Vavahara v21.p193

v21.p193

vyavahāra - chedasūtram - 1-1 /18 vṛ- prathamataḥ parihāratapo yogyatā parijñānāya ko bhadanta tvamasīti pṛcchā kartavyā | tadanantaraṃ parihāratapo yogyasya paryāyo vācyaḥ | tataḥ sūtrārthī tadanantaramabhigrahastatastapaḥ karma tatra yadi tapasā karkaśo bhavati | kimuktaṃ bhavati ? karkaśe tapasi sadā kṛtābhyāsatayā na karkaśena tapasā paribhūyate | tataḥ parihāratapastasmai dīyate | itarasmiṃstvakarkaśe śuddhaṃ tapaḥ | atrārthe dvaumaṇḍapāveraṇḍaśilāniṣpannau dṛṣṭāntau | eṣa dvāragāthāsaṃkṣepārthaḥ | vyāsārthaṃ tu pratidvāraṃ vivakṣuḥ prathamataḥ pṛcchādvāraṃ vivṛṇoti || sagaṇaṃmi natthi pucchā, annagaṇā āgataṃ tu jaṃ jāṇe | annāyaṃ puna pucche parihāratavassa jogaṭṭhā ||

'
vṛ- svagaṇe svagaṇasambandhini pṛcchā uktasvarūpā vakṣyamāṇā vā nāsti | svagaṇavāstavyatayā paricitatvāt | anyagaṇādapitu se piśadvārthaḥ | sa ca bhinnakramatvādatra sambaddhayate | āgataṃyaṃ jānāti gītādirūpamākāreṅgittadibhistasminnapi nāsti pṛcchā | ajñātaṃ punaḥ paragaṇādāgataṃ parihāratapaso yogyārthaṃ yogyo'yaṃ na veti parijñānārthaṃ pṛcchetkathamityāha-

gīyamagīto gīto aṃhati kiṃ vatthukāsavasi joggo | avigīetti va bhaṇie thiramathiratave ya kayajoggo ||
vṛ- sa prāyaścittasthānaprāpta ālocayitumupasthitaḥ pṛcchayate kiṃ tvaṃ gīto gītārthaḥ | makāro lākṣaṇikaḥ | agītogītārthaḥ | tatrayadi brūte ahaṃ gīto gītārthaḥ tataḥ punarapi pṛcchyate-tvaṃ kiṃvastviti | ācārya upādhyāyo vṛṣabhādibhirvā ? tatrānyatarasmin kathite bhūyaḥ pṛcchayate kāsavasijoggitti, kasya vā tapasastvamasiyogyaḥ | kimuktaṃ bhavati ? kiṃ tapaḥ kartumutsahase, kasya vā tapasaḥ samartha iti pṛcchanīya iti | atha sa brūte - ahamavigīto na viśiṣṭo gīto'gītārtha ityarthaḥ | tato'vigīta iti bhaṇitena punaḥ pṛcchati | thiramathiratti, kiṃ tvaṃ sthiro'sthiro vā ? tatra sthiro nāma dhṛtisaṃhananābhyāṃ balavān | tadviparīto'sthiraḥ | tatra yadi būyādahamasthiraḥ tataḥ punarapi pṛcchā kāryā | tave ya kayajogotti, tapasi kṛtayogo nāma karkaśatapobhiranekadhā bhāvitātmā itarastu neti | tatra yadi tapasi kṛtayogastatastasmai parihāratapo dīyate iti, itarasmai śuddhaṃ tapaḥ, gataṃ pṛcchādvāramadhunā paryāyadvāramāha-

gihi sāmanne yā tahā pariyāto duviha hoi nāyavvo |
igutīsā vīsāyā jahanna ukkosa desūnā ||
vṛ- paryāyo bhavati dvidhā jñātavyastadyathā-gṛhe gṛhaviṣayaḥ janmata ārabhyetyarthaḥ | tathā śrāmaṇye śrāmaṇyaviṣayaḥ śramaṇabhāvapratipatterārabhyeti bhāvaḥ | iyamatra bhāvanā - dvividhaḥ paryāyastadyathājanmaparyāyo dīkṣāparyāyaśca | igutīsā vīsā ya jahannati yathāsaṃkhyena yojanā janmaparyāyo jaghanyata ekonatriṃśadvarṣāṇi vijñeyo dīkṣāparyāyo viṃśativarṣāṇi, utkarṣata ubhayatrāpi deśonā pūrvakoṭī | uktaṃ ca- 'pariyāto duviho- janmapariyāto dikkhapariyāto | janmapariyāto jahanneṇaṃiguṇatīsaṃvāsā | ukkoseṇaṃ desūṇā puvvakoḍī dikkhāpariyāto jahanneṇaṃvīsaṃ vāso ukkoseṇaṃ desūṇā puvvakoḍīti | | gataṃ paryāyadvāram samprati sūtrārthamāha dvāram - [ bhā. 542 ]
navasatayavatthū jahannaukkosa ūṇagā dasao | suttatthāṇi abhiggaha davvādi tatorayaṇamādī ||
vṛ- jaghanyataḥ sūtramarthaśca yāvat navamasya pūrvasya tṛtīyamācāranāmakaṃ vastu utkarṣato yāvadūnāni