Vavahara v21.p248
Vyavahāravṛtti v21.p248
- Language
- Sanskrit
v21.p248
uddeśakaḥ 1, mūlaṃ:20, [bhā. 738]
gataṃdurlabhabhaktadvāraṃbhaktaparijñādvāraṃ glānadvāraṃca yugapadāha[bhā.739] pariṇāya gilāṇassayadoṇhavi kayarassa hotikāyavvaṃ |
asatīegilāṇassayadoṇha vi saṃtepariṇāe || vṛ- parijñāteti padaikadeśe padasamudāyopacārāt bhaktaparijñāśabdaḥ pratyākhyānavācītvāttasya ca paranipātaḥprākṛtatvātsukhādidarśanādvāpratyākhyātabhaktasyaslānasyacasaṃbhavedvayormadhyekatarasyabhavati kartavyam ? | ucyate-śaktau satyāṃ dvayorapi karttavyam | atha na śakto dvayorapi kartuṃ tato glānasya kartavyam, tasya jīvitasāpekṣatvāt | śaktau satyāṃ dvayorapi vaiyāvṛtye kriyamāṇe sati parijñāte bhakte pratyākhyātabhaktasyetyarthaḥ | viśeṣataraṃ kartavyamiti vākyaśeṣaḥ atha śaktāvasatyāṃ glānasya kartavyamityuktam kiṃkāraṇamata āha[bhā.740] sāvekkho ugilāṇo niravekkho jīviyaṃmi upariṇī |
iidoṇhavikāyavve ukkamakaraṇekareasahū || vṛ-glāno jīvite jīvane sāpekṣaḥ, parijñī bhaktaparijñānavān jīvite nirapekṣastato'vaśyaṃ glāno jīvayitavya iti, dvayorapi kartavye'saho'satyāṃ ut krameṇa bhaktaparijñāvantamullaṃdhya glānasya karaṇaṃ karaṇīyaṃ vaiyāvṛtyaṃ kuryāt | yaduktaṃ śaktau satyāṃ dvayorapi kartavye pratyākhyātabhaktasya viśeṣataḥ kartavyamiti | tatrakāraṇamāha[bhā.741] vasahejohe yatahā nijāmagavirahie jahāpoe|
pāvati vimāsamevaṃbhattapariṇāesaṃmūḍho || vṛ-yathāvṛṣabhobalīvardaḥ susārathirahitaḥ, yathāvāyodhāḥsusvāmivirahitāstathā niryāmakavirahitaḥ potaḥ prāpnoti vināśamevaṃ bhaktaparijñāyāṃ samyak niryāmakābhāvataḥ saṃmūḍhaḥ san samādhilakṣaṇaprāṇavināśamāpnoti | tatra prathamaṃ vṛṣabhadṛṣṭāntaṃbhāvayati[bhā.742] nāmeṇa vigoeṇavipalāyaṃto visāvitosaṃto|
'avibhīrū viniyattaivasaho apphāliopahuṇā || vṛ- yathā vṛṣabhaḥ prathamaṃ sārathirahitaḥ san prativṛṣabheṇa yuddhe parājito vipalāyate na yuddhābhimukhī bhavati | vipalāyamānaścakathamapiprabhuṇāsārathinādṛṣṭaḥsannāmnāgotreṇacaśāpitaḥśabditaākārita ityarthaḥ | tathā prasādapurassaramāsphālitaśca skandhādipradeśeṣu hastena tata evaṃ protsāhitasatvaḥ san, apisaṃbhāvane | bhīrurapi vipalāyamāno'pi punarapi prati vṛṣabheṇa saha yuddhadānāya pratinivartate | evaṃ kṛta pratyākhyāno'pi samyag niryāmakābhāvato jātamandapariṇāmo'pi niryāmakena protsāhitaḥ san pratinivartate | saparīṣahacamūmabhibhavitumitibhāvitovṛṣabhadṛṣṭāntaḥ | sampratiyodhadṛṣṭāntabhāvanāmāha.. [bhā.743] apphāliyā jaharaṇejohābhaṃjaṃtiparabalāṇīyaṃ |
___ gīyajutou pariṇī taha jiṇai parīsahānīyaṃ || vṛ-prabhuṇā nāmnā gotreṇa guṇapraśaṃsane ca āsphālitā ā samantāt sphāraṃ prāpitā yathā yodhāḥ subhaṭā raṇe saṃgrāme parabalānīkaṃ pareṣāṃ vairiṇāṃ balaṃ tacca tat anīkaṃ ca parabalānīkaṃ bhajanti | tathā parijñī bhaktaparijñāvān gītayutasamyag niryāmakopeto jayati abhibhavati pariṣahānīkamiti | uktā yodhadṛṣṭāntabhāvanā |samprati potadṛṣṭāntabhāvanāprāha