Biha Kappa v20.p67
Bṛhatkalpavṛtti v20.p67
- Language
- Sanskrit
v20.p67
bṛhatkalpa-chedasūtram -3-3/104 [bhā.4686] vāyāhaḍotu puṭṭho, bhaṇāi amugadina amugakālammi|
etehi dikkhito'haṃ, tumhe visuṇāmi tatthā''sī| vṛ-tuśabdasya viśeṣaṇārthatayā yo vātāhato yaśa-kīrterapyajñāyakaḥ sapṛṣṭo bhaṇati-'amukadine' pratipadādau amuṣmin kāle-mārgaśīrṣādau māse dīkṣito'hametaiḥ, dīkṣānantaraṃ ca śṛṇomi, yathāyūyamapi tatrāsīraniti|| [bhā.4687] emeva ya jasakittiṃ, jāṇaṃto jo yataṃ na jāṇāti |
tassa vitaheva pucchā, pāvayaṇī vā jadā jāto|| vṛ-evameva vāstavyo'pi yo yaśa-kīrtiṃ jānāti yaścatāṃna jānāti tasyāpi tathaiva snānādau yadā pṛcchā kṛtā bhavati tadā jñāyate | yadā vā'sau 'prāvacanikaḥ' bahuśruto jātaḥ tadā svayameva jānāti-nāhamamīṣāmābhāvyaḥ||
evaṃ tāvat sacittaviṣayo vidhiruktaḥ | athācittādiviṣayaṃ tamevātidiśannāha[bhā.4688] emeva ya acitte, duvihe uvadhimmi mīsate ceva |
pucchā apuvvamuvahiṃ, daṭūṇa anujubhūyāṇaṃ|| vṛ-evamevācitte dvividhe' odhopagrahopadhibhedā dviprakāre upadhau ‘miśrakeca' sopadhikaśaikṣe vidhimantavyaḥ | kathaṃ punarasāvābhāvyo'nābhāvyo vā jñāyate? ityāha-'apūrvaṃ' sārataramupadhiṃ dṛṣṭavā anṛjubhūtānāṃ teṣāmantike pṛcchā bhavati, kṣetrikairathaṃ kadā kutra vā gṛhītaḥ ?' ityevaṃ te praṣṭavyā iti bhāvaḥ|| [bhā.4689] evaṃ vāsāvāse, uḍubaddhe paṃthe jattha vā ṭhāti|
savvattha hoti uggaho, kesiṃci patīvadidruto|| vṛ- evaṃ varṣāvāse ṛtubaddhe vā vidhirmantavyaḥ | etacca sacittamaṅgīkṛtyoktam | acitte tu varṣāvāse vā ṛtubaddhe vā māsadvayaṃ divasapañcakaṃ ca pūrvāvagraha iti, pathi vā vrajatāṃ yatra kāpyācāryastiṣṭhatitatrasarvataḥ sakrośaṃyojanamavagraho bhavati, tatrāpyevameva sacittādīnāmābhāvyā'nābhāvyavidhiravasātavyaḥ| keṣāñcidācāryāṇāmayamabhiprāyaḥ-mārgaṃgacchatāṃ pṛṣṭhatovā nāstyavagrahaḥ; ayaṃ cānādeśaḥ | kutaḥ ? ityāha-pradīpadṛṣṭānto'tra bhavati | yathā hi pradīpaḥ sarvataḥ prakāśayati naikāmapi daśaṃ prakāśaśūnyāṃ karoti, evamavagraho'pi sarvato bhavati, na kutracinna bhavatyapīti || evaṃ tāvat kṣetre sacittādiviṣayo vidhiruktaḥ | athākṣetre tamevātidiśati[bhā.4690] akkhitte vasadhīe, jāṇaga jāṇāvie viemeva |
ujjugamanujjuge yā, so ceva gamo havai tattha || vṛ- 'akṣetre' indrakīlādiyukte nagarādau sakrośaṃ yojanamavagraho na bhavati, kintu tatra yasyāṃ vasatau yaḥ pūrvaṃ sthitastasyāṃ sacittādikaṃ yadupatiṣṭhate tat tasya ābhavati, na paścādāgatānām | tatrāpi ya eva kṣetre gama uktaḥ sa eva sarvo'pi jñāyake jñāpiteca ṛjuke'nṛjukeca vaktavya iti| atha “kathaṃ kalpo'bhidhāraṇe" iti nirvacannāha[bhā.4691] anidiṭṭha sanna'sannī, gahitā-gahie ya oha sacchaṃdo|
niddiḍha liṃgasahito, sannī tasseva na'nassa ||
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit