Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p221

Vyavahāravṛtti v21.p221

Language
Sanskrit

v21.p221

bālo dahyet | anyaśca praviśan tatastadubhayanimittamāpadyate prāyaścittaṃ, loke ca mahānavarṇavādaḥ gatamagnidāhadvāramadhunā strīnapuṃsakadvāramāha

icchī napuṃsagāvi ya umattaṇato tihā bhave dosā | abhidhāya pittato vā mucchā aṃto va bāhiṃva ||
vṛ- striyo napuṃsakā vā avamatvena hīnatvena stokāḥ sādhavo vasatau tiṣṭhanti pariṇatavratāścānyatra gatā vartante iti jñātvā samāgaccheyustadāgamane ca tridhā ātmaparobhayasamutthatvena doṣāḥ syuḥ | tathā hi-yatastryādikamupalabhyasvayaṃ kṣobhamupayanti sādhavaḥ, eṣa ātmasamuttho doṣaḥ | yatpunaḥ svayamakṣubhyataḥ sādhūn balāt stryādikaṃ kṣobhayati, eṣa parasamutthaḥ | yadā tu svayamapi kṣubhyanti tryādikamapi ca kṣobhayati, tadā ubhayasamuttha iti, mūrcchādvāramāha-abhighātetyādi vasaterantasthitasya vasatipālasya kathamapi jarājīrṇatvādinā patatyāṃ vasatau kāṣṭādibhiḥ śarīrasyopari nipatadbhiḥ bahirvā vasateḥ sthitasya kathamapi vātādinā pātyamānena taruṇā taruśākhāyā vā abhighātena mūrcchā bhavet | upalakṣaṇametat | anāgāḍhā āgāḍhā vā paritāpanā syāt | yadicāvasaterantarbahirvā vyavasthitasyapittataḥ pittaprakopato mūrcchābhavet | tata ekākinaḥ satastasya ko mūrcchāmupaśamayet | tatastanniṣpannaprāyaścittasaṃbhavaḥ prabhūtaśca janāpavādaḥ, tadevaṃ paścānmuktānāṃ vasatipālānāṃ doṣā abhihitāḥ; samprati ye abhiśayyādigatāsteṣāṃ doṣānabhidhitsuridamāha[ bhā. 631 ]
jatthaviya te vayaṃtī abhisejjaṃ vā nisīhiyaṃ vā vi | tattha viya ime dosā hoti gayāṇaṃ muṇeyavvā ||
vṛ-yatrāpi ca vivikte pradeśe te niṣkāraṇagāmino miśayyāmabhinaiṣedhikī vā vrajanti | tatrāpi teṣāṃ gatānāmime vakṣyamāṇā doṣā bhavanti jñātavyāḥ | tānevābhidhitsurdvāragāthāmāhavīyāra tena ārakkhi tirikkhā itthī o napuṃsā ya | savisesatarā doṣā dappagayāṇaṃ havaṃte te ||

vṛ- kathamapyakālagamane vicāre vicārabhūmāvapratyupekṣitāyāṃ tathā stenāśaṅkāyāmārakkhitti ārakṣakaśaṅkāyāṃ tathā tiraścāṃ catuṣpadādīnāṃ saṃbhave tathā striyo vā dattasaṅketāstatra tiṣṭhanti | napuṃsakā vā dattasaṅketāstatra tiṣṭhanti ityādyāśaṅkāyāṃ ete vakṣyamāṇāḥ saviśeṣatarā doṣā darpagatānāṃ niḥ kāraṇagatānāṃ bhavanti | tadeva saviśeṣataratvaṃ doṣāṇāṃ pratidvāramabhidhitsuḥ prathamato vicāradvāramadhikṛtyāhaappaḍilehiyadosā avidinne vā havaṃti ubhayaṃpi |

vasahī vāghāeṇa vi ya ettamanaṃte ya dosā u ||
tathā
bṛ-yadi nāma te darpagatāḥ kathamapyacakṣurviṣayavelāyāṃ gatābhaveyuḥ | tataḥ saṃstārakoccārapraśravaṇādiṣu bhūmiṣvapratyupekṣitāsu ye doṣā oghaniryuktau savistaramākhyātāste sarve'pyatrāpi vaktavyāḥ, vikālavelāyāṃ gamane yadi kathamapi śayyātara uccārapraśravaṇayogyamavakāśaṃ na vitaret tato'vitīrṇe'nanujñāte avakāśe ubhayasmin uccārapraśravaṇalakṣaṇe bhavanti doṣāḥ | tathā hi-yadi ananujñāte'vakāśe uccāraṃ praśravaṇaṃ vā kurvanti tadā kadācit śayyātarasteṣāmeva vasatyādivyavacchedaṃ kuryāt | yadi vā sāmānyena darśanasyopari vidveṣataḥ sarveṣāmapi sādhūnāmiti athavā kathamapyalākṣaṇikatayā vasaterabhiśayyārūpāyā vyāghāto bhavet | tato rātrau mūlavasatimāgacchatāṃ tena śvāpadādibhirātmavirādhanā

Linked texts (1)