Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p313

Vyavahāravṛtti v21.p313

Language
Sanskrit

v21.p313

vyavahāra - chedasūtram-1-2/36 grāhayati tāni grahaṇaśikṣāmāsevanāśikṣā vā śrāvakadharmocitāṃ ubhayorapi śikṣayostasyākuśalatvāt
gataṃśaikṣadvāramadhunā vihāradvāraṃ mithyātvadvāraṃcāha[bhā.999] dasudese paccaṃte, vaiyādi vihārapāmabahuleya |
appāṇaṃca paraṃvāna muṇati micchattasaṃkaṃtaṃ || vṛ-so'jñatayā dasyudeśe cauradeśovihāraṃ karoti yadi vā pratyaṃtabahule mlecchākule athavā lubdhatayā vrajikādau ādiśabdāt svajātikādikulaparigrahaḥ yadi vā prāṇabahule jīvasaṃsakte deśe eteṣu yathāyogamātmavirādhanāsaṃyamavirādhanācabhūyasīti,gataṃvihāradvāram adhunā mithyātvadvāramāha-appāṇaṃ cetyādisa varāko ajānan ātmānamapikuprarupaṇādibhi mithyātvaśaṅkāsaṃkrāntaṃ na jānāti, nāpiparaṃ tataḥ ātmanaḥ parasya ca mithyātvaṃpravartayatītyubhayeṣāmapisaṃsārapravardhakaḥ |
gataṃmithyātvadvāramadhunā eṣaṇādvāramāha[bhā.1000] āhāra uvahisejjā, numaga uppāyaṇesanakaḍille |
lagai aviyāṇato, dose seesusavvesu || vṛ- āhāro bhaktapānādirupaḥ upadhiḥ kalpādi lakṣaṇaḥ śayyā vasatiḥ etāsāṃgrahaṇe iti gamyate | kiṃ viśiṣṭe ityāha-udgamena udgamadoṣaiḥ ṣoḍaśabhirādhākarmaprabhṛtibhirutpādanayā utpādanādoṣairdhātryādibhiḥ ṣoḍaśabhireṣaṇāyāgaveṣaṇādidoṣaiḥ śaṅkitamrakṣitaprabhṛtibhiḥ saṃyojanāpramāṇāṅgāradhumaiḥ kākaśṛgālādibhakṣitaiśca | kaḍille itimahāgaddane sati so'vijānan eteṣvanantaroditeṣu doṣeṣu sarveṣu lagati dvāragāthāyāmeṣaṇādāviti ya ādiśabdaḥ sasamastodbhamādidoṣaparigrahārthaḥ | tathā visame iti viṣamecaparvatajalādau yā yatanātāṃsanajānāti ajānaṃścātmavirādhanāṃsaṃyamavirādhanāṃcāpnoti|
sampratiśodhidvāramāha[bhā.1001] mūlaguṇe uttaraguṇeāvannassayana yāṇaīsohiṃ |
paḍisiddhettina kuṇati, gilāṇamādīna tegicchaṃ || vṛ- mūlaguṇaviṣaye uttaraguṇaviṣaye ca prāyaścittamāpannasya yasya yādṛśī yasminnaparādhe dātavyā śodhistasya tādṛśī tasminnaparādhe na jānāti, | ajānānaścāprāyaścitte'pi atiprabhūtaṃ prāyaścittaṃ dadyāditi mahadāśātanābhāk, gataṃśodhidvāramadhunā glānādi dvāramāha-paḍisiddhetyādi pratiṣiddhā khalu cikitsā ṣaṭ jīvanikāyavirādhanāpatteriti vacanamekāntenāṅgīkurvan glānādīnāmādi śabda: svagatānekabhedasūcaka āgāḍhā'nāgāḍhasahāsahabālataruṇaglānādīnāṃ cikitsāṃ na karoti, | na ca tadviṣayāṃ yatanāṃ jānāti, tataścikitsāyā yatanāyāśca akaraṇe bhūyāṃso doṣāste ca prāgeva prathamoddeśake'bhihitāḥ | samprati tenā duvihā vāiti vyākhyānayati[bhā.1002] appasuyattiya kāuṃvugāheuṃharaṃtikhuḍḍādī|
tenāsapakkhaiyare,saliṃgi gihi annahā tivihā || vṛ-staṃnā dvividhāḥ sapakṣāḥ parapakṣāśca, | tataḥ sapakṣāḥ dvividhāḥ gītārthāḥ pārśvasthādayaśca, tatra gītārthā idaṃ cintayanti | amī alpaśrutā alpaśrutatvāccāgītārthā na cāgītārthānāṃ kṣetramasti | tata evaṃ cintayitvā teṣāṃ sacittādigītārthā apaharanti pārśvasthādayaḥ punaḥ kṣullakādīn vyudgrāhayantiyadhā duṣkarācaryāmīṣāṃnacaduṣkaracaryāyāḥ sampratideśakālau tasmādatrāgacchateti | evaṃvyudgrāhya kṣullakādīna

___

Linked texts (1)