Vavahara v21.p211
Vyavahāravṛtti v21.p211
- Language
- Sanskrit
v21.p211
vidhaprāyaścittamuktam | idānīmoghato navavidhaṃ prāyaścittamāhacauguruyaṃ māso vā māso challahuga cau gurumāso | chaguruyaṃ challahūyaṃ cauguruyaṃ vā bitieṇaṃ ||
vyavahāra - chedasūtram - 1-1/18
1
vṛ- siṃhānugasya purataḥ siṃhānugo bhūtvā yadyālocayati, tataścaturguru prāyaścittaṃ siṃhānugasya vṛṣabhānugībhūyālocayato māsalaghuḥ siṃhānugasya kroṣṭukānugībhūya pādaproñchane rajoharaṇaniṣadyāyāṃ vā sthitasyālocayato māsalaghu, utkuṭukaḥ san ālocayan śuddhaḥ | vṛṣabhānugasya purataḥ siṃhānugo bhūtvā yadyālocayati, tataḥ ṣaṭ laghu ṣaṭ māsā laghavaḥ prāyaścittaṃ, vṛṣabhānugasya purato vṛṣabhānugībhūyālocayataścaturguru catvāro gurumāsāḥ, vṛṣabhānugasya kroṣṭukānugībhūyālocayato māso laghumāsaḥ, kroṣṭukānugasya purato yadi siṃhānugo bhūtvā ālocayati tataḥ ṣaṭ guru ṣaṭ māsā guravaḥ kroṣṭukānugasyaiva purato vṛṣabhānugībhūyālocayataḥ ṣaṭ laghu ṣaṇmāsā laghavaḥ, kroṣṭukībhūyālocayataścaturguru etacca sadṛśāsanaparigrahe pratipattavyaṃ yadi punarutkuṭukaḥ sannālocayati tadā śuddhaḥ | atraiva vyāptyā prāyaścittalakṣaṇamāha[ bhā. 598 ]
"
savvatthavi samāsaṇe āloeṃtassa caugurū hoṃti | visamāsaṇa niccatare akāraṇe a vihie māso ||
vṛ- sarvatrāpi siṃhānuge vṛṣabhānuge kroṣṭukānuge ca same āsane upaviṣṭasya sata ālocayataḥ kimuktaṃ bhavati ? yādṛśe āsane niviṣṭa ālocanārhaḥ ālocako'pi yadi tādṛśa evāsane upaviṣṭaḥ sannālocayati, tadā tasya prāyaścittaṃ bhavati cadurguru catvāro gurumāsāḥ, ataeva prāk siṃhānugasya purataḥ siṃhānugasyaivālocayato vṛṣabhānugasya puratovṛṣabhānugasyālocayataḥ, kroṣṭukānugasya purataḥ kroṣṭukānugasya samānāsanasyālocayataścaturgurukamuktam | atha viṣame adhike āsane sthitaḥ san ālocayati tataḥ ṣaṭ laghu ṣaṭ gururvā, tatra vṛṣabhānugasya purataḥ siṃhānugasyālocayataḥ ṣaṭ laghu, kroṣṭukānugasya purataḥ siṃhānugasyālocayataḥ ṣaṭguru, | etaccānuktamapisāmarthyādavasitaṃ | tatraviṣame āsane nīcatare sthitaḥ sannālocayati | tataḥ prāyaścittaṃ māso laghumāsaḥ | etaccākāraṇe niṣīdato veditavyam | kāraṇe niṣīdan śuddha eva | tathā ālocanākāle ye śeṣā apramārjanādayo vidhayasteṣvapi pratyekaṃ prāyaścittaṃ māsalaghu | samprati je eyāe paṭṭavaṇāe paṭṭhavie nivvisamāṇe paḍisevitosa vikasiṇe tattheva āroheyavve siyā iti tadvyākhyānārthamāha
māsādī paṭhavie jaṃ annaṃ sevae tayaṃ savvaṃ | sāhaniūṇaṃ māsā, chadijjuṃ te pare jhoso ||
vṛ- prāguktayā prasthāpanayā prāyaścittadānalakṣaṇayā prasthāpite prāyaścittakaraṇe pravartite yadanyat māsādi sevate pratisevate tatsarvaṃ saṃhatya ekatra mīlayitvā ṣaṇmāsā dīyante | yatpunaḥ ṣaṇmāsebhyaḥ paraṃ tasya samastasyāpi gāthāyāṃ saptamī ṣaṣṭayarthe jhoṣaḥ parityāgaḥ | sūtre paṭṭavetyuktaṃ tataḥ prasthāpanāyā bhedānāha
duvihā paṭṭhava yā khalu egamanegā ya ho anegāya |
tava tiya pariyatta tigaṃ terasa ujāni ya payāni ||
vṛ- sā prāyaścittaprasthāpanā dvividhā | tadyathā- ekā anekā ca | tatra yā saṃcayitā sā niyamāt