Biha Kappa v20.p93
Bṛhatkalpavṛtti v20.p93
- Language
- Sanskrit
v20.p93
caikā vasati saṃyatānāṃ saṃyatīnāṃ saṃyatīnāṃ ca pṛthag bhavati | athobhayeṣāmapi yogyā vasati pratyekaṃ nāvāpyate tata ekatrāpi vastavyam, tatra yatanāmāha
egatya vasaṃtāṇaṃ, pihadduvārā'satīya sayakaraṇaṃ | majjheṇa kaḍaga cilimiṇi, tesubhayo thera khuḍḍīto ||
vṛ- saṃyatānāṃ saṃyatīnāṃ ca ekatra vasatau vasatāmiyaṃ yatanā-yadi catuḥśalādikaṃ pṛthagdvāraṃ tad gṛhaṃ tadā tatrāntare kaṭakaṃ cilimilīṃ vā dattvā tiṣṭhanti | pṛthagdvārasyābhāve “sayakaraṇaṃ" ti svayameva kuḍyaṃ chittvā dvitīyaṃ dvāraṃ karttavyam | gṛhamadhye ca kuḍyābhāve kaṭaścilimilikā vā dātavyā | 'tayośca' kaṭasya cilimilikāyā vā āsannayorubhayoḥ pārśvayormadhyādekasmin sthavirāḥ sādhavo dvitīye ca kṣullikāḥ saṃyatyo bhavanti | etaccāgre vyaktīkariṣyate ||
atha "taṃ ceva egadāre" tti padaṃ vyākhyāti
[bhā. 4815] dāraduyassa tu asatī, majjhe dārassa kaḍaga puttī vā | nikkhama pavesavelā, sasadda piṃḍeṇa sajjhāto ||
vṛ-yadi dvāradvayaṃ na bhavati svayaṃ ca pṛthag dvāraṃ kartuṃ na labhyate tatastasyaikadvārasya madhye kaṭakaṃ 'potikāṃ vā' cilimilīṃ dattvā dvidhā vibhajanaṃ vidheyam | tatrārddhena sādhavo nirgacchanti arddhena saṃyatya iti | atha saṅkīrṇā sā vasatirna vā vibhaktuṃ labhyate tataḥ parasparaṃ nirgamapraveśavelāṃ varjayanti, yasyāṃ velāyāṃ saṃyatā nirgacchanti tasyā na saṃyatya iti | nirgacchantaśca śabdaṃ kurvanti, piṇḍena ca svādhyāyaṃ kurvanti, śṛṅgārakathāṃ na kurvanti, na vā paṭhanti ||
atha "svapanaṃ ca yatanayā" iti padaṃ vyācaṣṭe
[ bhā. 4816] aṃtammi va majjhammi va, taruṇī taruṇā ya savvabāhirato | majjhe majjhima therī, khuḍḍī khuḍḍā ya therā ya ||
vṛ- yāstaruṇyastā ante vā madhye vā bhavanti, taruṇāstu sarvabāhyataḥ karttavyāḥ, tato madhye madhyamāḥ sthavirāḥ kṣullikāśca sādhvyaḥ, tataḥ kṣullakāḥ sthavirāḥ caśabdād madhyamāstaruṇāśca bhavantītyakṣarārthaḥ | bhāvārthastu vṛddhavivaraṇādavagantavyaḥ | taccedam-taruṇīo aṃte vā ṭhavinaṃti majhe vā | tattha aṃte tāva bhannai - egammi aṃte taruṇīo ṭhavinaṃti, tāsiṃ ārato majjhimāto, tāsiṃ ārato therīo, tāsiṃ ārato khuḍḍīto, khuḍḍīṇaṃ ārato therā, therāṇaṃ ārato khuḍḍā, tesiṃ bāhiṃ majjhimā, tesiṃ parikheveṇa taruṇā, esā rattiṃ vasaṃtāṇaṃ jayaṇa tti || atha mātrakapadaṃ vyākhyāti[bhā. 4817] patteya samaṇa dikkhiya, purisā itthī ya savve ekatthā | pacchanna kaḍaga cilimiṇi, majjhe vasabhā ya matteṇaṃ ||
vṛ- yatropāśrayāṇāmalpatayā rājakīya ādeśo bhavet ye kecit pākhaṇḍinaste sarve'pyekatrāvatiṣṭhantāmiti | tatra yadi 'pratyekāḥ ' stravarjitāḥ 'śramaṇāḥ' nirgrantha- śākyādayo dīkṣitapuruṣāḥ sarve'pyekasyāṃ vasatau sthitāḥ yāśca pākhaṇḍinyaḥ strayastā api sarvā ekatra sthitāstata iyaṃ yatanā-yaḥ pracchannaḥ pradeśastatra sādhubhiḥ sādhvībhiśca sthātavyam, pracchannasyābhāve madhye kaṭakaṃ cilimilikāṃ vā vṛṣabhāḥ kurvanti, kāyikābhūmerabhāve divā rātrau ca mātrakeṇa vṛṣabhā yatante || [bhā. 4818] pacchanna asati niṇhaga, boḍiya bhicchaya asoya soyā ya |
Linked texts (1)
- Bihā Kappa — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit