Biha Kappa v20.p59
Bṛhatkalpavṛtti v20.p59
- Language
- Sanskrit
v20.p59
vṛ- ahiraṇyā vayam, nāsti mūlyam | sa brūyāt-upadhiṃ prayacchata| tato yena sādhunā sa saṃstāraka ānītaḥ tasya satkamantaprāntamupakaraṇaṃ darśanīyam | anyaṃ vā phalakaṃ yatanayā mārgayitvā dadati | tacca prathamataḥ śuddham, tadabhāve pañcakaparihāṇyā, rājakule vā gatvā vyavahāraḥ kriyate- dattvā dānamanīśvara0 || iti | etena "magga dānaṃ ca vavahāre" tti padaṃ vyākhyātam ||
[bhā. 4647] savve vi tattha ruṃbhṛti, bhaddo mulleṇa jāva avarahe | egaṃ ṭhave gamanaṃ, so vi ya jāva'ṭṭhamaṃ kāuṃ ||
vṛ- ko'pi rājavallabhādiḥ sarvānapi sādhūṃstatra niruṇaddhi tato yadi kaścid yathābhadrako mūlyena mocayati sa na pratiṣeddhavyaḥ | atha pratiṣedhaṃ kurvanti tadā caturguru | atha nāsti mocayitā tato'parāhṇaṃ yāvat sarve'pi sabāla-vṛddhāstiṣṭhanti | yadi na muñcati tata ekaṃ kṣapakādikaṃ sthāpayitvā śeṣāḥ sarve'pi gacchanti | so'pīśaḥ sthāpyate yo'ṣṭamaṃ kartuṃ samartho bhavati | asamarthasthāpane caturguru | tato'sāvaṣṭamaṃ kṛtvā palāyate || [bhā. 4648]
laddhe tīriyakajjā, tasseva' ppeti jahava bhuṃjaṃti | bhuddhe va samatte, doccoggaha tassa mūlāo ||
vṛ- labdhe saṃstārake yadi 'tīritakāryāḥ' samāptaprayojanāstataḥ 'tasyaiva' saṃstārakasvāmino arpayanti | atha kāryamasamāptaṃ tato bhuñjate | atha prabhuṇā-saṃstārakasvāminā labdhaḥ sādhūnāṃ ca kāryamadyāpyasamāptaṃ tatastasya mūlād yad dvitīyaṃ vāramavagraho'nujñāpyate eṣa sūtrokto dvitīyāvagrahaḥ || atha dvitīyapadamāha
[ mā. 4649 ] bitiyaṃ pabhunivvisae, naḍuṭṭhiya sutra mayamaṇappajjhe | asahū ya rāyaduṭṭe, bohikabhaya sattha sīse vā ||
vṛ- dvitīyapadamatra bhavati - saṃstārakeṇa kāryaṃ samāptam, yo'pi saṃstārakasya prabhuḥ sa rājñā nirviṣaya ājñaptaḥ, deśabhaṅge vā naṣṭaḥ, durbhikṣe vā 'utthitaḥ udvasitaḥ, “sunne” tti saputra- dāraḥ kutrāyāmantritaḥ san gato gṛhaṃ śūnyaṃ sañjātam, 'mṛto vā' kālagataḥ; etāni gṛhasthakāraṇāni | amūni tu saṃyatakāraṇāni sa sādhurasahiṣṇurna śaknoti gaveṣayitum, rājadviṣṭe bodhikabhaye vā adhvaśīrṣake vā sārthavaśagaḥ | etaiḥ kāraṇairvipraṇaṣṭaṃ saṃstārakaṃ na gaveṣayet, naca prāyaścittamāpnuyāt|
mū. (104) jaddivasaṃ samaṇā niggaṃthā sijjā-saṃdhārayaṃ vippajahaṃti taddivasaṃ avare samaṇā niggaṃthā havvamāgacchijjā sa cceva uggahassa puvvāṇutravaṇā ciṭṭhai ahālaṃdamavi uggahe ||
vṛ- asya sūtrasya kaḥ sambandhaḥ ? ityāha
[ bhā. 4650 ] uggaha eva u pagato, sāgāriyauggahāu sāhammī | rahitaṃ va hoi khittaṃ, kevatikālesa saṃbaṃdho ||
vṛ- pūrvasūtre tāvadavagraha eva 'prakṛtaḥ ' prastuto vartte, "doghaṃ pi uggahaṃ anunnavittā" iti vacanāt, idamapi prakṛtasūtramavagrahaviṣayam | yadvā pūrvasūtradvaye sāgārikāvagraha uktaḥ, iha tu sāgārikāvagrahādanantaraṃ sādharmikāvagrahaḥ pratipādyate | athavā pūrvasūtreṣu saṃstārakaṃ pratyarpya vihāraḥ kartavya ityuktam, atra tu vihāre kṛte taiḥ sādhubhirvirahitamapi tat kṣetraṃ kiyantaṃ kālamavagrahayuktaṃ bhavati ? iti nirūpyate | eṣa sambandhaḥ ||
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit