Vavahara v21.p220

v21.p220

"
prāyaścittaṃ, tadyathā yadyaikaṃ sādhumapaharanti stenāstadā vasatipālānāṃ prāyaścittaṃ mūlaṃ, atha dvāvapaharanti | tato'navasthāpyaṃ triprabhṛtīnāmapaharaṇepārāñcitaṃ | tathā jaghanyopadhyapahārepañcarātriṃdivaṃ madhyamopadhyapahāre māsalaghu, utkṛṣṭopadhyapahāre caturgurukaṃ, | tathā eṣaṇāyā ghātaḥ preraṇameṣaṇāghātaḥ, sa ca syāt | tathāhi bhavatyupadhiṃ pātrādikamantareṇa eṣaṇāghātastata eṣaṇā preraṇe yatprāyaścittaṃ tadāpadyate teṣāṃ vasatipālānāmiti | tathā jāyaparihāṇetti yā ca parihāni rupadhimantareṇa śītādibādhitasya tadgaveṣaṇaprayatamānasya vā sūtrārthasya ca bhraṃśastannimittakamapi samāpadyate prāyaścittaṃ, tatra sūtrapauruṣyā akaraṇe māsalaghu, arthapauruṣyā akaraṇe māsaguru athopadhigaveṣaṇalagnadīrghakālataḥ sūtraṃ nāśayanti | tataścaturlaghu arthanāśena caturguru, tathā teṣu vasatipāleṣu sādhuṣvabhiśayyādiṣu gateṣu ādeśānāṃ prāghūrṇakānāṃ samāgatānāmadhvapariśrāntānāmaviśrāmaṇe yā anāgāḍhā āgāḍhā vā paritāpanopajāyate, 'tanniṣannamapi teṣāmāpadyate prāyaścittaṃ | ekkataretti teṣu vasatipāleṣvabhiśayyādigateṣu yo mukta ekataro vasatipālaḥ sa eko dvau vā bahavo vā yadyāgacchanti prāghūrṇakāste sarve'pi niyamato viśramayitavyā iti jinapravacanamanusmaran bahūn prāghūrṇakān āgatān viśrāmayan yadanāgāḍhamāgāḍhaṃ vā paritāpanāmāpnoti tannimittakamapi samāpatati teṣāṃ prāyaścittaṃ, sāmpratamasyā eva gāthāyāḥ paścārddhaṃ vyākhyānayati | ādesamavissāmaṇa paritāvaṇa te sa'vacchalattaṃ ca |

gurukaraṇe vi ya dosā havaṃti paritāvaṇādīyā ||
vṛ- ādeśānāṃ prāghūrṇakānāmaviśrāmaṇe gāthāyāṃmakāro'lākṣaṇikaḥ evamanyatrāpi draṣṭavyam | dīrghāghvapariśramato yadanāgāḍhamāgāḍhaṃ vā paritāpanaṃ tathā teṣvādeśeṣu samāgateṣu avacchalatvamavātsalyakaraṇaṃ tanniṣpannaṃ teṣāṃ prāyaścittaṃ anyacca vasatipāleṣvabhi śayyādigateṣu prāghūrṇakānāṃ samāgatānāmanyābhāve guruḥ svayaṃ vātsalyaṃ karoti | gurukaraṇe'pica doṣā bhavanti paritāpanādayastathāhiguroḥ svayaṃkaraṇe sukumāratayā anāgāḍhamāgāḍhaṃ vā paritāpanaṃ syāt | paritāpanād rogasamāgame ca bahūnāṃ svagacchaparagacchīyānāṃ sūtrārthahāniḥ śrāvakādīnāṃ dharmadeśanā śravaṇavyāghātaḥ loke cāvarṇavādo yathā durvinītā ete śiṣyā iti gatamādeśa dvāramadhunā glānadvāramāha

sayakaraṇamakaraṇe vā gilāṇaparitāvaṇā ya duhato vi | bālovīṇadāho tadaṭṭhamannova ālitte ||
vṛ- vasatapileṣvabhiśayyādigateṣu dvidhā topi dvābhyāmapi prakārābhyāṃ glānasya paritāpanā | tadyathāsvayaṃ karaṇe akaraṇe vā | tathā hi glāno yadi svayamudvartanādikaṃ karoti tadāpi tasyānāgāḍhādiparitāpasaṃbhavaḥ | atha na karoti tathāpi paritāpanāsambhavastatastaṃ nimittaṃ āpadyate teṣāṃ prāyaścittaṃ, anyaccayaḥ paścānmukto vasatipālaḥ sa yadā prabhūtaṃ glānasya glānānāṃ vā kartavyaṃ karoti tadā so'pi paritāpanamanāgāḍhamāgāḍhaṃ vā padyate | tatastaddhetukamapi teṣāṃ prāyaścittam | gataṃ glāṉadvāramadhunājjhāmaṇadvāramāha-vālovahīṇa ityādi teṣu sarveṣu vasatipāleṣu bālaṃ vasatipālaṃ muktvā abhiśayyāmabhinaiṣedhikī vā gateṣu agnikāyena pradīpte upāśraye bālānāmupadhīnāṃ ca dāho bhavet | tatra yadyeko'pi sādhumriyate tadā caramaṃ pārāñcitaṃ prāyaścittam | atha na mriyate kiṃtu dāhe āgāḍhamanāgāḍhaṃ vā paritāpanamāpnoti tadā tanniṣpannaṃ prāyaścittaṃ, athopadhirjaghanyo madhyama utkṛṣṭo vā dahyate tatasta niṣpannaṃ prāyaścittadadrumantrovatti tadarthaṃ bālanistāraṇārthaṃ upadhinistaraṇārthavā anyaḥ praviśet | tadākadācitso'pi