Vavahara v21.p267
Vyavahāravṛtti v21.p267
- Language
- Sanskrit
v21.p267
vyavahāra - chedasūtram-1-1/25 tatoyadyapi sakalasūtropanipāto'vyaktaviṣayastadapi yadetatsūtrakhaṇḍaṃ tat vyakte'pi samānamiti vyakta viṣayaṃ parikarmaṇādimuktamityadoṣaḥ | yaduktamayamadhikṛtasūtropanipāto avyaktaviṣaya iti | tatrāvyakte yathā pratimāpratipattisaṃbhavastathopapādayati
āgamane sakkāraṃ, koyaṃ daṭhūṇa jāyasaṃvego | āpucchaṇapaḍisehaṇa devī saṃgāmato nīti ||
vṛ- samāptipratimānuṣṭhānasya gacchaṃpratyāgamane rājādibhiḥ kriyamāṇaṃ satkāraṃ ko'pi bhikṣurgaṇāvacchedī ācāryo vā dṛṣṭo jātasaṃvegaḥ san svācāryāṇāṃ purata āpṛcchanaṃ karoti | yathā-bhagavannahamapyekākivihārapratimāṃ pratipadye iti te tataste ācāryā viśiṣṭaśrutavido jānanti bhūtaṃ bhāvinaṃ ceti tasyāyogyatāmudīkṣamāṇāḥ pratiṣedhanaṃma kṛtavantaḥ | yathā tvamayogyaḥ śrutena vayasā vā prāptatvāt | na ca parikarmaṇā tadyogyā tvayākṛteti sa evaṃ pratiṣidhyamāno'pi yadā na tiṣṭhati tadā sūribhirvaktavyo yadi na sthāsyati tarhi vinaṃkṣyasi yathā sā devī | kā sā devīti cedata āha- devī saṃgāmato | saṃgāme niva paḍime devī kāūṇa jujjhati raṇami |
bitiya baleṇa naravati nāuṃ gahiyā dharisiyāya ||
bṛ-saṅgrāmedevī nṛpapratimāṃ rājña ākāraṃ kṛtvā yudhyate | sāca tathā raṇe saṅgrāme yudhyamānā dvitīyabale pratipakṣabaleyo narapatistena kathamapijñātvā are mahelā yudhyate sannāhāpekṣaṃ kṛtvā gṛhītacaeḍālairdharṣāpitā māritā ca | eṣī akṣarārthaḥ | bhāvārthaḥ kathānakādavaseyastaccedam - egena ranā egassa rano nagaraṃ veḍhiyaṃ | rāyā sa aṃteuro nagarabbhaṃtare aggamahisī bhaṇati jujjhāmi vārijjuṃtī virannā na ṭhāti | tato sā saṃnahittā khaṃdhāvāreṇa samaṃ niggaṃtuṃ parabalena samaṃjujjhai mahilatti kāuṃ gahiyā caṃḍālehiṃ dharisāvittā māriyā | dūre tā paḍimātī gaccha vihāre vi so na nimmātto |
niggaṃtuṃ āsannā niyatte lahuto gurū dūre ||
vṛ- dūre tāvatpratimāḥ | kimuktaṃ bhavati tadviṣayamidaṃ sūtratrikaṃ tasya pratimāḥpratipattavyāstāvat dūre viśiṣṭaśrutavayībhyāmaprāptatayātatsamācāraparijñānasya parikarmaṇāyāścābhāvāt gacchavihāre gacchasamācāryāmapi so'dhikṛtasūtratrayaviṣaye nirmāto na pariniṣṭhāmupagataḥ sa ācāryeṇa vāryate | saca vāryamāṇo'piyadā svagacchānnirgatya yadi kathamapibuddhiparāvartanenāsannādvinivartate | tatastasya prāyaścittaṃ laghuko māsaḥ dūre dūrādvinivartate guruko māsaḥ | atha na nivartate tata āha
sacchaṃdo so gacchā niggaṃtūṇaṃ ṭhito u suṇagharaṃ |
sutattha suṇahiyao saṃbharai imesi megāgī ||
vṛ- svamātmīyaṃcchando'bhiprāyo yasya sa svacchandaḥ san gacchādvinirgatya śūnyagṛhe upalakṣaṇametat śmaśāne vā vṛkṣamūle vā devakulasamīpe vā kāyotsargeṇa sthitaḥ | sa ca sūtramarthaṃ vā na kimapi jānāti yaccintayati | tataḥ sūtrārthaśūnyahṛdaya ekākī san eṣāṃ vakṣyamāṇānāmācāryādīnāṃ smarati tānevāhaāyariyavasabhasaṃghāḍa-eya kaṃdappamāsiyaṃ lahuvaṃ |
egāniyattasuṇaghare atthamie patthare gurugā ||
vṛ- ācāryo gacchādhipatistaṃ vā yadi smarati yadi vā vṛṣabhamathavā saṃghāṭikaṃ, kaṃdappatti atra vibhaktilopo matvarthīpayolapañca prākṛtatvāt | yairvairvāsādhubhiḥ samaṃ gacche vasan kandarpaṃ hāsaṃcasūryādirūpaṃ
Linked texts (1)
- Vavahāra — Bhadrabāhu, Ardhamāgadhī Prakrit