Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p273

Vyavahāravṛtti v21.p273

Language
Sanskrit

v21.p273

vṛttā vitiṇagamanā iyāṇimavitinnimiggame suttā | paḍisiddhimavattassa imesu savvesu paḍisiddhaṃ ||
vṛ- pūrvamuktā abhiśayyādiṣu vitīrṇagamanāḥ vitīrṇamanujñātaṃ gamanaṃ yeṣāṃ te tathā idānīṃ punaḥ sūtrāṇi avitīrṇe'nanujñāte nirgame yadivā prāk ekākivihāra pratimāviṣayeṇa sūtratrayeṇāvyaktasya śrutena vayasā parikarmaṇayā vā prāptasya nirgamaṇaṃ pratiṣiddhameteṣu punaḥ pañcasu sūtreṣu sarveṣāṃ vyaktānāmavyaktānāṃ ca nirgamanaṃ pratiṣiddhamityeṣa sambandhaḥ | adhunā amūni pañcāpi sūtrāṇi yadviṣayāṇi tāni krameṇa viśeṣapratipādanārthamupanyasyati[bhā. 835 ]
pāsattha ahācchaṃdo kusīla usannameva saṃsatto | eesiṃ nāṇattaṃ vocchāmi ahānupuvīe ||
vṛ- jñānādīnāṃ pārśve tiṣṭhatīti pārśvasthaḥ, pāśastha iti saṃskārastatreyaṃ vyutpattiḥ mithyātvādayo bandhahetavaḥ pāśāsteṣu tiṣṭhatīti pāśasthaḥ | ahācchaṃdo iti yathācchando'bhiprāya icchā tathaivāgamanirapekṣaṃ yo vartate sa yathācchandaḥ | kutsitaṃ śīlamasyeti kuśīlaḥ samācāryāsevane, avasīdati smetyavasannaḥ | tathā saṃsakta iva saṃsaktaḥ pārśvasthādikaṃ tapasvināṃ cāsādya sannihitadoṣaguṇa ityarthaḥ | idaṃtu vyutpattimātraṃ sthānāśūnyārthamuktaṃ | yāvatā bhāṣyakṛdeva svayamagre vyutpattimamīṣāṃ śabdānāṃ kariṣyati | eesimityādi eteṣāṃ pārśvasthādīnāmanuṣṭhānabhedato yannānātvaṃ tadahaṃ yathānupūrvyā yathoktakrameṇa vakṣyāmi |
atha kathaṃ pārśvasthādayo jāyante tata āha

gacchaṃmi kei purisā, sauṇī jaha paṃjaraṃtaraniruddhā |
sāraṇapaṃjaracaiyā pāsatthagayādi viharati ||
vṛ- yathā śakuniḥ śakunikāpañjarāntaraniruddhā mahatā kaṣṭena vartate, tathā kecit gurukarmāṇaḥ puruṣāgacche smāraṇacodanādi mahatkaṣṭamabhimanyamānāḥ kaṣṭena vartante | tataḥ smāraṇalakṣaṇapañjaratyājitāḥ santaḥ pārśvasthagatādayaḥ ādiśabdādyathācchando gatādiparigrahaḥ viharaṃtyavatiṣṭhante vihṛtya ca kecidbhūyaḥ svaguṇamupasampadyate | teṣāṃ copasampadyamānānāṃ prāyaścittadeyamatastadvivakṣuridamāha

tesiṃ pāyacchittaṃ vocchaṃ oheya payavibhāgeya |
ṭhappaṃtu payavibhāge oheṇa imaṃ tu vocchāmi ||
vṛ- teṣāṃ pārśvasthādīnāṃ svaguṇamupasampadyamānānāṃ prāyaścittaṃ vakṣye kathamityāha-oghena sāmānyena padavibhāgena ca kālādiviśeṣeṇa, gāthāyāṃ saptamītṛtīyārthe | tatra yatpadavibhāgena prāyaścittaṃ vaktavyaṃ. tat sthāpyaṃ sthāpanīyaṃ paścādvakṣyate ityarthaḥ | oghena sāmānyena kālādiviśeṣarahitatveneti bhāvaḥ | punaridamanantaraṃ vakṣyamāṇatayā pratyakṣībhūtamiva vakṣyāmi pratijñātameva nirvāhayatiūsavavajjakayāī, lahuo-lahuyā abhikkhagahaṇaṃmi |

ūsavikayāi lahuā gurugā ya abhikkhagahaṇaṃmi ||
bṛ- utsavavarjamutsavābhāve yadi kadācit śayyātarapiṇḍādikaṃ gṛhītavān | tatastasya prāyaścittaṃ laghuko māsaḥ, tathābhīkṣṇaṃ gṛhītavān tathā catvāro laghumāsāḥ | athotsave kadācit śayyātarapiṇḍamagrahīt tataścatvāro laghukā māsāḥ | athābhīkṣṇamutsaveṣu gṛhītavān tataścatvāro gurukā ihānutsavādutsave gurukaśodhipradānakaraṇamagne svayameva vakṣyatīti nābhidhīyate | | atra kālaviśeṣo na ko'pi

Linked texts (1)