Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p212

Vyavahāravṛtti v21.p212

Language
Sanskrit

v21.p212

ṣāṇmāsikītyekavidhā |sāpi svabhedacintāyāṃ dvidhā-udghātā anudghātāca | anekā punariyaṃ bhavati yamityādi tatra pañcakādiṣu bhinnamāsānteṣu parihāratapo na bhavati, kintu māsādiṣu | tato māsikamekaṃ tapaḥ sthānakaṃ dvaimāsikādi yāvaccāturmāsikametat dvitīyaṃ tapaḥ sthānaṃ, pañcamāsikaṃ ṣāṇmāsikaṃ ca tṛtīyaṃtapaḥsthānaṃ | etānyapi pratyekaṃ dvividhāni | tadyathā udghātānudyātāni ca | etat tapastrikaṃ parivattatigaṃti pravrajyāparyāyasya parāvarttaḥ | tasya trikaṃparivarttatrikaṃ tatracchedatrikaṃ mūlatrikamanavasthāpya trikaṃ ca | cchedo dvidhā udghāto'nudghāto vā pārāñcitamekametāni tapastrikasahitāni yāni trayodaśapadāni eṣā pārāñcitavarjā anekā prasthāpanā |
athaitāni trayodaśa padāni prāgevābhihitāni kimarthamiha punaruccāryante ? | ucyante smaraṇārthaṃ, | athavā yadetat prasthāpito'pi pratisevate tat kṛtsnamanugrahakṛtsnena niranugrahakṛtsnena vā āropyate | prākkṛtatvaṃ tvanugrahakṛtsnenaivāropitamiti jñāpanārthaṃ | iha apaliuṃciya paliuṃcie ityādi sūtram | apaliuṃcie apaliuṃciyāmiti prathamabhaṅgānugatamityuktam | etaccopalakṣaṇaṃ, tena dvitīyena tṛtīyabhaṅgānugate'pi sūtre vaktavye | taccaivam- 'je bhikkhu cāummāsiyaṃ vā sātiregacāummāsiyaṃvā' ityādi 'jāva ‘apaliuṃcie apaliuṃciyaṃ, apaliuṃcie paliuṃciyaṃ, paliuṃcie apaliuṃciyaṃ, paliuṃcie paliuṃciyamāloemāṇassa savvameyaṃ sāhaṇiya jāva āroheyavve siyā' tṛtīyabhaṅgānugatamapi sūtramevamuccāraṇīyam | navaraṃ paliuṃcie apaliuṃciyamāloemāṇasseti vaktavyaṃ, śeṣaṃ tathaivā caturbhaṅgānugataṃ tu sūtraṃ sākṣādāha- 'je bhikkhū cāummāsiyaṃ vā sātiregacāummāsiyaṃ vā' ityādi | asya vyākhyā niravaśeṣā prāgvat jñātavyā navarameṣo'tra viśeṣaḥ - 'paliuṃcie paliuṃciyamāloemāṇassa' iti, śeṣaṃ tathaiva | evamamūni catvāri sūtrāṇi caturbhaṅgavikalpena uktāni evaṃ māsikadvaimāsikādi sūtrāṇyapyupayujya caturbhaṅgavikalpanataḥ savistaraṃ bhaṇanīyāni | evaṃ bahuśaḥ śabdaviśiṣṭānyapi prathamataścaturbhaṅgavikalpena catvārisūtrāṇivaktavyāni | tatra prathamabhaṅgānugatasūtraṃprāgevātideśanata uktam dvitīyatṛtīyabhaṅgānugate sūtre prāgvadvaktavye, caturthabhaṅgānugataṃ sūtraṃ sākṣādatideśata āha- 'evaṃ bahuso vi' iti | evamanantaroditasūtraprakāreṇa bahuśo'pi bahuśaḥ śabdaviśiṣṭamapi sūtraṃ vaktavyam | tadyathā-je bhikkhu bahuso caumāsiyaṃ vā bahuso sātiregacāummāsiyaṃ vā bahuso paṃcamāsiyaṃ vā bahuso sātiregapaṃcamāsiyaṃ vā | eesiṃ parihāraṭhāṇāṇaṃ anayaraṃ parihāraṭhāṇaṃ paḍisevittā āloejjā apaliuṃciya āloemāṇe vaṇijjaṃ vayittā karaṇijaṃ veyāvaḍiyaṃ ṭhavie paḍisevittā | sevi kasiṇe tattheva āruheyavve siyā, puvvaṃ paḍiseviyaṃ puvvaṃ āloiyaṃ jāva pacchā paḍiseviyaṃ pacchā āloiyaṃ apaliuṃciya apaliuṃciyaṃ jāva paliuṃcie paliuṃciya āloemāṇassa savvameyaṃ sakayaṃ sāhaṇiyaṃ je eyāe paṭṭavaṇāe jāva tattha ārohavve siyā iti tadanantaraṃ māsikadvaimāsikādīnyapi sūtrāṇi samyagupayujya vistarato'nekāni vaktavyāni | āha-se vitattheva āroheyavve siyā, puvvaṃ paḍiseviyaṃ puvvaṃ āloiyaṃ jāva pacchā āloiyaṃ apaliuṃciya jāva paliuṃcie paliuṃciya āloemāṇassa savvameyaṃ sakayaṃ sāhaṇiyaṃ je eyāe paṭṭavaṇāe jāva tattha ārohavve siyā iti tadanantara māsikadvaimāsikādīnyapi sūtrāṇi samyagupayujya vistarato'nekāni vaktavyāni | āha se vi tattheva āroheyavve siyā ityuktaṃ tatra kati bhedā āropaṇāyā ? ucyate pañca | tathā cāha

paṭṭhavitiyā viyā kasiṇā kasiṇā taheva hāḍahaḍā |

Linked texts (1)