Vavahara v21.p204

v21.p204

vṛ- yā pūrvānupūrvī pratisevanāyāmālocanāyāṃ ca eṣa prathamo bhaṅgaḥ | asya tviyaṃ bhāvanā | gītārthaḥ kāraṇe samutpanne sati laghuguruparyālocanāpurassaraṃ laghugurupañcakādi yatanayā pratisevate eṣā pratisevanānupūrvī | tadanantaraṃ gurusakāśe yat yathā pratisevitaṃtattathaivālocayati-eṣā ālocanānupūrvī vivarīe biiya taiyatti yathākramamanuttarapūrvayoḥ padayorviparītabhāvapradhāno'yaṃ nirdeśaḥ vaiparītye dvitīyatṛtīyabhaṅgau pūrvānupūrvyā pratisevitaṃ pañcādānupūrvyā ālocitamiti dvitīyaḥ | pañcādānupūrvyā pratisevitaṃ pūrvānupūrvyā ālocitamiti tṛtīya iti bhāvaḥ | tatreyaṃ dvitīyabhaṅgabhāvanā pūrva laghuguruparyālocanena laghugurumāsādikrameṇa yatanayā pratisevitaṃ tadanantaraṃ tathāvidhakāraṇotpattau laghugurupañcakādi ālocanāvelāyāṃ tu prathamato laghugurupañcakādi kathayati, paścāt māsādi | kasmādevaṃ kathayatīti cet ? ucyate-āśaṅkāsambhavāt | tathā yadi pūrvamāsādi kathayiṣyāmi tasmāt pañcakādi tata evaṃ gurūṇāṃ citte sthāsyati | yathā eṣo'yatanayā pratisevī kathamanyathā yatastato māsādi prathamataḥ pratisevitamān | tato'yatanāniṣpannaṃca dve prāyaścitte mahyaṃ dadyuriti pūrvānupūrvyā pratisevate paścādānupūrvyā ālocayati tṛtīyabhaṅge tviyaṃ bhāvanā pūrvaṃ gurulāghavacintā vikalatayā prathamato gurumāsādīni pratisevitāni tadanantaraṃ gurupañcakādīni | ālocanāvelāyāṃ tu pūrvaṃ laghupañcakādīni kathayati, tadanantaraṃ gurumāsikādīni mā mahyamayatanayā pratisevanākārīti jñātvā ayatanāniṣpannaṃ pratisevanā niṣpannaṃ ceti prāyaścittadvayaṃ dadyuriti buddhayā athavā evamālocayantaṃ śrutvā guravo jñāsyanti |
yathā eṣa mahānubhāvo yatanayā pratisevitavān tato na prāyaścittabhāgiti mahyaṃ prāyaścittaṃ dāsyanti alpaṃ vā dāsyanti | tato dvitīyabhaṅge ca yathāpannaṃ taddīyate | māyāṃ ca kṛtavāniti māyāniṣpanno guruka iti gurumāso'dhiko dīyate | athavā pacchā paḍiseviyaṃ puvvaṃ āloiyamityatra na pūrva śabdaḥ pūrvānupūrvābhidhāyī | nāpi paścācchabdaḥ paścādānupūrvīvācakaḥ, kintu prasiddhārthapratipādako jñeyaḥ | tato'yamarthaḥ- paścātpratisevite pūrvaṃ prāk ālocayati | eṣa bhaṅgaḥ kathaṃ saṃbhavatīti cet te āhu:'āyariyakāraṇā vā' iti | vā śabdastṛtīyabhaṅgasya prakārāntaratāvyākhyāpanārthaḥ | ācāryakāraṇāt | upalakṣaṇametat | paścāt pratisevate pūrva mālocayati | iyamatra bhāvanā ācāryadikāraṇato'nyagrāmaṃ gantumanā yadi vā kāraṇāntare samutpanne sati vikṛtimāhārayitukāma ācārya vijñapayati | - ' icchāmi bhadanta yuṣmābhiranujñātaḥ san etena kāraṇena amukāṃ vikṛtimetāvantaṃ kālamāhārayitumiti | evaṃ pūrvamālocanā paścāt pratisevanopajāyate | athavāyaṃ tṛtīyo bhaṅgaḥ śūnya eva draṣṭavyaḥ | tathānujñāyāmapi kṛtāyāṃ pratisevanānantaraṃ bhūya ālocanāt | tathā cāha-paṃcchāvasunnotti, paścāt pratisevanāpūrvamālocaneti śūnya eva bhaṅgasturevakārārthaḥ | tatra yaduktaṃ puvvāṇupuvviṃ paḍhamo ityasya vyākhyānamāhapacchitta'nupuvvīe jayaṇāpaḍisevaṇāe anupuvvī | emeva vigaḍaṇāe bitiyataiya māiṇī gurugī ||

vṛ-garulaghuparyālocanayā prāyaścittānupūrvyā prāyaścittānuparipāṭyā gurulaghupañcakādikrameṇetyarthaḥ | yatyatanayā pratisevitameṣā pratisevanāyāmanupūrvī evameva yathaiva pratisevitavān tathaiva yat ālocayati | eṣā vikaṭanāyāmālaconāyāmanupūrvī dvitīyatṛtīyabhaṃgayoḥ | punaryadāpannaṃ tāvanniyamato dīyate, kevalaṃ māẏino māyāvinsatau bhaṅgaviti dvayorapi bhaṅgayoradhiko gurumāsā dīyate | sāmpratamanayoreva bhaṅgayorbhāvanāmāha