Vavahara v21.p260
Vyavahāravṛtti v21.p260
- Language
- Sanskrit
v21.p260
ubhayato kisī kisadehī daḍhokisoyā vi dohivi daḍho ya |
bīyacaramāpasatthā dhitidehaṃ samappiyā bhaṃgā ||
vṛ- balacintāyāṃ caturbhaṅgī | tadyathā-ubhayato dhṛti dehābhyāṃ kṛśaḥ | kimuktaṃ bhavati ? śarīreṇa kṛśī dhṛtyā ca dṛḍhaḥ eṣa dvitīyaḥ | dṛḍho kisoyāvitti śarīreṇa ddaḍho dhṛtyākṛśaḥ, eṣa tṛtīyaḥ | dvābhyāmapi ca śarīreṇa dhṛtyā ca dṛḍhaḥ | eṣa caturthaḥ | atra dvitīyacaturthabhaṅgau dhṛtidehasamāśritau | dhṛtidehavipayām̐ praśastāvekākivihārapratimāyogyau | dvitīyasya dṛḍhadhṛtyāśrayatvāt | caramasya dṛḍhadhṛtidehāśrayatvāt | ete ca ekāki vihārapratipattaye kṛtaparikarmāṇaḥ svayamevātmānaṃ tulitamatulitaṃ vā prāyo jānanti | jñātvā ca pratimāpratipattaye ācāryān vijñapayanti | tathā cāha—
suttatthajhariyasārā sutenakālaṃ tu suṭhu nāūṇaṃ | pariciya parikammeṇa ya suṭhu tuleūṇa appāṇaṃ || to vinaveti dhīrā āyarie egaviharaṇamatī u | pariyāgasuyasarīre kayakaraṇā tivvasaddhāgā ||
vṛ- sūtrārthayorjharaṇena kṣaraṇena sārāḥ śobhanāḥ sūtrārthajharaṇasārā sūtreṇa sūtraparikarmaṇātaḥ kālaṃ divasarātrigatamabhracchannagaganādāvapi suṣṭhujñātvā paricitena svabhyastena parikarmaṇā tapaḥ prabhṛti parikarmaṇā suṣṭhu ātmānaṃ tulayitvā dhīrā mahāsattvā ekākiviharaṇamatikā ekākivihārābhiprāyāḥ paryāye gṛhasthaparyāye pravrajyāparyāye ca śrute pūrvagate śarīre ca kṛtakaraṇāḥ kṛtābhyāsāstīvra śraddhākāḥ pravarddhamānaśraddhākāḥ tatastulanānantaramācāryān vijñapayanti, atrayo'nācāryaḥ sa ācāryaṃ vijñapayati | yathā-‘bhagavan kṛtaparikarmāhamicchāmi yuṣmābhiranujñāta ekākivihārapratimāṃ pratipattumiti, yaḥ punarācāryaḥ sa svagacchāya kathayati | yathā parikarmito'hamataḥ pratipadye ekākivihārapratimāmiti yaduktaṃpariyāra suya sarīre iti tadvayākhyānārthamāha
1
gūṇa tīsa vīsā, koḍī āyāravatthu dasamaṃ ca | saṃghayaṇaṃ puna ādillagāṇa tinhaṃ tu annayaraṃ
vṛ- dvividhaḥ paryāyo-gṛhi paryāyo vrataparyāyaśca | tatra yo janmata ārabhya paryāyaḥ saḥ gṛhiparyāyaḥ | sa ca jaghanyata ekonatriṃśadvarṣāṇi kathamiti ceducyate-idaṃ garbhāṣṭamavarṣaṃ pravrajito viṃśativarṣaparyāyasya ca dṛṣṭivāda uhiṣṭaḥ, ekenavarṣeṇa yogaḥ samāptaḥ | sarvamīlanena jātānyekonatriṃśadvarṣāṇi, vrataparyāyapravrajyāpratipatteḥ ārabhya sa ca jaghanyato viṃśativarṣāṇi tāvat pramāṇaparyāyasyaiva dṛṣṭivādoddeśabhāvāt| utkarṣato janmato paryāyo vrataparyāyo vā deśonāpūrvakoṭī etacca pūrvakoṭyāyuṣke veditavyaṃ nānyasya | uktaṃ ca
paḍimā paḍivanassa u mihipariyāto jahanauguṇatīsā | jatipariyāto vīsā doṇhavi ukkosadesūṇā ||
vṛ- śrutaṃ jaghanyato navamasya pūrvasya tṛtīyamācāranāmakaṃ vastu yāvattatra kālajñānasyābhidhānāt, utkarṣato yāvaddaśamaṃ pūrvaṃ, ca śadvasyānuktārtha saṃsūcanāddeśonamiti draṣṭavyam | tathā coktamāyāravatthutaiyaṃ jahannagaṃ hoi navamapuvvassa | tahiyaṃ kālannāṇaṃ dasa ukkosāṇi bhinnāṇi ||
Linked texts (1)
- Vavahāra — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit