Vavahara v21.p277

v21.p277

vyavahāra - chedasūtram - 1- 1/30 cāntimapadahāsasya bhāvanā prāgeva kṛtā | itarasmin sādhūnāmapratarpiṇyavarṇavādini ca sakalaṃ paripūrṇa prāyaścittaṃ tasyānyathā śuddhyabhāvāt | tato na vayaṃ rāgadveṣavantaḥ | samprati pārśvasthān vyākhyānayati[bhā. 853 ] duviho khalu pāso dese savve ya hoi nāyavvo | savve tinni vikappā dese sejjāyara kulādī ||
vṛ- dvividho dviprakāraḥ, khalu niścitaṃ pārśvasthaḥ | tadyathā-deśe deśataḥ, sarvasmin sarvataḥ pārśvasthaḥ śabdaḥ saṃskāramāśritya trayī vikalpāstrayaḥ prakārāstadyathā pārśvasthaḥ prāsvasthaḥ pāśasthaśca | ete svayamevāgre vakṣyante | deśe deśataḥ pārśvasthaḥ, śayyātarakulādi pratisevamānaḥ, | 'tini vigappā' ityuktaṃ tatra prathamaṃ prakāramāha

276
daṃsaṇanāṇacarite tave ya attāhitopavayaṇeya | tesiṃ pāsavihārī pāsatthaṃ taṃ viyāṇehi ||
vṛ- darśanaṃ samyaktvaṃ, jñānamābhinibodhikādi, cāritramāśravanirodhaḥ, eteṣāṃ samāhāro dvandvastasmin | tathā tapasi bāhyābhyantararūpe dvādaśaprakāre pravacane ca dvādaśāṅgalakṣaṇe yasyātmā hṛtoprayukto na samyag yogavānityarthaḥ | yadi vā ahitasteṣāṃ virādhakatvāt | kintu teṣāṃ jñānādīnāṃ pārśve taṭe viharatītyevaṃ śīlo vihārī | na teṣu jñānādiṣvantargata ityarthaḥ | sa pārśvastha iti vijānīhi, jñānādīnāṃ pārśve tiṣṭhatīti vyutpatteḥ | iha yadyapiyo duṣkaramāśravaṃ nirodhaṃ karotisa paramārthatastapoyukta eveti vacanataścāritragrahaṇena tapo, jñānagrahaṇena ca pravacanaṃ gataṃ, tathāpi tayo rupādānaṃ mokṣaṃ prati pradhānāṃgatā khyāpanārtha; bhavati ca tapo mokṣaṃ prati pradhānamaṅga pūrvasañcitakarmakṣapaṇatvāt pravacanaṃ ca vidheyāvidheyopadeśadāyitvāditi ukta ekaḥ prakāraḥ | | samprati dvitīyaprakāramāha

daṃsaṇanāṇacarite satto acchati tahiṃ na ujjamati | ee pāsattho, eso anno vi pajjāo ||
vṛ- jñānadarśanacāritre yathoktarūpe yaḥ svastho'vatiṣṭhate na punastatra jñānādau yathā udyacchati udyamaṃ karoti | etena kāraṇenaiṣa pārśvastha ucyate | prakarṣeṇāsamantātjñānādiṣu nirudyamatayā svasthaḥ prārśvastha iti vyutpatteḥ | eṣa khalu anyo dvitīyo'pi paryāyaḥ | apiśabdaḥ khalvarthe bhinnakramaśca | sa ca yathāsthānaṃ yojitaḥ | ukto dvitīyaḥ prakāraḥ | | samprati tṛtīyamāha

pāsotti baṃdhaṇaṃti ya egaī baṃdhaheyavo pāsā |
pāsatthio pāsa anno vi ya esa pajjāo ||
vṛ- pāśa iti vā bandhanamiti vā ekārtham | iha ye mithyātvādayo bandhahetavaste pāśāiva pāśāsteṣu sthitaḥ pāśasthaḥ | pāśeṣu tiṣṭhatīti pāśastha iti vyutpatteḥ | eṣo'nyaḥ khalu tṛtīyaḥ paryāyaḥ | uktāstrayo'pi prakārāstadbhaṇanācca bhaṇitaḥ sarvataḥ pārśvasthaḥ | | idānīṃ deśataḥ pārśvasthaṃ vyācikhyāsunā yaduktaṃ 'sejjāyara kulādī' iti tadvyākhyānayati

sejjāyara kula nissiya ṭhavaṇa kula paloyaṇā abhihaḍeya |
puvviṃ pacchā saṃthava nii aggapiṃḍa bhoipāsattho ||
vṛ- yaḥ śayyātarapiṇḍaṃ bhuṅkte yāni ca tasya niśritānyāśritāni kulāni tāni satatamupajīvati | kimuktaṃ bhavati ? yāni kulāni tasyāgre samyaktvaṃ pratipannāni yeṣu grāmeṣu nagareṣu vā vasanti, teṣu gatvā