Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p319

Vyavahāravṛtti v21.p319

Language
Sanskrit

v21.p319

prāyaścittasthānamāpanno bhavatyekastvanāpannaiti | athavā yadyapināma bhikṣāgrahaṇādinimittaṃsamakaṃ hiṇḍete yathāpyeka āpadyate prāyaścittasthānamaparo naiva | tathā cāha

tulle va iṃdiyatthe ego sajjai virajjaī ego | ajjhatthaṃ tu pamāṇaṃ na iṃdiyatthā jinā beṃti ||
vṛ- tulye'pi samāne'pi indriyaviṣaye rūpādau rāgahetāveko rajyate rāgamupagacchati, dvitīyo virajyate viṣayapariṇāmasya ca dāruṇatāṃ bhāvayan virakto bhavati | tasmātprāyaścittāpattyanāpattiviṣaye adhyātmanāntarapariṇāmaḥ sapramāṇaṃ na indriyārthā iti jinā bhagavantaḥ sarvajñā brūvate | tataḥ samakahiṇḍane'pyeko ghaṭate prāyaścittamāpanno'paroneti itaśca viṣayā na pramāṇaṃ yata āhamanasā uveti visae manasāviya sānniyattie tesu | iya vihu ajjhatthasamo baṃdho visayā na u pamāṇaṃ ||

vṛ- iha viṣayopalabdhivyatirekeṇāpi manasā antaḥkaraṇena viṣayān rūpādīn upaiti adhyavasatīti bhāvaḥ, | manasaiva ca tebhyo viṣayebhyaḥ sannivartate virajyate ityarthaḥ | ityapi evamapi hu niścitamadhyātmasamo'dhyātmānurūpaḥ pariṇāmānusārī ityarthaḥ bandhaḥ karmabandhaḥ tasmānna viṣayāḥ pramāṇaṃ teṣu satsvapi keṣāñcidrāgadveṣāsaṃbhavāt | tadabhāve'pi ca keṣāṃcinmanasā tatsaṃbhavāditi |

318
evaṃ khalu āvanne takkhaṇa āloyaṇā ugīyaṃmi | ṭhavaṇijjaṃ ṭhavatittā veyāvaḍiyaṃ kare bitio ||
bṛ evamuktena prakāreṇa khalu niścitamekasmin prāyaścittasthānamāpatre tena tatkṣaṇameva tatkālameva gīte gītārthasya purata ālocanā dātavyā | tatra yadi dvāvapi gītārthī viharatastataḥ sthāpanīyam prāguktasvarūpaṃ sthāpayitvā yaḥ prāyaścittasthānamāpannaḥ sa parihāratapaḥ pratipadyate | dvitīyaḥ kalpasthito bhavati sa eva cānupārihārika iti tasya vaiyāvṛtyaṃkaroti |
mū. (37) dosāhammiyāegato viharaṃti, dovitaṃ annayaraṃ akiñccaṭṭāṇaṃ paḍisevittā āloejjā, ekaṃ tattha kappāgaṃ ṭhāvaitāegeṇivvisejjā, ahapaṃcchāsevinivisejjā |
vṛ- dvau sādharmikāvekata ekatra sthāne viharatastau ca dvāvapyanyataradakṛtyaṃ sthānaṃ pratisevya ālocayetātāṃ tatra yadi dvāvapi gītārthī tatastatra tayordvayormadhye ekaṃ kalpasthitaṃ sthāpayitvā eko nirviśet parihāratapaḥ pratipadyate yaśca kalpasthitaḥ sa eva cānuparihāriko bhavatyanyasyābhāvāttataḥ sa tasya vaiyāvṛtyaṃ karoti atha parihāratapaḥ samāptyanantarasa kalpasthitaḥ paścānnirciśet parihāratapaḥ pratipadyeta itarastu kṛtaparihārataḥ karmākalpasthito'nupārihārikaśca bhavati | eṣa sūtrārthaḥ enameva sūtrārthaṃ bhāṣyakṛt saviśeṣamāha
[bhā. 1024] bitie nivvisaego nivviṭhetena nivvise iyaro, egataraṃ miyagīte do sūyasaganeyare sohī |
vṛ- dvitīye sūtre dvayorapi gītārthayoranyatarat akṛtyasthānamāpannayoreko nirviśati parihāratapaḥ pratipadyate, dvitīyaḥ kalpasthito'nupārihārikaśca bhavatīti vākyaśeṣastatastena nirviśiṣṭe parihāratapasi kṛte itaro dvitīyo nirviśati kṛtaparihāratapaḥ karmānutasya kalpasthito anupārihārikaścopajāyate | yadi punarekataro argāto'gītārtho bhavati tataḥ śodhiṃ śuddhatapaḥ prāyaścittadānaṃ | atha dvayorapyagītārthayoḥ

Linked texts (1)