Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p138

Vyavahāravṛtti v21.p138

Language
Sanskrit

v21.p138

137 jātamaśītaṃśatamāgatamatradvābhyāṃsthāpanīkṛtābhyāṃ māsābhyāṃdaśadaśadivasā gṛhītāḥ,ekasmātpaṃcadaśa śeṣebhyaḥ paṃcapaṃcetievaṃsarvatrabhāvanīyaṃtatraprathamasthāne yāvatī prathamāsthāpanā yāvatīca prathamāropaṇā yāvaṃtaśca tatrasaṃcayamāsāstadetatpratipādayati[bhā.382] paḍhamā ṭhavaṇā vīsā, paḍhamā ārovaṇā bhave pakkhe ||
terasahiṃmāsehipaṃcaurāiṃdiyājhoso|| vṛ-prathama sthāne prathamā sthāpanā viṃśikā viṃśatidinā prathamā cāropaṇā bhavati, pakṣaḥ pakṣapramāṇā eṣā sthāpanāropaṇā ca trayodaśabhirmāsainiṣpannā, tathā eṣāropaṇā akṛtsnā tato'vaśyamasyāṃ jhoṣo'bhūditi, jhoṣaparimāṇamāha, paṃcarātriṃdivāni jhoṣaḥ etadviṣayā bhāvanā prāgeva kṛtā, na bhūyopi kriyate, adhunā prathama sthāne eva prathamasthāpanāyā dvitīyāropaṇāyāśca yāvaddinā bhavaṃti, yāvadbhiśca saṃcayamā reṣāsthāpanāropaṇāca niṣpannātadetatpratipādayati[bhā.383] paḍhamā ṭhavaṇā vīsā, biiyā ārovaṇābhavevīsā |
aṭhārasamāsehiṃ esā paḍhamābhave kasiṇā ||| vṛ-prathamasthāne prathamāsthāpanā viṃśatirdvitīyā āropaṇābhavedviṃśikā viṃśatidināeṣāsthāpanā āropaṇā ca niṣpannā aṣṭādaśabhirmāsaireṣā cāropaṇā kṛtsnabhāgaharaṇāta kṛtsnā prathamā sa sarvāsāṃ kṛtsnāropaṇānāmiti, evadviṣayārpibhāvanāprāgevakṛtetinabhūyaḥ kriyate, saṃpratiprathamasthāne prathamāyāṃ sthāpanāyāṃ yāvaddinā tṛtīyā āropaṇā yatibhiścasaṃcayamāsaiste ubhe niṣpanne tatpratipādayati - [bhā.384] paḍhamā ṭhavaṇāvīsā taiyā ārovaṇā upaṇavīsā ||
tevīsā māsehiṃ pakkhou tahiṃ bhavejhoso || vṛ- prathama sthāne eva prathamā sthāpanā viṃśatidinā tṛtīyā cāropaṇā paṃcaviṃśatidinā epā prathamā sthāpanā tṛtīyācāropaṇā trayoviṃśatibhirmāsainiṣpannā, iyamapyakṛtsnāropaṇā itijhoso'trābhūt ato jhoṣaparimāṇamāhapakṣastatratasyāṃtṛtīyāyābhāropaṇāyāṃjhoṣaiti viśeṣaḥsthāpanāropaṇānāṃ dinaparimāṇe saṃcayaparimāṇeveti, deśaparimāṇamāha - [bhā.385] evaṃ eyāgamiyā, gahāto hotiānupuvīe ||
eegā kameṇabhave cattārisayāupaṇaṭṭā || vṛ- evamuktena prakāreṇa eso'naṃtarodito dinamānādilakṣaṇogamaḥ prakāro yāsāṃtā etadgamikā gāthā bhavaṃtyānupūrvyānukrameṇā'nyāpijñātavyā, yathā --
paḍhamā ṭhavaṇā vīsā cotthā ārovaṇā bhavetīsā|
chavvīsā māsehiṃ vīsairāiṃdiyā jhoṣo || ityādi; athānenaprakāreṇa kiyatsaṃkhyākā gāthāanugaṃtavyāḥ tata āha, eeṇetyādietena krameṇa catvāriśatāni paṃcaṣaṣṭāni gāthānāṃ bhavaṃti, iyamatra bhāvanā viṃśikāṃ sthāpanāmamuṃcatā paṃca paṃca āropaṇāyāṃprakṣiptāḥtāvannetavyaṃ,yāvadaṃtimā āropaṇāetāsusaṃcayamāsānayanāyaprāguktakaraṇalakṣaṇaṃ prayoktavyaṃ, tadyathā aśītāt divasaśatāt prāk sthāpanāropaṇādivasāḥ śodhayitavyāḥ, tato yaccheṣamavatiṣṭhate, tasyādhikṛtāyā āropaṇāyā bhāgo harttavyastatra yadi śuddhaṃ bhāgaṃ na prayacchati, tato yāvatā prakṣiptena paripūrṇo bhāgaḥ śuddhyati, tāvanmātrī jhoṣaḥ prakṣepaṇīyaḥ, tatprakṣepānaṃtaraca bhāge hṛte ye