Vavahara v21.p223
Vyavahāravṛtti v21.p223
- Language
- Sanskrit
v21.p223
vyavahāra - chedasūtram-1-1/19 vakṣyamāṇāni | tānyeva āha[bhā.638] asajjhāiya pāhuṇaesaṃsattevuṭṭikāyasuyarahasse |
paḍhanacarama dugaṃtūsesesuya hoi abhisejā || vṛ- vasatāvasvādhyāyaḥ prāghūrṇikā bahavaḥ samāgatā vasatiśca saṅkaṭā, tato'svādhyāye prāghūrṇaka prāghūrṇakasamāgame tathā saṃsakte praṇājātibhirupāśraye tathā vṛṣṭikāye nipatati gallatyāṃ vasatau tathā śrutarahasye chedaśrutādau vyākhyātumupakrānte abhiśayyā naiṣedhikī vā gantavyā | tatra paḍhame carame dugaṃtṛ. iti prathame sūtrakramaprāmāṇyādasvādhyāye carame śrutarahasye dvikamabhiśayyābhinaṣedhikīlakṣaṇaṃ yathāyogaṃ gantavyaṃ | śeṣeṣuca prāghūrṇakasaṃsaktavṛṣṭikāyarūpeṣukāraṇeṣubhavatyabhiśayyāgantavyā | tatrāstyanānupūrvyapivyākhyāyāiti nyāyakhyāpanārthaṃ prathamataḥ śrutarahasyamiticaramadvāraṃ vivarīṣuridamāha[bhā.639] cheyasuyavijamaṃtā pāhuḍiavigīyamahisa diṭhaṃto |
iidosā caramapae paḍhamapaeporisībhaṃgo || . vṛ-cheda śrūtāni prakalpavyavahārādīni tāni vasatau apariṇāmako atipariṇāmako vā śrṛṇuyāt | tathāvidyāmantrāṃścavasataukasyāpidīyamānāavigīto nirddharmāśrṛṇuyāt, prābhṛtaṃvāyoniprābhṛtādirūpaṃ vasatau vyākhyāyamānaṃavigītakathamapi śrṛṇuyāt | tat śravaṇecamahān doṣastathā cātramahiṣadṛṣṭāntaḥ "kayāi joṇipāhuḍe vakkhāṇijamāṇe egeṇa āyariāiṇā adissamāṇeṇa niddhameṇa suyaṃ jahā'amugaamugadavvasaṃjoge mahiso saṃmucchai taṃ souṃso uppavvaito gato annaṃmi ṭhāṇe | tattha mahise davyasaṃjogeṇasaṃmucchāvittā sāgāriyahatthesu vikkiṇai |taṃ āyariyā kahamavi jāṇittā tattha āgayā udaṃto se pucchito tena sabbhāvo kahito, | āyariyā bhaṇaṃti aṇaṃ suṃdarasuvaṇarayaṇajuttādigeeha, tena abbhuvagayaṃ, tato āyariehiṃ bhaṇiyaṃ-amugāṇi davvāṇiyatirikkhasaṃjoejjāsi tato pabhūyāṇi suvaṇarayaṇāṇibhavissaṃti |tenatahākayaṃ,samucchitodiṭhīvisosappotenadaṭhomatoitidosāityādi| ityevamuktena prakāreṇa caramapade śrutarahasye vasatau vyākhyāyamāne doṣāstasmāt śrutarahasya vyākhyānāya niyamatoabhiśayyāabhinaṣedhikīvāgantavyā | tathā prathamapadamasvādhyāyalakṣaṇaṃtatradoṣaḥ pauruṣībhaṅgaḥ | iyamatra bhāvanā-asvādhyāye vasatāvupajāte svādhyāyakaraṇārthamavaśyamabhiśayyāyāmabhinaṣedhikyāṃvāgantavyam | anyathāsūtrapauruṣyāarthapauruṣyāścabhaṅgaḥ, tadbhaṅgecatanniṣpannaprāyaścittāpattiḥ |gataṃcaramadvāramasvādhyāyadvāraṃca |sampratiprāghūrṇakādidvāratritayamāha[bhā.640]. abhisaṃghaṭṭe hatthādighaṭṭaṇaṃjagaṇe ajīnnādī |
dosuyasaṃjamadosā jagaṇaullo vahīyāvā || vṛ-kadācidanye tathāvidhavasatyalābhesādhavaḥ saṅkaṭāyāṃ vasatau sthitābhaveyuḥ prāghūrṇakāñcasādhavo bhūyāṃsaḥsamāgatāstatradivase yathātathācatiṣṭhanti | rātrībhūmiṣuapūryamāṇāsuyadyabhiśayyāṃnavrajanti, tadā tasminnupāśraye'tiśayenasaṃghaṭṭaḥ parasparaṃsaṃgharṣaḥ sādhūnāṃyatrātisaṅkaṭatayā so'tisaṃghaṭṭaḥ | tasminneva sthitānāṃ parasparaṃ hastādīnāṃ ghaṭṭanaṃ bhavet | tadbhāveca kalahāsamādhyādidoṣasaṃbhavaḥ | athaitaddoṣabhayādupaviṣṭā eva tiṣṭhanti | tato jāgaraṇe rātrau jāgratāmajīrṇādidoṣasaṃbhavaḥ, | ajīrṇamāhārasyājaraṇaṃ tadbhāve ca rogotpattiḥ, | roge ca cikitsāyā akaraṇe asamādhiḥ, kriyamāṇāyāṃ ca cikitsāyāṃ ṣaṭkāyavyā-pattiritigataṃprāghūrṇakadvāram | adhunāsaṃsaktadvāraṃvṛṣṭikāyadvāraṃcāha-‘dosuyasaṃjame' tyādi
Linked texts (1)
- Vavahāra — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit