Vavahara v21.p205
Vyavahāravṛtti v21.p205
- Language
- Sanskrit
v21.p205
puvvaṃ gurūṇi paḍiseviūṇa pacchā lahūṇi sevittā |
laghu puvvaṃ kahayati mā me do dijapacchitte ||
vṛ- atra dvitīyabhaṅgabhāvanāyāṃ guruśabdo bṛhadabhidhāyī, laghuśabdo'lpavācakaḥ | tato'yamarthaḥ - pūrvaṃ gurūṇi māsalaghukādīni pratisevya paścāt laghūni laghupañcakādīni pratisevate | pratisevya ca tadanantaramālocanāvelāyāṃ pūrvaṃ laghukāni laghupañcakādīni kathayati paścāt māsalaghukādīni | kasmādevaṃ kathayatīti cedata āha-'mā me' ityādi | pūrvamāsalaghukādikathane ayatanayā pratisevitvaṃ me guruṇā vijñāyeta | tato dve prāyaścitte gururdadyāt | ayatanāniṣpannaṃ pratisevanāniṣpannaṃ ca | tasmāt māme dve prāyaścitte dadyāditi pūrvaṃ laghupañcakādi kathayati | tṛtīyabhaṅgabhāvanāyāṃ tviyaṃ bhāvanā - gurulaghuparyālocanāmantareṇa gurūṇi māsagurukādīni pratisevya paścāt laghūni laghupañcakādīni pratisevate | pratisevya ca pūrvaṃ laghukāni laghupañcakādīni kathayati | paścāt gurumāsādevaṃ kathayatīti cedatra āha-mā me ityādi pūrvavat | athaveyaṃ tṛtīyabhaṅgaviśeṣato bhāvanā
ahavā jaya paḍisevitti nava dāhiṃti majjha pacchittaṃ |
iya do majjhimabhaṃgā caramo puna paḍhama sarisou ||
bṛ- athavetiprakārāntare yatyatanayā pratisevī pratisevanākārīti jñātvā naiva mama dāsyaṃti prāyaścittaṃ, upalakṣaṇametat | svalpaṃ vā dāsyanti prāyaścittamiti hetoruktena prakāreṇa kathayati | tata iti evamamunā prakāreṇa dvau madhyamabhaṅgau dvitīyatṛtīyabhaṅgau māyāvina iti śeṣaḥ | caramaḥ punarbhaṅgaḥ paścādānupūrvyā pratisevitaṃ paścādānupūrvyālocitamityevaṃrūpaḥ prathamasadṛśaḥ | yathā prathame bhaṅge yathaiva pratisevanā tathaivālocanetyamāyāvinaḥ sa bhaṅgaḥ | tathā caramabhaṅge'pi pratisevanākrameṇālocanā na māyāvaśato'nyathetyeṣopyamāyina eveti prathamasaśaścacaramabhaṅgaḥ | tadevaṃ yataḥ prathamacaramabhaṅgāvamāyāvino dvitīyatṛtīyabhaṅgau pratikuñcanāyāmataḥ pratikuñcanā'pratikuñcanāvipayacaturbhaṅgī sūtrakhaṇḍaṃ apaliuñciyaṃ ityādi | tadvyākhyānārthamāha ||
paliuṃcaṇa caubhaṃgo vāhe goṇīya paḍhamato suddho | taṃ cevayamaccharite sahasā paliuṃcamāṇeu ||
vṛ- pratikuñcanamadhikṛtya pratiṣedhāpratiṣedhābhyāṃ caturbhaṅgī | gāthāyāṃ puṃstvanirdeśaḥ prākṛtvāt | sā cacaturbhaṅgī yathāsūtreṇa tathoccāraṇīyā | tadyathā apratikuñcite'pratikuñcitaṃ 1, apratikuñcite pratikuñcitaṃ 2, pratikuñcite apratikuñcitaṃ 3, pratikuñcite pratikuñcitaṃ 4 | asyāṃ caturbhaḍyāṃ vyādhī goṇīca śabdātū bhikṣukī ca dṛṣṭāntaḥ | tatra vyādhadṛṣṭānto'yam - jahā kovi vāho kasai īsarassa kayavittīto maṃsaṃ uvanei annayā so vāho maṃsaṃ suṃdaraṃ ghettuṃ īsarasamīvaṃ saṃpadvito ciṃtei ya imassa savvaṃ maṃsaṃ dāyavvaṃti patto īsarasamīvaṃ tena ābhaṭṭho svāgataṃ susvāgataṃ uvavisāhitti vāheṇaṃ tuṭheṇaṃ savvaṃ maṃsaṃ dinnaṃ | evaṃ kovi sāvarāho āloiukāmā āyariyassagāsaṃ dvito ciṃtei ya suhumabāyarā savve aiyārā mae āloiyavvā iti patto āyariyasamīvaṃ | āvarieṇaṃ suddha āḍhāitto dhanosi tumaṃ, saṃpunnosi tumaṃ, na dukkaraṃ jaṃ paḍisevijjai taṃ dukkaraṃ jaṃ sammaṃ āloijjai | tota tuṭṭeṇa savvaṃ jahā ciṃtiyamapaliuṃciyamāloiyaṃ | iha ciṃtāvelāyāmapyapratikuñcitamālocanāvelāyāmapyapratikuñcitamiti prathamo bhaṅgaḥ śuddhaḥ | taṃ cevaya maccharie ityādi | yadeva prathama vyādhodāharaṇe vyādhasyāgamanaṃ tadeva dvitīya bhaṅge'pi vaktavyaṃ