Vavahara v21.p124
Vyavahāravṛtti v21.p124
- Language
- Sanskrit
v21.p124
vināpi yaduktārthagrāhitvāt, tato'gītārtha ityuktaṃ, sopi yadi pariṇāmako bhavet, tarhi tamapi pratisthāpanāropaṇe tasyāpi pariṇāmakatayā tābhyāṃ vināpi yaduktārthapratipatteḥ, tata āha, apica apica apariṇāmopi na vidyate, pariṇāmoyaduktārthapariṇamanaṃ yasya sa, tathā āstāma gītārthaḥ | | kiṃtvapariṇāmakaścetyapi śabdāthaḥ, athavā atipariṇāma: ativyāptyā pariṇāmo yathoktasvarūpo yasyāsāvatipariṇāmastatpratyayakāraṇāt tayoragātīrthayorapariṇāmātipariṇāmayoḥ pratyayo jñānaṃ yāvaṃto māsāḥ pratisevitāstāvaṃtaḥ sarvepi saphalīkṛtā ityevaṃrūpaṃ syāditi hetoḥ sthāpanāgrahaṇenāropaṇāpi gṛhyate iti āropaṇāpi kriyate tadyathā, yāvaṃto māsā divasā vā pratisevitā stāvaṃtaḥ sarve ekatra sthāpyaṃte, sthāpayitvā ca yat saṃkṣepārhaṃ viṃśikādikaṃ pratisevitaṃ tat sthāpyate, eṣā sthāpanā; tadanaṃtaraṃye'nye māsāḥ pratisevitāste saphalī karttavyā ityekaikasmāt māsāt pratisevanāpariṇāmānurūpaṃ stokān stokatarān samān viṣamān vā divasān gṛhītvā ekatra ropayati eṣā āropaṇā, eṣā coktarṣatastāvat karttavyā, yāvatyā sthāpanayā saha saṃkalayyamānā ṣaṇmāsāḥ pūryaṃte nādhikāḥ | | tataḥ sthāpanāropaṇayo yadekatra saṃkalanameṣa saṃcayaḥ, ayaṃ sthāpanāropaṇāsaṃcayānāṃ parasparapratibhakto'rthaḥ anena hi prakāreṇa prāyaścitadānetipariṇāmako'pariṇāmako vā ciṃtayati, sarve māsāḥ saphalīkṛtā iti, śuddhohamiti, gītārtha pariṇāmakayoḥ puna rna sthāpanāropaṇā prakāreṇa prāyaścittaṃ dīyate, prayojanābhāvāt kiṃtvevameva tathācāha -
egami negadāne negesu ya egadānamegegaṃ |
jaṃ dijaitaṃ giṇhai gīyamagīto ya pariṇāmī ||
vṛ-yogītārtho yaścāgītārthopi pariṇāmī tasmai ekasmin māse pratisevite rāgadvepahaṣottarottaravṛddhayā pratisevanāt yadi anekadānaṃ, aneke anekeṣu māseṣu pratiseviteṣu kāraṇe maṃdādhyavasāye vā pratisevanāt tīvrādhyavasāyataḥ pratisevanādvā paścād hā duṣṭhu mayā kṛtamityādi bahuniṃdanādekadānameko māso dīyate, bahavo māsā dīyaṃte, athavā ekasmin māse pratisevite ekadānamekaḥ - paripūrṇo māso dīyate, duṣṭādhyavasāyena pratisevanāt, pañcācca harṣarāgadvepavṛddhayāsaṃbhavatonekamāsadānāyogāt upalakṣaṇametat tenaitadapi draṣṭavyaṃ, bahuṣu māseṣusaptāṣṭādi saṃkhyeṣu pratisoviteṣu yadi bahavo māsāḥ ṣaṭ paṃca catvāro vā dīyate, tathāpi tat samyag gṛhṇāti, śraddhatte ca śuddhiṃ prāptohamiti tatastayona sthāpanāropaṇaprakāreṇa prāyaścittadānamiti | | yadi punarapariṇāmake'tiparaṇimekavā agītārthe na sthāpanāropaṇāprakāreṇadīyate, tadā bahavo doṣā; tatra apariṇāmake doṣaṃ darśayati;
bahue egadāne, so cciya suddho na sesayā māsā | mā apariṇāme u saṃkā, saphalā māsā kayā tena ||
7
bṛ- bahukeṣu māseṣu pratiseviteṣu yadā prāguktakāraṇavaśāt eko māsaḥsthāpanāropaṇāvyatirekeṇapariṇāmake dīyate, tadā tasminnapariṇāmike evamāśaṃkā syāt, yathā yasyaikamāsasya me dattaṃ prāyaścittaṃ sa evaiko māsaḥ śuddho, na śeṣā māsāstato nādyāpyahaṃ śuddha iti, tasmādevaṃbhūtā āśaṃkā mā bhūdityapariṇāmake sthāpanāropaṇāprakāreṇa sarve māsāḥ saphalāḥ kṛtāḥ, samastamāsasaphalīkaraṇārthaṃ tatrasthāpanāropaṇekriyete, itibhāvaḥ, atipariṇāmake doṣānupadarśayati
ṭhavaṇāmettaṃ ārovaṇatti nāūṇamati pariṇāmo |
-
Linked texts (1)
- Vavahāra — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit