Vavahara v21.p146
Vyavahāravṛtti v21.p146
- Language
- Sanskrit
v21.p146
uddeśaka :
145
tatastadanaṃtaramavadhijñānena jinā avadhijñānajināḥ, jinaśabdo viśuddhāvadhipradarśakaḥ, viśuddhāvadhijñānā ityarthaḥ | | tataścaturddaśapūrviṇo, daśapūrviṇo navapūrviṇaśca ihāsatāṃ navapūrviṇaḥ, na paripūrṇanavapūrvadharāḥ, kiṃtu navamasya pūrvasya yat tṛtīyamācāranāmakaṃ vastu tāvanmātradhāriṇopi navapūrviṇaḥ, tathā kalpadharāḥ kalpavyavahāradhāriṇaḥ prakalpo niśīthādhyayanaṃ taddhāriṇaḥ ca śabdo'nuktasamuccayārthaḥ, tadevānuktaṃ ca śabdena sūcitaṃ darśayati
gheppaṃti casaddeṇaṃ, nitrṛttīsuttapeḍhiyadharāya | āṇādhāraṇa jīe hoti pahuṇo upacchitte ||
vṛ- caśabdena gṛhyaṃte niyuktisūtrapīṭhikādharāḥ, tatra niyuktiryā bhadrabāhusvāmikṛtā, sūtrapīṭhikā niśīthakalpavyavahāraprathamapīṭhikā gāthārūpāḥ tathā ājñāyāṃ dhāraṇe jīte ca ye vyavahāriṇa ājñāvyavahāriṇo dhāraṇāvyavahāriṇāṃ jītavyavahāriṇaśca ete prāyaścittadāne prabhavaḥ, tadevaṃ gataṃ prabhudvāramidānīṃ kiyaṃti siddhāni prāyaścittasthānānīti dvārāvasaraḥ, tatra śiṣyaḥ pṛcchati kiyaṃti khalu prāyaścittāni ? ācārya āha, || arthata aparimitāni, sūtrataḥ punaridaṃ parimāṇaṃ | | ānugghāiyamāsāṇaṃ do ceva sayā havaṃti bāvannā | tinnisayā battīsā hoṃti augghāiyāṇaṃpi || paṃcasayā culasīyā savvesiṃ māsiyāṇa bodhavvā | tena paraṃ vocchāmī cāumāsāṇa saṃkhevaṃ ||
vṛ- anudghātitā nāma guravaḥ, udghātitā laghavaḥ, niśīthanāmni adhyayane prathamoddeśake anudghātitā guravo māsā abhihitāsteṣāmekatra saṃkṣiptā nāma dve śate dvāpaṃcāśadvipaṃcāśadadhike bhavataḥ, dvitīyatṛtīyacaturthapaṃcamoddaśakeṣu udghātitā māsā uktāsteṣāmuddhātitānāṃ māsānāmekatra saṃkṣiptānāṃ trīṇi śatāni dvātriṃśāni bhavaṃti, eteṣāṃ sarveṣāmapyuddhātitamāsānāmanuyātitamāsānāṃ caikatra mīlane māsānāṃ prāyaścittānāṃ bodhavyāni paṃcaśatāni caturaśītāni | tena paramityādi ataḥ paraṃ cāturmāsikānāṃ saṃkṣepaṃ vakṣye, pratijñātameva nirvāhayati |
chaccasayā coyālā cāumāsāṇa hoṃti anugghāyā | sattasayā cauvīsā cāumāsāṇa ugghāyā || terasaya aḍasaḍḍā, cāumāsāṇa hoti savvesiṃ | tena paraṃ vocchāmī savvasamāseṇa saṃkhevaṃ ||
vṛ- ṣaṣṭhasaptāṣṭamanavamadaśamaikādaśoddeśakeṣu anudghātitāni cāturmāsikānyuktāni, eteṣāmekatra saṃkṣiptānāṃ bhavaṃti ṣaṭśatānicatuścatvāriṃśāni || gāthāyāṃ hāṃti anugghāyā ityatra ṣaṣṭhyarthe prathamā prākṛtatvāt evamuttarārdhepi dvādaśatrayodaśacaturdaśapaṃcadaśaṣoḍaśasaptadaśāṣṭādaśaikonaviṃśatimeṣvaṣṭasūddeśakeṣu udghātitā caturmāsikā uktāsteṣāmekatra saṃkṣiptānāṃ saptaśatāni caturviṃśāni || udghātitānāmanudghātitānāṃ sarveṣāṃ caturmāsānāmekatra mīlitānāṃ bhavaṃti trayodaśaśatāni aṣṭaṣaṣṭhāni | | tena paramityāditataḥ paraṃ sarveṣāṃ māsikānāṃ cāturmāsikānāṃ ca yaḥ samāso mīlanaṃ tena saṃkṣepaṃ sarvasaṃkhyā saṃgrahaṃ vakṣye, pratijñātameva nivārhayati