Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p249

Vyavahāravṛtti v21.p249

Language
Sanskrit

v21.p249

suṇiūṇanijjhāmagavirahiyassa poyassa jaha bhave nāso |
gīyatthavirahiyassa u taheva nāso pariṇissa ||
vṛ- sunipuṇaḥ samyag jalamārgakuśalaḥ tena niryāmakena virahitasya potasya yathā bhavati vināśastathaiva gītārthavirahitasya parijñinaḥ kṛtabhaktapratyākhyānasya bhavati vināśaḥ pratyākhyānaphalasya sugatilābhasyābhāvāt | bhā. 745 ]
niuṇamatinijjāmagapoto jaha icchiyaṃ vae bhūmiṃ |
gīyatthenuveto tahaya parinī lahai siddhiṃ ||
bṛ- yathā potaḥ pravahaṇaṃ nipunamatiniryāmakaḥ karṇadhāro yasya sa tatā īpsitāṃ bhūmiṃ vrajati | evaṃ gītārthenopeto yuktaḥ san parijñī labhate siddhiṃ mokṣamiti uktā potadṛṣṭāntabhāvanā | atha kiṃ tasya viśeṣataraṃ karaṇīyamityata āha[ bhā. 746 ]
uvvattaṇāya pānaga dhīravaṇā ceva dhammakahaṇāya | aṃto bahinīharaṇaṃ tammiya kāle namokkāro ||
vṛ- tasya kṛtabhaktapratmayākhyānasya svayamudvartanaṃ kartumaśaknuvata udvartanā kartavyā | tasyāṃ ca kriyamāṇāyāṃ mahān āśvāso bhavati samādhiṃ ca paramāṃ labhate, tataḥ sādhayati paramamuttamārthaṃ, tathā tṛṣāpīḍitasya sataḥ pānakaṃpānaṃ samarpaṇīyaṃ | dhīrakhaṇācevatti duḥkhena paritāpyamānasya dhīrāpanā kartavyā | yathā dhīrobhava dhīro bhava ahaṃ tavaitat duḥkhaṃ viśrāmaṇādinā apaneṣyāmi apica puṇyabhāgin ! sahasvaivat duḥkhaṃ samyagata eva tatsahanānantaramacirātsarvaduḥkhaprahīṇo bhaviṣyasi ityādi | tathā dharmakathānāpūrvapūrvaparamaduḥkhakārimunicaritarūpā kathayitavyā | tathā madhye dharmamasahamānasya bahirnirharaṇaṃ bahirnayanaṃ bahirvātādikamasahamānasya antarnirharaṇaṃ tathā tasmin kāle maraṇasamaye namaskāro dātavyaḥ |
gataṃ parijñādvāraṃ glānadvāraṃ ca | samprati saṃyamātītadvāraṃ vādidvāraṃ cāhajovviya bhaṃsijyaṃte gamatosoceva bhaṃsiyāṇaṃpi |

heṭhā akariyavādī bhaṇito iṇamo kiriyavādī ||
vṛ ya eva cāritrādbhraśyamāne saṃyamapratyutpannadvāre gamaka uktaḥ sa eva bhraṃśitānāmutpravrajitānāmapi dhriyamāṇānāṃ veditavyaḥ na punaḥ kiñcidapi nānātvaṃ | gataṃ saṃyamātītadvāramadhunā vādidvāramāhaakiriyavādī ityādi ya eva prākparavādini gama uktaḥ sa evātrāpi draṣṭavyaḥ | kevalaṃ so'kriyāvādī bhaṇito | ayaṃ tu kriyāvādīti viśeṣaḥ | yatra sthāne vādo dātavyaḥ tatra gatasya yatkartavyaṃ tathā cāhavāde je samāhī vijāgaraṇaṃ ca vādipaḍivakkho |

sūttaṃ na sarai vikkheveṇaṃ nivvisamāṇo tahiṃ gacche ||
vṛ - vāde vādaviṣaye yena tasya samādhirupajāyate tatsarvaṃ kriyate, tadyathā-yadibhaṇati vākpāṭavakāri brāmyādyauṣadhaṃ dīyatāmiti taddīyate śarīrajāḍyāpahāri tadupadiṣṭaṃ vaidyaupadiṣṭaṃ vā kiñcidvastu yadi vā dugdhādivikṛti praṇītabhaktaṃ athavā deśasnānaṃ sarvasnānaṃ vastrādivibhūṣā vā vidyāgrahaṇaṃ ca | 'vādipaḍivakkho' tti vidyāgrahaṇaṃ vā vādipratipakṣaḥ vādividyā pratipakṣabhūtaṃ kāryate | kimuktaṃ bhavati ? yāḥ prativādī vidyā jānāti tāsāṃ pratipanthinyo yā anyā vidyā yathā- 'morīnaulivirālī' ityādi tāsāṃ grahaṇaṃ kāryate | kasmādetatsarvaṃ kriyate iti ceducyate guṇadarśanāttathāhi brāhmayā