Vavahara v21.p122

v21.p122

uddeśaka :

121
daśadaśetyādinā ihaikasaṃyoge bhaṃgāḥ paṃca sākṣāt sūtre eva darśitā iti noktāḥ, sāmarthyāttvavasaṃyā stato'yamarthaḥ | paṃca paṃñca daśa daśa paṃcaka iti temyo'vaseyāḥ yathāvasātavyā stathā prāgevoktāḥ | | ava anegā to eyāo iti | athavā na kevalametāvatya evaitāḥ pratisevanā, kiṃtvanyā sāmapi bhāvādanekā etā dṛṣṭāḥ, tāścānyāḥ pratisevanā imāḥ | je bhikkhū paṃcarāiṃdiyaṃ paḍisevittā āloejjā, apaliuṃciyaṃ āloemāṇassa paṃcarāīdiyaṃ māsivaṃ, evaṃ daśa paṃcadaśa viṃśati paṃcaviṃśati rātriṃdiveṣvapi sūtrāṇi vaktavyāni evameva paṃcasūtrāṇi bahuśaḥ śabdābhilāpanābhidhātavyāni || tadanaṃtaraṃ tṛtīyasaṃyogasūtraṃ ṣaḍviṃśatisūtrātmakaṃ vaktavyaṃ tataścaturthe saṃyogasūtraṃ ṣaḍviśatisūtrātmakaṃ bahuśaḥ śabdaviśeṣitamevametāni sāmānyato dvāṣaṣṭiḥ sūtrāṇi bhaṇitvā tadanaṃtaramudghātānudghātamiśramūlottaradarpakalpaiḥ prāguktaprakāreṇa tāvat sūtrāṇi vaktavyāni yāvadaṣṭau sahasrāṇi catvāri śatāni dvātriṃśadadhikāni paripūrṇāni bhavaṃti, || atra paṃcakādīni māsikadvaimāsikādibhiḥ saha na vārayitavyāni yata upari paṃcasātirekasūtraṃ vakṣyati || tatraca sātirekatā paṃcakādibhiriti punaruktatā syāditi sāṃpratameteṣāṃ sūtrāṇāmarthāvagamenotkalitaprajñaḥ san śiṣyaḥ pṛcchati;

hamane bahuso māsiyāī sevituṃ baḍhai uvariṃ, taha heṭhṭhā parihāyai duvihaṃ tivihaṃ ca āmaṃti ||
bṛ - iha māsika dvaimāsikādiprāyaścittāpattiḥ, pratisevaka pariṇāmānurūpā, tatohaṃ manye ciṃtayāmi, yathā yena prakāreṇa bahūnimāsikānipratisevya kadācit māsikameva prāyaścittamāpadyate | | maṃdādhyavasāyena pratisevanāt kadācidupari varddhate, tadyathā kadācit dvaimāsikaṃ tīvreṇādhyavasāyena pratisevanāyāḥ karaṇāt traimāsikaṃ vā, yāvat ṣāṇmāsikaṃ vā kadācidatiduṣṭādhyavasāyena pratisevanāt chedaṃ vā kadācinmūlaṃ vā yāvat kadācit pārāṃcitaṃ vā; tathā tena prakāreṇādhastādapi parihīyate hānimupagacchati || tadyathā māsikaṃ pratisevya kadācita bhinnamāsamāpadyate, kadācita paṃcaviṃśatirātriṃdivaṃ yāvata rātriṃdivapaṃcakaṃṭuvihaṃ tivihaṃ ceti, dvividhau prakārau māsalakṣaṇau yasya tat dvividhaṃ dvaimāsikamityarthaḥ | | tadevaṃ trividhaṃ traimāsikaṃ, ca śabdātcāturmāsikaṃ pāṃcamāsikaṃ ṣāṇmāsikaṃca pratītyoktarūpeṇa prāyaścittavṛddhihānī vaktavye, tadyathā dvaimāsikaṃ sthāne pratisevite kadācit tadeva dvaimāsikamāpadyate kadācit traimāsikaṃkadācit cāturmāsikamevaṃ yāvat pārāṃcitaṃ adhastādbhānirevaṃ dvaimāsikaṃ pratisevya kadācit māsikaprāyaścittaṃ labhate, kadācit bhinnamāsamevaṃ yāvat paṃcarātridivaṃ evaṃ traimāsikaṃ cāturmāsika pāṃcamāsika ṣaṇmāsikeṣvapi bhāvanīyaṃ | atrācārya āha, āmaṃti, āma śabdo'numatau saṃmatametat tadasmākaṃ sarvamiti bhāvaḥ | | kena puna kāraṇeṇaṃ jinapannattāni kāni puna tāni |

jina jāṇaṃti u tāiṃ coyaga pucchā bahu nāuṃ ||
vṛ- śiṣyaḥ pracchati kena punaḥ kāraṇena māsikādau prāyaścittasthāne pratiseviteprāyaścittasya vṛddhihānī bhavataḥ | | ācārya āha, atra kāraṇāni jinaprajñaptāni sarvajñopadiṣṭāni kāni punastānīti ceducyate | rāgadveṣaharṣādīni, tathāhi rāgādhyavasāyānāṃ coparyupari vṛddhyā yadivā siṃhavyāpādakasyeva pañcāddharpa vṛddhayā māsika pratisevanāyā mapyuttarottara prāyaścitta vṛddhirbhavati, tathā prathamata eva rāgādhyavasāyahānito dveṣādhyavasāyahānito vā, yadivā paścāt || hā dugukayaṃ, hā duṭṭukāriyaṃ duṭṭuanumayaṃ cetyanutāpakaraṇato māsikapratisevanāyāmapi bhinnamāsaḥ, paṃcaviṃśatirvā rātriṃdivāni evama dho'dhastāt prāyaścitta