Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p192

Vyavahāravṛtti v21.p192

Language
Sanskrit

v21.p192

uddeśakaḥ 1, mūla : 18, [bhā. 536] ālocanāvelāyāmanupūrvyāālocitaṃpūrvalaghupañcakādyālocitaṃpaścātgurumāsādītyarthaḥ | eṣastṛtīyo bhaṅgaḥ tathāpaścānupūrvyāpratisevitaṃgurulaghuparyālocanāṃdivirahitoyathākathaṃcanapratisevitamitibhāvaḥ | paścāt paścādanupūrvyā ālocitaṃ pratisevanānukrameṇaivālocitamathavā smṛtvā smṛtvā yathā kathañcanāpyālocitamityarthaḥ | eṣa caturthobhaṅgaḥ | iha prathamacaramabhaṃgāvapratikuñcanāyāṃ dvitīyatṛtīyabhaṅgo pratikuñcanāyāmiti, pratikuñcanā'pratikuñcanābhyāṃ caturthabhaṅgī kṛtā tāmevāha-apaliuṃcie apaliuṃciyamityādi | yadā aparādhānāpanna ālocanābhimukhastadaivaṃ kaścitsaṃkalpitavān, yathā sarvepyaparādhā mayāālocanīyāḥ || | evaṃ pūrvasaṃkalpakāle'pratikuñcite ālocanavelāyāmapratikuñcitamālocayati | eṣa prathamobhaṅgaḥ| tathā pūrvaṃ saṃkalpakāle'pratikuñcitamālocanāvelāyāṃ tu pratikuñcitamālocayatītyeṣa dvitīyaḥ | pūrva saṃkalpakāle kenāpi pratikuñcitaṃ yathā na mayā sarve'parādhā ālocanīyāḥ | evaṃ pūrvaṃ saṃkalpakāle pratikuñciteālocanāvelāyāṃbhāvaparāvṛtteḥ sarvamapiapratikuñcitamālocayati | eṣa tṛtīyo bhaṅgaḥ | tathā pūrva saṅkalpakāle kenāpi pratikuñcitaṃ yathā na mayā sarve aparādhā ālocanīyāḥ | tata evaṃ saṃkalpakāle pratikuñcite ālocanāvelāyāmapi pratikuñcitamevālocayati | eṣa caturtho bhaṅgaḥ | tatrāpratikuñcitamālocayato vīpsā sākalyena vyāpyā bhavati | tato'yamoṃ niravaśeṣamālocayataḥ sarvametadyadāpannamaparādhajātaṃ, yadivākathamapipratikuñcanākṛtāsyāttataḥ pratikuñcanāniṣpannaṃ,yaccaguruṇā sahālocanāvelāyāṃ samāsanoccāsananiṣpanna yā cālocanākāle asamācārī tanniṣpannaṃ ca sakalametat svayamātmanā aparādhakāriṇā kṛtaṃ svakṛtaṃ sāhaṇiyā iti saṃhatya ekatra mīlayitvā yadi saṃcayitaṃ prāyaścittasthānamāpannastataḥṣāṇmāsikaṃprāyaścittaṃdadyāt | yatpunaḥṣāṇmāsātiriktaṃtatsarvaṃjhoṣayet | atha māsādikaṃ prāyaścittamāpannastatastadeva deyamiti, vākyaśeṣaḥ, | je eyāi ityādi yaḥ sādhuretayānantaroditayāṣāṇmāsikyāmāsikyādikayāvā prasthāpanāyāḥ prākṛtasyāmaparādhasya viṣaye sthāpanā prāyaścittadānaprasthāpanā tayā prasthāpitaḥ prāyaścittakaraṇe pravartito nirviśamānastataḥ prāyaścittamupabhujānaḥ kurvāṇa ityarthaḥ | yatpramādato viṣayakaṣāyādibhirvā pratisevate tatastasyāṃ pratisevanāyāṃ yatprāyaścittaṃsevate tadapi kṛtsnamanugrahakṛtsnena niranugrahakṛtsnena vā tatraiva pūrvaprasthāpite prāyaścitte ārohayitavyaṃ syāt caḍhāpayitavyamityarthaḥ | eva saṃkṣepataḥ sūtrārthaḥ vyāsārthaṃ tubhāṣyakāro vadanje bhikkhūityādi sūtrāvayavasya vyākhyānamatideśataāha[bhā.537] jeciya suttivibhāsā heḍillasuyaṃmi vaṇiyā esā |
sacciya ihaṃpineyā nāṇattaṃṭhavaṇaparihāre || vṛ-yācaiṣāsūtravibhāṣāje bhikkhūityādisūtrāvayavavyākhyāekakadvikakādisaṃyogopadarśanarūpā adhastanasūtre anantaroditasūtre varṇitā | saiva ihāpi asminnapi sūtre varṇayitavyā yadi saiva varṇayitavyāstataḥko viśeṣaḥ? tataāha-nānātvaṃpūrvasūtrādviśeṣaḥsthāpanāparihāre, |iyamatrabhāvanāadhastanasūtre parihāstapo noktamihatuparihāratapo vibhāvyate iti; tatra yena vaktavyakrameṇa parihāratapo vaktavyaṃ bhavati | tadvaktavyakramasaṃsūcikāṃ dvāragāthāmāha[bhā.538] ko bhaṃtepariyāo suttatthābhiggaho tavo kammaṃ |
kakkhaḍamakakkhaḍe vāsuddhatave maṃḍavādonni ||

Linked texts (1)