Biha Kappa v20.p53
Bṛhatkalpavṛtti v20.p53
- Language
- Sanskrit
v20.p53
bṛhatkalpa-chedasūtram -3-3/103 vippaṇasijā se ya anugavesiyavve, siyā se a anugavessamāṇe labhejā tasseva paḍidāyavve, siyā se a anugavessamāṇe no labhijā evaṃ se kappai docaṃ pi uggahaṃ anunavittā parihāraṃ pariharittae| [bhā.4615] doṇhegayaraṃ naṭuṃ, gavesiyaṃ puvvasāmiṇo deṃti|
apamādaṭṭhā ahie, hie ya suttassa āraṃbho || vṛ-'dvayoḥ' prātihārika-sāgārikasatkayoḥ pariśāṭyapariśāṭinorvā saṃstārakayorekataraṃ saṃstārakaṃ naṣṭaṃ gaveṣayitvā pūrvasvāminaḥ prayacchanti, ataḥ 'ahate' anaṣṭe'pramādārtha hṛte ca gaveṣaṇādisāmācārīpradarśanārthamasya sūtrasyārambhaḥ kriyate||anena sambandhenāyātasyāsya vyākhyā'iha' asmin maunīndre pravacane sthitānāṃ 'khaluḥ' vākyālaṅkāre nirgranthānāṃ vā nirgranthīnāṃ vā prātihāriko vā sāgārikasatko vā śayyāsaṃstārakaḥ 'vipraṇaśyet' vividhaiḥ prakāraiḥ prakarṣaṇa rakṣyamāṇo'pi naśyet, sa ca 'anugaveṣayitavyaḥ' vipraṇāśānantaraṃ pṛṣṭhata eva gaveṣayitavyaḥ | 'syād bhavetsa cānugaveṣyamāṇo labhyeta tasyaiva saṃstārakasvāminaḥ 'pratidātavyaḥ' pratyarpaṇīyaḥ| syāt sa cānugaveṣyamāṇo no labhyeta tata evaṃ "se" tasya kalpate 'dvitīyamapyavagrahamanujñāpya' ekaṃ tāvat prathamaṃ yadā gṛhītastadā'nujñāpitaḥ, tato vipranaṣṭaḥ san gaveṣyamāṇo'pi yadā na labdhastadā saṃstārakasvāminaḥ kathite sati yadasāvanyaṃ saṃstārakaṃ dadāti, yadvā sa eva saṃstārakasvāminā mṛgyamāṇo labdhaḥ tatastadviṣayaṃ dvitīyamavagrahamanujñāpya 'parihāraṃ' dhāraṇāparibhogalakṣaṇaṃ 'parihattuṃ dhātūnāmanekārthatvāt kartumiti sūtrārthaḥ ||atha niyuktivistaraḥ[bhā.4616] saṃthāro nāsihitī, vasahīpālassa maggaṇā hoti |
sunāī u vibhāsā, jaheva heṭṭhā taheva ihaṃ|| vṛ-śūnyāyāṃ vasatī kṛtāyāṃ saṃstārako naṅgyatīti matvā prathamata eva vasatiraśūnyā kartavyā yenāsauna naśyati, ata evātra vasatipālasya mārgaṇā bhavati| katham? ityāha-“sunnāī ityādi, yathaiva adhastāt' pīṭhikāyāṃ śayyākalpikadvāre "sunne bāla gilāṇe" ityādikā vibhāṣā kṛtā tathaivehāpi mantavyā||sthānāśūnyārthaṃ punaridamāha[bhā.4617] paḍhamammiya caulahuga, sesesuṃ māsiyaṃ tu nāṇattaṃ |
dohi gurū ekkeṇaṃ, cauthapade dohi vī lahugā|| vṛ-'prathame sthāne' vasateḥ śūnyatākaraṇalakṣaṇe caturlaghukāḥ ‘dvābhyāṃ tapaḥ-kālābhyāṃ gurukāḥ| 'śeṣeṣu' bāla-glānā-'vyaktasthāpanalakṣaṇeṣutriṣu laghumāsikam|tacca bālasthāpanetapasāgurukam, glānasthāpane kālena gurukam, 'caturthapade' avyaktasthāpanātmake 'dvābhyāmapi' tapaḥ-kālābhyāṃ laghukam ||atra doṣānupadarśayati[bhā.4618] micchatta-baḍuga-cāraṇa-bhaḍāṇa maraṇaṃ tirikkha-manuyāṇaṃ |
āesa bāla nikkeyaṇe ya sunne bhave dosā|| [bhā.4619] bali dhammakahā kiḍḍā, pamajjaṇā''varisaṇā ya pāhuḍiyā|
khaṃdhāra agani bhaṃge, mālavatenā ya nāī ya|| vṛ-gāthādvayaṃ pīṭhikāyāṃ savistaraṃ vyākhyātam | yata ete doṣāato vasatiśūnyā na kartavyā,
..
..
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit