Vavahara v21.p139
Vyavahāravṛtti v21.p139
- Language
- Sanskrit
v21.p139
vyavahāra - chedasūtram-1-1/14 labdhā māsāste yatibhisirāropaṇā niṣpannāḥ tatibhirguṇayitavyāstataḥ sthāpanāropaṇamāsā apitatra prakṣipyaṃte, tataḥ samāgacchati pratisevitamāsaparimāṇamiti kṛtvāmāsāt kiṃ gṛhītamityasyāmapi jijñāsāyāṃ saṃcayamāsebhyaḥ prathama sthāpanāmāsāḥ śodhayitavyāstataḥ śeṣā ye māsāstiṣṭhati, yatibhirmāsainiṣpannā yatsaṃkhyākā vā āropaṇā tāvaṃto bhāgāḥ karttavyāḥ, tatra prathamo bhāgaḥ paṃcadaśabhirguṇayitavyaḥ,śeṣāḥ sarvepaṃcabhirguṇanīyāḥ etesarvepidivasā ekatramīlayitavyāḥ; yaścajhoṣaḥ prakṣiptaḥsaśodhayitavyaḥtataḥ sthāpanādivasāḥprakṣepaṇīyāḥ; āgataphalamapyevaṃ kathanīyaṃ,yatibhirdivasaḥ sthāpanāmāso niṣpannastatidivasāḥ sthāpanīkṛtebhyo māsebhyaḥ pratyekaṃ gṛhītā yāvaṃtaśca māsāḥ paṃcadaśabhirguṇitāstāvadbhyaḥ paṃcadaśaśeṣebhyaḥ paṃca paṃceti evaṃ paṃcaviṃśikāyāmapi sthāpanāyāṃ pākṣikyādaya āropaṇā draṣṭavyāḥ, yāvaccaramā paṃcapaṃcāśaddinaśatamānā triṃśatkāyāṃ sthāpanāyāṃ pākṣikyādaya āropaṇā yāvat paṃcāśaddinaśatamānā evaṃ tāvat yāvaccaramāyāṃ sthāpanāyāṃ paṃcaṣaṣṭidinaśatamānāyāṃ pākṣikyekāropaṇā etāsu ca pūrvabhaṇitena prakāreṇa catvāriṃśatāni paṃcaṣaṣṭādhikāni gāthānāṃ kartavyānītiprathamaṃ sthāpanāropaṇāsthānaṃ samāptaṃ | |
saṃprati dvitīyaṃsthāpanāropaṇāsthānaṃ pratipipādayipuridamāha - [bhā.386] tettisaṃ ṭhavaṇapayā tettīsārovaṇāeṭhāṇāī;
ṭhavaṇāṇaṃ saṃveho, paṃceva sayāuegaṭṭhā || vṛ-dvitīyesthāne trayastriṃśatsthāpanāpadāni, trayastriṃśaccāropaṇāyāḥ sthāpanāpadāni etaccaprāgeva bhāvitamitinabhūyobhāvyate,saṃpratisaṃvedhaparimāṇamāha, ṭhavaṇāṇamityādisthāpanānāmāropaṇābhiḥ saha saṃvedhāḥ sarvasaṃkhyayā bhavaṃti, paṃcaśatānyekaṣaṣṭāni ekapaṣṭayadhikāni || kathametadavasātavyamiti ceducyate,iha saṃvedhasaṃkhyānayanāya prāguktā gacchottarasovageityādikaraṇagāthāgacchaścātra trayastriṃśat tathā ca gacchānayanāya pūrvasūripradarśitayaṃkaraṇagāthā | [bhā.387] ṭhavaṇārovaṇavijuyā chammāsā paṃcabhāgabhaiyāje ||
rūvajuyā ṭhavaṇapayā tisucarimādesabhāgeko || vṛ- asyā vyākhyā-ṣaṇṇāṃ māsānāṃ samāhāraḥ ṣaṇmāsaṃ, tasmāt ṣaṇmāsāt sthāpanāropaṇadivasairvirahitāttadanaṃtara paṃcabhāgasaktātyelabdhāsterūpayutāḥ saṃtoyāvatobhavaṃti,etāvaṃtisthāpanāpadāni etāvāntatra gacchaitibhāvaḥ, etaccatriṣvādyeṣusthāneṣudraṣṭavyaṃ, casmepisthāne eṣaevādeśaḥ, kevalamekena bhāgo harttavyaḥ, eṣa gāthākṣarārthaḥbhāvārthastvayaṃprathamesthāne prathamāsthāpanā viṃśatidināprathamā cāropaṇā paṃcadaśadinā ubhayamīlane dinānipaṃcatriṃśattāniṣaṇmāsadivasebhyo'śītaśatapramāṇebhyaḥśodhyaṃte, jātaṃ paṃcacatvāriṃśaṃśataṃ, tasya paṃcabhirbhāgo hriyate, labdhā ekonatriṃśat sā rūpayutā kriyate, jātā triṃśat
āgataṃ prathama sthāne triṃśat gacchaḥ, tathā dvitīya sthāne prathamā sthāpanā paṃcadaśadinā prathamā cāropaṇā paṃcadinā ubhayamīlane jātāni dināni viṃśatiḥ, ṣaṇmāsadivasebhyo aśītaśatapramāṇebhyaḥ śodhyaṃte, jātaṃ ṣaṣṭiśataṃ || tasya paṃcabhirbhāgo hriyate, labdhā dvātriṃśat sā rūpayutā kriyate, jātā trayastriṃśat, āgataṃ dvitīya sthāne trayastriṃśat gacchaḥ, uttaramekaḥ ādirapyekaḥ atra bhāvanā prāguktānusatavyāḥ, tatra gacchastrayastriṃśat ekena guṇyate, ekena guṇitaṃ tadava bhavatīti jātātrayastriṃśadevasā uttaraṇaikena hīnā kriyate, jātā dvātriṃśat tatrādimamekakalakṣaṇaṃ prakṣipet jātā bhūyastrayastriṃśat etadaṃtimaṃ dhanaṃ,