Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p185

Vyavahāravṛtti v21.p185

Language
Sanskrit

v21.p185

vyavahāra - chedasūtram - 1-1 /14 nālocayiṣyatītyevaṃ rūpabhāva sampādanārthamācāryasyetyeṣapañcama ālocanādoṣaḥ | tathā channamiti pracchannaṃ ālocayati kilamuktaṃ bhavati | lajjālutāmupadarthyāparādhānalpaśabdena tathālocayati yathā kevalamātmaiva śṛṇoti na gururityeṣa ṣaṣṭa ālocanādoṣaḥ | saddāulatti śabdākulaṃ bṛhacchabdaṃ yathā bhavatyevamālocayati idam uktaṃ bhavati | mahatā śabdena tathā locayati yathānye'pyagītārthādayaḥ śṛṇvantītyeṣa saptama ālocanādoṣaḥ | tathā bahujanatti bahujanamadhye yadvālocanaṃ tadbahujanaṃ athavā bahavo janā ālocanā gurave yatra tat bahujanamālocanaṃ | kimuktaṃ bhavatyekasya purata ālocya tadevāparādhajātamanyasyānyasya purata ālocayati eṣo'ṣṭama ālocanādoṣaḥ | avvattatti avyakto'gītārthaḥ | tasyāvyaktasya guroḥ purato yadaparādhālocanaṃ tadavyaktameva navama ālocanādoṣaḥ || tassevīti śiṣyo'yamaparādhamālocayiṣyati tameva sevate yo gururasau tassevī | tassamīpe yadaparādhālocanameṣa mamāticāreṇa tulyastato na kimapi me prāyaścittaṃ dāsyatyalpaṃ vā dāsyati | na ca māṃ kharaṇṭayiṣyati | yathā virūpaṃ kṛtaṃ tvayeti buddhayā tadālocanaṃ tatsevī eṣa daśama ālocanādoṣaḥ | |
tadevamālocanāvidhirdoṣā uktāḥ | samprati yathābhūteṣu dravyādiṣvālocanaṃ tathābhūtadravyādipratipādayannāha -

184
āloyaṇāvihāṇaṃ taṃ ceva davvakhettakāle ya |
bhāve suddhamasuddhe sa saṇiddhe sātiregāī ||
vṛ- ālocanāvidhānaṃ tadevātrāpi savistaramabhidhātavyam | yaduktaṃ prathamasūtre davvādi caurabhigrahetyādinā granthena tataḥ prāguktadoṣavarjitāḥ ālocanā praśaste dvavye kṣetre kāle bhāve ya prāguktasvarūpe dātavyā, nāpraśaste | iha pratisevitaṃ dvidhā bhavati śuddhamaśuddhaṃ ca | tatra yat śuddhena bhāvena pratisevitaṃ yatanayā ca tat śuddhaṃ | tacca śuddhatvādeva na prāyāścittaviṣayaḥ | yattvaśuddhena bhāvena pratisevitamayatanayā ca tadaśuddhaṃ | tacca prāyaścittaviṣayo'śuddhatvāt | tasmiṃścāśuddhe prāyaścittāni kevalāni māsikādīni sātirekāṇi ca tatra sātirekāṇi sasaṇiddhe iti sasnigdhe haste mātrake vā sati tena bhikṣāgrahaṇata upalakṣaṇametat | tena bījakāyasaṃghaṭṭanādināpi sātirekāṇi draṣṭavyāni | tatra sātirekātāmeva bhāvayati( bhā. 526
panageṇāhiyo māso, dasapakkheṇaṃ ca vīsabhinneṇaṃ |
saṃjogā kāyavvā, gurulahumīsehiṃya anegā ||
vṛ- iha mūlata ārabhyāmūni sarvāṇyapyālocanāsūtrāṇi kila sarvasaṃkhyayā daśa bhavanti | tatrādyāni catvārisūtrāṇi sākṣāt sūtrata eva paripūrṇānyuktāni | śeṣāṇi tuṣaṭ sūtrāṇyābhyāṃ dvābhyāṃ sūtrābhyāmarthataḥ sūcitāni tāni cāmūni sātirekasūtraṃ 1 bahusātirekasūtraṃ 2 sātirekasaṃyogasūtraṃ 3 bahusātirekasaṃyogasūtraṃ 4 navamaṃ sakalasyasātirekasya ca saṃyogasūtraṃ 5 daśamaṃ bahuśaḥ śabdaviśiṣṭasya sakalasya bahuśaḥ śabdaviśiṣṭasya sātirekasya ca saṃyogasūtraṃ 6 | tatrapañcamaṃ sātirekasūtraṃpañcasūtrātmakaṃ | taccaivamuccāraṇīyam'je bhikkhū sātiregamāsiyaṃ parihāradvāṇaṃ paḍisebittā āloejjā apaliuṃciya āloemāṇassa sātiregamāsiyaṃ paliuṃciyaāloemāṇassa sātiregadomāsiyaṃ' idaṃ pañcamasūtre prathamasūtram, atra māsikasya sātirekatāṃ pūrvārddhana vyākhyānayati-pañcakena rātriṃdivapañcakena māso'dhikaḥ | daśatti daśabhirahorātraiḥ pakṣeṇa, vīsatti viṃśatyā rātriṃdivairbhinnena bhinnamāsena pañcaviṃśatyādinairityarthaḥ,

Linked texts (1)