Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p229

Vyavahāravṛtti v21.p229

Language
Sanskrit

v21.p229

nṛpasya purataḥ kathanaṃ | tato rājā tasya kanyāntaḥ purapālakasya daṇḍanaṃ, anyasya kanyāntaḥ purapālakasya sthāpanaṃ cākārṣīt | [ bhā. 661]
nijjūhagayaṃ daṭṭaṃ bitio annī u vā harittāṇaṃ | vinayaṃ karei tīse sesabhayaṃ pūyaṇā rannā ||
vṛ- anyodvitīyaḥ kanyāntaḥpurapālako niryūhagatāṃ gavākṣagatāmekāṃ kanyāṃ daṣṭrā bāharittāṇaṃti vyāhṛtya ākārya vinayaṃ śikṣāṃ tasyāḥ karoti | tataḥ śeṣāṇāṃ kanyānāmudapādibhayaṃ tenaikāpyagradvārādiṣu nāvatiṣṭate | na ca dhūrterapaharaṇaṃ | tataḥ samyak kanyāntaḥ purapālanaṃ kṛtavāniti rājñā pūjā kṛtā | eṣa dṛṣṭānto'yamarthopanayaḥ | [bhā. 662 ]
rāyā iva titthayarā mahattagurū u sāhu kannāto | āloyaṇa avarāhā apasatthapasatthago vaṇato ||
vṛ- rājā iva rājasthānīyā tīrthakarā mahattaraḥ kanyāntaḥpurapālakastatsthānīyā guravaḥ, sādhavaḥ kanyāsthānīyāḥ, avalokanasthānīyā aparādhāḥ | atrāpraśastena kanyāntaḥpurapālakena, praśastena copanayaḥ kartavyaḥ | tadyathā-ya ācāryaḥ pramādinaḥ śiṣyān na vārayati, na ca prāyaścittaṃ dadāti sa vinaśyati | yathā prathamaḥ kanyāntaḥpurapālakaḥ; yastupramādyataḥ śiṣyān vārayati prāyaścittaṃ ca yathāparādhaṃ prayacchati | sa iha loke praśaṃsādipūjāṃ prāpnoti, paraloke ca samyak śiṣya nistaraṇato nirvāṇamacaridāpnuyāditi | samprati yaduktaṃ prāghūrṇakasamāgame saṃsakte upāśraye vṛṣṭikāye ca nipatati abhiśayyāṃ gantavyeti tadviṣayamapavādaṃ krameṇābhiditsurāha

asajjhāie asaṃte ṭhāṇāsati pāhuṇāgame ceva |
annattha na gaṃtavvaṃ gamane gurugā u puvyuttā ||
vṛ- asvādhyāyike asati avidyamāne prāghūrṇakānāmāgame ṭhāṇāsatti sthānasya saṃstārakayogyabhūmilakṣaṇasya asati api śabdo'tra sāmarthyādavagamyate | asatyapi bhāvapradhāno'yaṃ nirdeśa ityabhāve'pi anyatrābhiśayyādau na gantavyaṃ | kintu yatanā kartavyā | yadi punaryatanākaraṇapramāditayā anyatra gamanaṃ kurvanti | tato gamane pūrvoktā gurukāścatvāro gurumāsāḥ prāyaścittaṃ || kā punaryataneti yatanāmāha[bhā. 664 ]

vatthavvā vāraṃvāra eṇa jaggaṃ tu māya vaccaṃ tu | emeva ya pāhuṇae jaggaṇagāḍhaṃ anuvvāe ||
vṛ- vāstavyā vāraṃvāra kena vāreṇa jāgratuiyamatra bhāvanā - vāstavyānāṃ madhye yo yāvanmātramardhayāmādi jāgarituṃ śaknotisa tāvanmātraṃ jāgarti | tadanantaraṃ jāgaritumaśaknuvat anyaṃ sādhumutthāpayati | so'pi 1 svajāgaraṇavelātikrame'nyamevaṃ vāreṇa vāreṇa jāgratu | yadi punarvāstavyāḥ samastāmapi rātriṃ vāreṇa vāreṇa jāgarituṃ na śaknuvanti | tato yadi gāḍhaṃ na pariśrāntā prāghūrṇakāstataḥ prāghūrṇake gāḍhamanuvvāe iti apariśrānte evameva vāreṇa vāreṇa jāgaraṇaṃ samarpaṇīyaṃ mā punaścaśabdaḥ punaḥ śabdārthe vrajantvabhiśayyāṃ, yadi punarvāstavyāḥ prāghūrṇakāścana vāreṇa vāreṇa jāgarituṃ śaknuvanti tadā śayyā gantavyeti |

emeva saṃsatte dese agalaṃtae ya saṃsavvattha | amhavahā pāhuṇagā uveti rittāukakkaraṇā ||

Linked texts (1)