Vavahara v21.p261
Vyavahāravṛtti v21.p261
- Language
- Sanskrit
v21.p261
vyavahāra - chedasūtram-1-1/25 __saṃhananaṃ punarādimānāṃ trayāṇāṃ saṃhananānāṃ anyatamadyadā tenāpṛṣṭaṃ pratipadye'hamiti tadā sa sthirīkaraṇanimittamiti vaktavyaḥ | [bhā.791) jaivi sitīoveo āyapare dukkaraṃkhuveragaṃ |
āpucchaṇeṇusajjaṇapaḍivajaṇagaccha samavāyaṃ || vṛ- yadyapyasi bhavasi tvaṃ tayā parikarmaṇayā upeto yuktaḥ tathāpyātmapare ātmaparaviṣayeṣu ātmasamutthepuparasamutthiteṣuubhayasamuttheṣucetyarthaḥ | parīṣaheṣvitigamyateduṣkaṃra vairāgyaṃ rāganigrahaṇamupalakṣaṇametadveṣanigrahaṇaṃcetitato bhūya āpṛcchanā kriyate | kiṃ tvayā kṛtā samyakaparikarmaṇā kiṃvā neti evamāpṛcchanāyāṃ kṛtāyāṃ yadi samyak parikṛtakarmā jñāto bhavati tatastasya visarjanamanujñā tasya kriyate | anujñātaścagacchasamavāyakṛtvāpraśasteṣudravyakṣetrakālabhāvepupratipādanaṃpratimāyāḥpratipatti karoti | eṣa gāthāsaṃkṣepārthaḥ |sāmpratamenāmeva vivarīṣuḥ pūvārdhaṃ tāvadvayākhyānayati[bhā.792] parikammito vi vuccai kimuya aparikammamaṃdaparikammā |
āyaparobhayadosesu, hoidukkhaṃkhuveraṇaṃ || vṛ- parikarmito'pi suṣṭu kṛtaparikarmāpi ucyate āpṛcchayate iti tātparyārthaḥ yathā tvayā kṛtā satparikarmaṇā kiṃvāna kṛteti, kimutaakṛtaparikamindaparikarmāvātesutarāmāpracchanīyāitibhāvaḥ | kasyādevamāpracchanā kriyate iticetataāha-yata ātmaparobhayadoṣeṣuātmaparobhayasamuttheṣuparīṣaheṣu samutthiteṣuduḥkhaṃkhubhavativairāgyaṃ rāgopaśamalakṣaṇamupalakṣaṇametatdveṣopaśamovātatomābhūt pratipattī cakaścidvayāghātaityāpṛcchanā kiyate |athaketeātmaparobhayasamutthāḥ parīpahāititānpratipādayati[bhā.793) paḍhamabiyādalābheroge paṇādigāya āyāe |
sī uṇahādī upare nisīhiyādī uubhae vi || vṛ- prathamaḥ parīṣahaḥ kṣudditīyaḥ pipāsā | ādi śabdādratyaratyādi parīṣahaparigrahaḥ | tathā lābho lābhaparīṣahaḥ, rogorogaparīpahaḥ prajñādikāḥprajñādayaḥ parīṣahāḥādiśabdādajñānādiparigrahaḥ | eteātmani ātmasamutthāḥ parīṣahāḥ | tathāśītoṣṇādayaḥ sītoṣṇadaṃśamaśakādiparīṣahā pare paraviṣayāḥ parasamutthā ityarthaḥ |naṣedhikyādayaḥ nepedhikīcaryādayaḥ punaḥ parīṣahā ubhayasmin ubhayasamutthāḥ |
sampratijharaṇelagacchagativyākhyānārthamupakramate[bhā.794] ee samuppannesu, dukkhaṃ veraggabhāvanā kāuṃ |
puvvaṃ abhāvitokhalusa hoielagacchou || vṛ- yaḥ khalu pūrvamabhāvito yathoktaparikarmaṇayā aparikarmito bhavati | yathā śaikṣa eḍakākṣastasya eteṣu ātmaparobhayasamuttheṣu parīṣaheṣu duḥkhaṃ mahatkaṣṭaṃ vairāgyabhāvanārāganigrahabhāvanāupalakṣaṇametat | dveṣanigrahabhāvanāścakartunaśakyante | evaṃrāgadveṣanigrahabhāvanā kartumitibhāvaḥ | yastusamyakkṛtaparikarmā bhavati |sa karotyayatnena vairāgyabhāvanāṃ yathākṣapakastathā cāha[bhā.795 parikammaṇāekhavago seha balāmoḍie vitahaṭhāti |
pābhātiya uvasaggekayaṃmi pāreiso seho || [bhā.796] pārehitaṃpibhaṃte devaya acchī caveḍapāḍaṇayā |
kāussaggā kaṃpana elagassapaesanivvattī ||
Linked texts (1)
- Vavahāra — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit