Vavahara v21.p171
Vyavahāravṛtti v21.p171
- Language
- Sanskrit
v21.p171
vyavahāra - chedasūtram-1-1/14 vārā nidamuktaṃbhavati-udghātaṃ prāyaścittaṃ vahataḥ traimāsikānantaraṃ bhūyo bhūya āpattau saptavārān laghukāścatvāro māsā dīyante | tadanantaraṃ pañcavārān laghukāḥ pañcamāsāḥ anudghātitaṃ prāyaścittaṃ vahataḥ traimāsikānantaraṃ punagapattau pañca vārān gurukā ścatvāromāsāḥ tadanantaraṃ trīn pañca gurumāsān || sāmpratamatraivāsañcaye udghātānudghātāpattisthānānānāṃsukhāvagamopāyamāha[bhā.490] ukkosā upayātovā ṭhāṇe ṭhāṇeduve pariharejjā |
evaṃ dugaparihānī, neyavvā jāva tinneva || vṛ- utkṛṣṭaṃ nāma udghātabhinnamāsagataṃ viṃśatilakṣaṇaṃ tasmādārabhyodghātagatesthāne sthāne yadutkṛṣṭaṃ tadapekṣayā anudghāta gateṣu sthāneṣu dvau dvau parihāpayet | evaṃ dvikaparihānistāvat jñātavyā yāvadughātagatapañcakotkṛṣṭāpekṣayā anudātetrayaiti | iyamatrabhāvanā-udghātebhinnāmāse viṃśatiḥ, anudāte dvikaparihānyā aṣṭādṛśa | tathā udghāte māse saptadaśa, anurāte pañcaddaśa | evaṃ dvimāse trimāsaṃ'pi | tathā udghātecaturmāse sapta anudghātepañca | tathā uddhāte pañcamāse pañca anudāte trayaiti | tadevamāpattisthānānyuktāni || udghātānuddhātadānavidhiḥ sāmpratameteṣāṃ dānavidhimāha[bhā.491] aṭṭhau avanettā sesā dijaṃti jāvau timāso |
jatthaṭhagāvahāro nahojaṃtaṃjhosaesavvaṃ ||| vṛ-yebhinnamāsādayo viṃśatyādivārāāpannāstebhyaḥ pratyekamaṣṭāvaṣṭāvapanayet | apanīyaśeṣādīyaṃte, evaṃ tāvatvācyamyāvatrimāsāḥ traimāsikaṃ | ayamatrabhāvārthaḥ | viṃśativārāḥ kilodghātā bhinnamāsā āpannāstatrāṣṭau bhinnamāsā jhoṣitāḥ, śeṣā dvādaśa dīyante | te'pi sthāpanāropaṇāprakāreṇādhikaṃ pariśāṭyā ṣaṇmāsāḥ kṛtvā dīyante | tathā aṣṭādaśa anuddhātā bhinnamāsā āpannāstebhyo'ṣṭau tyaktvā śeṣādaśa bhinnamāsāḥ pradātavyāḥ | te'pisthāpanāropaṇāprakāreṇaadhikaṃsamastamapityaktvā paṇmāsāḥ kṛtvādānīya iti | tathāsaptadaśavārālaghumāsāḥprāptāstebhyo'ṣṭī parityajyaśepānavalaghumāsādīyante| pañcadaśavārāgurumāsā āpannāstebhyo'ṣṭau parityajyaśeṣāḥ saptagurumāsādeyāḥ | evaṃ dvaimāsika traimāsike'pivācyam | sarvatrasthāpanāropaṇāprakāreṇādhikyaṃ tyaktvāṣaṇmāsāḥ kṛtvā deyāḥ | atha aṣṭakajhoṣaṇābhidhānaṃ kimartham? etadeva kasmānoktaṃviṃśatyādayo bhinnamāsādayaḥsthāpanāropaṇāprakāreṇa ṣaṇmāsīkṛtyadātavyā iti? ucyate | madhyamatīrthakṛtāmaṣṭamāsikī yātapobhūmi stadanugrahā'rthamityadoṣaḥ | uktaṃcaniśīthacūrṇo-'aṣṭamasiyā majhyimātavobhūmītīeanuggahakaraṇathamaṭṭhamabhāgahārajhosaṇākayā iti | yatra punaścaturmāsike vā pañcamāsike vā aṣṭakāpahāro na bhavet | aṣṭānāmevāsambhavāt |taṃ sarvaṃ jhoṣayetsarvamapi tatparityajet na kimapi tatra dānaṃ bhavatīti bhāvaḥ | yebhyo'ṣṭakāpahāre yadavatiṣṭatake tadetadubhayaṃ darśayati[bhā.492] bārasa dasa nava ceva yasatteva jahannagāiṃṭhāṇāī |
vīsaṭhārasa sattarasa, pannaraṭhāṇāṇabodhavvā || vṛ-dvādaśa daśa navasaptetyamūni jaghanyānisthānānibodhavyāni |jaghanyatāyepāṃ viṃśatyādyapekṣayāmīṣāṃ stokatvāt kepāṃ sthāne ityāha-viṃśatyaṣṭādaśasaptadaśapañcadaśasthānānāṃ sthāne idamuktaṃ bhavativiṃśatisthānānāmaṣṭakāpahāra dvādaśasthānāni | aṣṭādaśānāmaṣṭakāpahāre daśa | saptadaśānāmaṣṭakāpahāre nava | pañcadaśānāmaṣṭakāpahāre sapteti ||