Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p280

Vyavahāravṛtti v21.p280

Language
Sanskrit

v21.p280

parigraheṇa, tathāpaṭṭati ya eva colapaṭṭakaḥ | sa eva rātrau saṃstārakasyottarapaṭṭaḥ kiyatāṃ kiṃ pṛthaguttarapaṭṭaparigraheṇa | tathā paḍalāī colatti paṭalāni kimiti pṛthak dhriyaṃte colapaṭṭa eva bhikṣārthaṃ hieḍamānena dviguṇastriguṇo vā kṛtvā paṭalakasthāne niveśyatām | unnādasiyatti rajoharaṇasya daśā kimityurṇāmayyaḥ kriyante kṣaumikāḥ kriyantāṃ tahapūrṇāmayībhyo mṛdutarā bhavanti | tathā 'paḍilehaṇā pottotti pratilekhanāvelāyāmekaṃ potaṃprastārya tasyopari samastavastuprekṣaṇāṃ kṛtvā tadanantaramupāśrayādbahiḥ pratyupekṣaṇīyamevaṃ mahatī jīvadayā kṛtā iti || [bhā. 866 ]
dantacchannamalittaṃ hariyaṭhiyamajjaṇāya niṃtassa | anuvādi ananuvādī parūvaṇācaraṇamāīṃsuṃ ||
vṛ- hastagatāḥ pādagatā nakhāḥ pravṛddhā dantaiśchettavyā | nanakharadanane, nakharadanaṃ hi dhriyamāṇamadhikaraṇaṃ bhavati tathā aliptamiti pātramaliptaṃ kartavyam, na pātraṃ lepanīyamiti bhāvaḥ | pātralepanena bahusaṃyamadopasambhavāt | 'hariya ṭhiya'tti haritapratiṣṭhitaṃ bhaktapānādigrāhyaṃ tadgrahaṇe hi teṣāṃ haritakāyajīvānāṃ bhārāpahāraḥ kṛto bhavati | 'pamajjaṇā ya niṃtasse' tti yadi cchanne jīvadayānimittaṃ pramārjanā kriyate tato hiraṇyacchanne kriyatāṃ jīvadayāparipālanarūpasya nimittasyobhayatrāpi saṃbhavāt | akṣaraghaṭanā tvavem-‘niṃtassa nirgacchataḥ pramārjanā bhavatu yathā vasaterantariti | evaṃ yathācchandena caraṇeṣu ca prarūpaṇānupātinī anusāriṇī ananupātinī ca kriyate | atha kiṃ svarūpānupātinītyanupātinyanunapātinyoḥ svarūpamāha - [ bhā. 867 ]
-
anuvāitī najai juttīpaḍiyaṃ khubhāsae eso | jaṃ puna suttāveyaṃ taṃ hoti ananuvātitti ||
vṛ-yadbhāṣamāṇaḥ sa yathācchando jñāyate yathā khalu niścitaṃ yuktisaṅgameṣa bhāṣate tadanupāti prarūpaṇaṃ yathā yaiva mukhapotikā saiva pratilekhanikāstvityādi yattu punarbhāṣyamāṇaṃ sūtrāpetaṃ sūtraparibhraṣṭaṃ pratibhāsate tadbhavatyananupāti | yathā colapaṭṭaḥ paṭalāni kriyatāṃ ṣaṭpadikāpatanasambhavato yuktyasaṅgatatayā pratibhāsamānatvāt tatra caraṇe prarūpaṇamanupātyananupāti coktamidaṃcānyatdṛṣṭavyam | | tadevāha[ bhā. 868 ] sāgāriyādipaliyaṃka nisejjā sevaṇāya gihimatto | niggaṃtha ciṭhaṇāī paḍiseho māsakappassa ||
vṛ- sāgārikaḥ śayyātarastādviṣaye brūte tathā śayyātarapiṇḍe gṛhyamāṇenāsti dopaḥ pratyutaguṇo vasatidānato bhaktapānādidānataśca prabhūtataranirjarāsambhavāt | ādiśabdātsthāpanākuleṣvapi praviśato nāsti doṣaḥ | paliyaṃkatti paryaṅkādiṣu paribhujyamāneṣuna ko'pidoṣaḥ kevalaṃ bhūmāvupaviśamāne lāghavādayo bahutaradoṣāḥ | 'nisejjāsevaṇa' tti gṛhiniṣadyāyāmāsevyamānāyāṃ gṛheṣu niṣadyāgrahaṇe ityarthaḥ | ko nāma doṣo'pitvatiprabhūto guṇaste hi jantavodharmakathāśravaṇataḥ sambodhamāpnuvanti 'gihimitte ' tti gṛhimātrake bhojanaṃ kasmānna kriyate | evaṃ pravacanopaghātaḥ parihṛto bhavati | tathā 'niggaṃthiciṭhaṇādi' tti nirgranthīnāmupāśraye avasthānādau ko doṣaḥ saṃkliṣṭamano nirodhena hyasaṃkliṣṭaṃ manaḥ sampradhāraṇīyamiti bhāgavata upadeśaḥ taccāsaṃkliṣṭamanaḥ sampradhāraṇaṃ yatra tatra vā sthitena kriyatāmiti na kaściddoṣo'nyathā hiṃ anyatrāpi sthito yadyaśubhaṃ manaḥ sampradhārayati tatra kiṃna lipyate iti | tathā māsakalpasya pratiṣedhastena kriyate | yathā yadi māsakalpātparato doṣo na vidyate tatastatraiva tiṣṭhanti tiṣṭhantu mā vihārakramaṃ kārṣuriti

Linked texts (1)