Vavahara v21.p25

v21.p25

tatra kānāmālocanetayit prathamaṃdvāraṃ tatprasiddhatvādanyatra vā kalpādhyayanādiṣuvyākhyātatvādahibhāṣyakṛtā na vyākhyātaṃ, tathāpisthānā śūnyārthakiṃciducyate, ālocanā nāma avaśyakaraṇīyasya kāryasya pūrvavā kāryasamāpte rūdhūṃvā yadavipūrvamapi paścādapi ca guroḥ puratovacasāprakaṭīkaraṇaṃ sā cālocanā uparitaneṣu prāścitteṣu keṣucit saṃbhavati keṣucinna saṃbhavati tatrayeṣusaṃbhavati tatprasidhyarthamidamāha - ( bhā. 55 ]
biienatthiviyaḍanāvāuvivegatahāviussaggo | āloyaṇāu niyamā gīyamagīyeca kesiṃci ||
vṛ dvitīyasūtrakramaprāmāṇyānusaraṇāt pratikramaṇaṃ, tasmina dvitīye pratikramaṇalakṣaṇeprāyaścitte nāsti vikaṭanā ālocanā, tathāhi sahasānābhogatovā yadi kiṃcidācaritaṃ bhavati yathā manojñeṣu śabdādiṣviṃdriyagocaramāgateṣu rāgagamanam amanojñeṣu dveṣagamanaṃ, tadā tadanaṃtarameva mithyāduṣkṛtamiti brūte taccatenaiva śuddhiṃyātītinālocayati, bāu vivegatti vā śabdo vibhāṣāyāṃ viveka vivekāī prāyaścite, ālocanā yā vibhāṣā kadācidbhavati, kadācinna bhavatīti bhāvaḥ, tathāhi tad vivekārhaṃ nāma prāyaścittaṃ yatparisthāpanayāśudhyati, tatrayadakalpikamādhākarmmikādi pūrva'maviditatvenagṛhītaṃ, paścācca kathamapi jñātaṃ tadyadā paristhāpayataḥ śubhabhāvanādhyāro hekevalajñānamutpadyate, tadā' sau kṛtakṛtyo jāta itinālocayati, anutpanne tujñānātiśaye niyamādāgatya gurusamīpamālocayatīti, tahāviussagge iti, yathā viveka ālocanāyāvibhāṣā tathā vyutsargepi kimuktaṃ bhavati, vyutsargepi kadācidālocanā na bhavati, yathāsvapne hiṃsādikamāsevitaṃ tacchuddhinimittaṃ ca kāyotsargaḥ kṛtaḥ tadanaṃtaraṃ ca śubhabhāvanāprakārṣataḥ kevalajñānamudapādi, maraṇaṃ vā tasyākasmikimupajātamiti nāstyālocanā, anutpanne jñāne jīvan niyamādāvaśyakaṃ vikaṭayan ālocayati, yathā svapnamayā hiṃsādika māsevitaṃ kāyotsargeṇaca śodhitamiti, gatamālocanetidvāramadhunā kasyasakāśe ālocanā kartavyatidvāraṃ vivarīpurāha, sā ālocanā niyamāda vaśyatayā gītamiti prākṛtatvāt ṣaṣṭhyarthe prathamā tasya gītārthasya sakāśe kartavyā, nāgītārthasya, atraivabhatāṃtara māha agīyekesiṃci keṣāṃcidācāryāṇāmidaṃmataṃ utsargatastāvadācāryasya samīpe ālocayitavyaṃ, yadā punarācāryaḥ saṃjñādiprayojanagato bhavati tadā aṃgītārthasyāpi samīpe bhikṣādyālocanīyamiti, taccālocanārhaprāyaścittameteṣusthāneṣubhavati | karaṇijesuujogesu, chaumatthassabhikkhuṇī

āloyaṇapacchitaṃ, guruṇaṃ aṃtiesiyā ||
vṛ- karaṇīyāḥ nāma avaśya karttavyaḥ yogāḥ śrutopadiṣṭāḥ saṃyamahetavaḥ kriyāḥ athavā yogā manovākkāya
vyāpārā:
jogoviriyaṃ thāmī, ucchāha parakkamotahāceṭṭhā | sattīsāmatthaṃ ciya jogassa havaṃti pajjāyā ||
itivacanāt te cāvaśyakarttavya ime kūrmmaiva vasatausaṃlīnagātraḥ supraṇihita pāṇipādo'vatiṣṭhate, vacanamapi satyamasatyāmṛṣāṃ vābrūte, nā satyāmṛṣeti, manasopyakuśalasya nirodhanaṃ kuśalasyodīraṇamevaṃrūpepukaraṇīyeṣu samyagupayuktasya niraticārasyetivākyaśepaḥ sāticārasyoparitanaprāyaścittasaṃbhavāt chadmasthasyaparīkṣajñāninī, natukevalajñānina stasyakṛtakṛtyatvenā locanāyā ayogāta uktaṃ