Vavahara v21.p157
Vyavahāravṛtti v21.p157
- Language
- Sanskrit
v21.p157
vyavahāra - chedasūtram-1-1/14 kilaikanamāsena paṃcarātrādināvānaśudhyatītitasmaianekānmāsānprayacchaṃtiuparyupari rāgadveṣādivṛddhiṃ paśyaṃtaḥ, chedamapi mūlamapi yāvatpārāṃcitamapi prayacchaṃti, eṣa tṛtīyo bhaṃgaḥ, anekaisiśchedādibhirvā pārāṃciparyaṃtarekasyamāsasyapaṃcarātrādikasyaśodhanāt, tathābahuṣumāseṣupratiseviteṣunūnameṣabahubhirmāsaiḥ śodhimāsādayaṣyitītyavabudhyamānāḥ sthāpanāropaṇāvyatirekeṇa ṣaṇmāsān prayacchaṃti, paratastapaḥ prāyaścittadānasyāsaṃbhavātaeṣacaturthobhaṃgo'nekaisiranekeṣāṃmāsānāṃśodhanāta, upanayayojanamāha || [bhā.444] vibhaṃgīva jinākhalu rogīsāhūya roga avarāhā |
sohī yaosahāiṃtīe jināu visohaṃti || vṛ-iha vicāraprakramavibhaṃgino vibhaṃgītulyāḥ khalujināḥ pratipattavyāḥ, rogiṇorogitulyāḥsādhavaḥ rogā rogatulyā aparādhā mūlaguṇottaraguṇāparādhā auṣadhāni auṣadhatulyā śodhiḥ prāyaścittalakṣaṇā yatastayā śodhyā kṛtvā jinā apiśodhayaṃti, naivameva tata auṣadhasthānīyā śodhiḥ evaṃ jinaṃ pratītya doṣā ekatvamāpannāḥ saṃpratiyathā caturdaśapūrviṇamadhikṛtya doṣāṇāmekatvaṃbhavati, tathā pratipādayati - [bhā.445] esevaya diṭuṃto, vibhaṃgikaehiṃ vijasatyehiṃ |
bhisajjā karati kiriyaṃ, soheṃti tahevapuvvadharā || vṛ-eṣaevaghṛtakuṭalakṣaṇaauṣaśadhalakṣaṇovā dṛṣṭāṃtañcaturdaśapūrviṇopiyojanīyaḥ, yatoyathā bhipajo bhiṣagvarā vibhaṃgikṛtairvedyaśāstraivibhaṃgivatcaturbhagikavikalpenā'pitathā rogāpanayanakriyāṃkurvati, tathā caturdaśapūrvadharāstrayodaśapūrvadharā yāvadabhinna daśapūrvadharā jinopadiṣṭaiḥ śāstrerjināiva caturbhagavikalpataḥ prāyaścittapradānena prāṇinoparādhamalinān śodhayaṃti, tatastatrāpighṛtakuṭadṛṣṭāṃtaḥ kevalauṣadhadṛṣṭāṃto vā yojanīya iti, āha paraḥ nanu jināḥ kevalajñānasāmarthyataḥ pratyakṣe rāgādivṛddhayavṛddhī paśyaṃti, tataste caturbhaṃgavikalpataḥ prāyaścittaṃ dadatu, tathā śuddhidarśanāccaturdaśapūrviṇastu sākṣāt naivekṣate tataḥ kathaṃ te tathādadhuriti, naiṣa doṣaḥ, teṣāmapitathājñānāt, tathācātra nākikādṛṣṭāṃtaḥ || [bhā.446] nālīe paruvaṇayā, jaha tīegato unajaekālo |
taha puvvadharā bhāvaṃ, jāṇaṃti visujjhaejena || vṛ- nālikā nāma ghaṭikā, tasyāḥ pūrvaṃ prarūpaṇā kartavyā, yathā pādaliptakṛtavivaraṇe kālajñāne
sācaivaṃ
dāḍimapuṣphāgarā lohamayī nāligāukāyavvā |
tīsetalaṃmi chidaṃchiddapamāṇaṃcamaisuṇaha || channauyamūlabālehiṃ tivassa jāyāegayakumārīe |
ujjukayapiṃḍiehiṃ kāyavvaṃ nāliyāchidaṃ || ahavā duvassa jāyā egayakumārīe pucchabālehiṃ | vihiṃ vihiṃguṇehiṃtehiṃ ukāyavvaṃ nāliyāchidaṃ || ahavāsuvaṇamāsehiṃ, cauhiṃ cariṃgulā kayāsūī |
nālayatalaṃmitīe kāyavvaṃ nāliyāchidaṃ || vṛ- ityādi, tayā nālikayā yathodakasaṃgalanena divasasyarātrervā gato'tīto vā'vaśiṣṭo vā kālo jñāyate, yathā etāvat divasasya rātrervā gatamevāvattiṣṭhati, tathā pūrvadharā api caturdaśapūrvadharādayaḥ