Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p184

Vyavahāravṛtti v21.p184

Language
Sanskrit

v21.p184

prāyastaducitaprāyaścittapradānataḥ prāyaścittaṃ kārayati sa niryāpaka iti bhāvaḥ | tathā ihalokāpāyān paralokāpāyāṃśca darśayatītyevaṃ śīlo'pāyadarśī | kimuktaṃ bhavati ? yaḥ samyagnālocayati pratikuñcitaṃ vā ālocayati dattaṃ vā prāyaścittaṃ samyag na karoti tasya yadi tvaṃ samyag nālocayiṣyasi pratikuñcitaṃ vā kariṣyasi dattaṃ vā prāyaścittaṃ na samyak pūrayiṣyasi tataste bhūyān māsikādiko daṇḍo bhaviṣyatītyevamiha lokāpāyān tathā saṃsāre janmamaraṇādikaṃ tvayā prabhūtamanubhavitavyam | durlabhrabodhitā ca tavaivaṃ bhaviṣyatītyevaṃ paralokāpāyāṃśca darśayati so'pāyadarśīti bhāvaḥ | tathā na pariśravatītyevaṃ śīlo'pariśrāvī | ālocitaṃ gopyamagopyaṃ vā yo'nyasmai na kathayati so'pariśrāvīti bhāvaḥ | sāmpratamālocakamabhidhitsurāha

āloyaṃto etto dasahiṃ guṇehiṃ tu hoi uvaveo | jāikulavinayanāṇe daṃsaṇacaraṇehiṃ saṃpanno || khate daṃte amāīa apacchatāvī ya hoti bodhavve | āloyaṇāe dose etī vocchaṃ samāseṇaṃ ||

vṛ- ita ūrdhvamālocayannālocako vaktavyaḥ | sa ca daśabhirguṇairupeta eva yukta eva bhavati | turevakārārtho bhinnakramatvādatra sambadhyate | tāneva guṇānupadarśayati jāti ityādi jātisampannaḥ, kulasampannaḥ, mātṛpakṣo jātiḥ, pitṛpakṣaḥ kulam | vinayasampannaḥ, jñānasampannaḥ, darśanasampannaḥ, caraṇasampannaḥ, kṣāntaḥ dāntaḥ amāyī apaścāttāpī ca bodhavyaḥ | atha kasmādolacakasyaitāvat guṇasamūho'nviṣyate ucyate | jātisampannaḥ prāyo'kṛtyaṃ na karoti | atha kathamapi kṛtaṃ tarhi samyagālocayati | kusalampannaḥ pratipannaprāyaścittanirvāhaka upajāyate | vinayasampanno niṣadyādānādikaṃ vinayaṃ sarvaṃ karoti, samyagālocayati | jñānasampannaḥ śrutānusāreṇa samyagālocayati | amukaśrutena me taddattaṃ prāyaścitamataḥ śuddho'hamitica jānīte, darśana saṃpannaḥ prāyaścittāt śuddhiṃ śraddhatte, caraṇasaṃpannaḥ punaraticāraṃ prāyo na karoti, anālocitecāritraṃ mena śuddhayatītisamyagālocayati; kṣānto nāma kṣamāyuktaḥ | sakasmiṃścit prayojane gurvādibhiḥ svaraparuṣamapi bhaṇitaḥ samyak pratipadyate | yadapi ca prāyaścittamāropitaṃ tatsamyag vahati | dānto nāma indriyanoindriyajayasampannaḥ prāyaścittatapaḥ samyakkaroti | māyā asyāstīti māyī, na māyī amāyī so'pratikuñcitamālocayati | apaścāttāpī nāma yaḥ paścātparitāpaṃ na karoti hā duṣṭu kṛtaṃ mayā yat ālocitamidānīṃ prāyaścittatapaḥ kathaṃ kariṣyāmīti kintvevaṃ manyate | kṛtapuṇyo'haṃ yatprāyaścittaṃ pratipannavāniti ata ūrdhvamālocanāyā doṣān samāsena saṃkṣepeṇa vakṣye pratijñāmeva nirvāhayati[bhā. 524] ākaṃpayittā anumānayittā jaṃ diṭhaṃ bāyaraṃ ca suhumaṃ vā | chaṇhaṃ sadā ulayaṃ bahujana avvatta tassevī ||
vṛ- āvarjitaḥ san ācāryaḥ stokaṃ me prāyaścittaṃ dāsyatīti buddhayā vaiyāvṛttyakaraṇādibhirālocanācāryamākaṃpya ārādhya yat ālocayatyeṣa ālocanādoṣaḥ | tathā anumānya anumānaṃ kṛtvā laghutarāparādhanivedanādinā mṛdu daṇḍapradāyakatvādisvarūpamācāryaśyākalayya ālocayatyeṣo'pyālocanādoṣaḥ | tathā yaddṛṣṭamaparādhajātaṃ kriyamāṇamācāryādinā tadevālocayati nāparamiti tṛtīya ālocanādoṣaḥ | bāyaratti bādaraṃ doṣajātamālocayati na sūkṣmaṃ tatrāvajñāparatvādeṣa caturtha ālocanādoṣaḥ | sumaṃta sūkṣmaṃ vā doṣajātamālocayati na bādaraṃ yaḥ kila sūkṣmamālocayati sa kathaṃ bādaraṃ
'

Linked texts (1)