyāt | yathasaṃstṛtaṃ nāmaniṣprakampaṃ campakapaṭṭādi | 'deśotthānādiṣu vā' pūrvasūtrokteṣu kāryeṣu vikaraṇaṃ na kuryāt | etaiḥ kārairavikaraṇakaraṇe'pi śuddhaḥ||
mū. (103) iha khalu niggaṃthāṇavā niggaṃthīṇa vāpāḍihārie vā sāgāriyasaṃtievā sejjāsaṃthārae (2014