Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p320

Vyavahāravṛtti v21.p320

Language
Sanskrit

v21.p320

satoḥ prāyaścittasthāpanāpattau svagaṇe itarasmin paragaṇe vā gītārthānāṃ militvā tābhyāṃ śodhiṃ śuddhatapaḥ pratipadyate agītārthatvena parihāratapo yogyatāyā abhāvāt |
mū. (38) bahave sāhammiyā egato viharaṃtiege tattha annayaraṃ akiccaṭṭāṇaṃpaḍisevittā āloejjā, tattha ṭhavaṇijjaṃ ca ṭhavittā karaṇijjaṃ veyāvaḍiyaṃ |
vṛ - bahavaḥ sādharmikā ekataḥ ekatra sthāne viharanti | tatrateṣāṃ madhye eko gītārtho'nyataradakṛtyasthānaṃ pratisevya ālocayeta | ālocanānantaraṃ parihāratapodāne sthāpanīyaṃ prāguktasvarūpaṃ sthāpayitvā anupārihārikeṇa tasya karaṇīyaṃ vaiyāvṛtyamityeṣa sūtrārthaḥ | enameva bhāṣyakṛtsaviśeṣamāhaemeva iyatte jai ego bahugamajjhe āvajje | āloyaṇagīyatthe suddhe parihāra jaha puvviṃ ||

vṛ- evameva anenaiva prāguktena prakāreṇa yadyeko bahuṣu madhye avatiṣṭhamānaḥ prāyaścittasthānamāpadye | tatastena tatkṣaṇaṃ gītārthe gītārthasya purata ālocanā dātavyā | tatra yadi so'gītārtho bhavati tadā śuddhaṃ tapastasmai dātavyam | atha gītārthastataḥ parihāratapastacca yathā sthāpanīyaṃ sthāpanā purassaraṃ pūrvamuktaṃ tathātrāpi vaktavyamiyamatra bhāvanā te bahave sādharmikā gītārthā vā bhaveyuḥ | gītārthamiśrā vā | tatra gītārthamiśreṣu jadhanyenaiko gītārtho bhavet utkarṣato dvitrādikāstatra yadi sarve gītārthā yadivā dvitrādikā gītārthāḥ prāpyante tadā ekaḥ kalpasthitaḥ kriyate | eko'nupārihārikaḥ | atha sarve ācāryāvyatirekeṇāgītārthāstataḥ śuddhatapodeyam | athācārya eva prāyaścita sthānāmāpannastataḥ so'nyatra gacche gatvā parihāratapaḥ pratipadyate | atha samastā apyācārya prabhṛtayo'gītārthāstato'nyatra gacchāntare te sarve gatvā yaḥ prāyaścittamāpannaḥ | sa śuddhaṃ tapaḥ pratipadyate |
mū. (39) bahave sāhammiyā egao viharaṃti, savvevi te annayaraṃ akiñcaṭṭhāṇaṃpaḍisevittā āloejjā egaṃ tattha kappagaṃ ṭhavaittā avasesā ṇivvisijjā ahapacchā sevi nivvisejjā |
vṛ- athāsya sūtrasya kaḥ saṃbaṃdha: ? ucyate

sarisammi asarisesu va avarāhapaesu jaigelanne |
bahu kamma vidositti hoi suttassa saṃbaṃdho |
vṛ- sadṛśamaparādhapadaṃ nāma yathā sarvairapi prāṇatipātaḥ kṛta iti, asadṛśānyaparādhapadāni mūlaguṇānāṃ prāṇātipātanivṛtyādīnāṃ madhye kimapi kenāpyaparāddhaṃ tatra yadi gaṇaḥ sadṛśe'parādhe yadi vā asadṛśeṣvaparādheṣu laget tathāpi yathā loke śatamadaṃḍyaṃ sahastramavadhyaṃ tathātrāpi pratipattirmā'bhūtū | kintu bahukairapi kṛte'parādhedoṣaḥ | kimuktaṃ bhavati bahavo'pyaparādhakāriṇo niyamataḥ prāyaścittamāpadyante ityasyārthasya khyāpanārthamidaṃ sūtramityeṣa sūtrasya sambandhaḥ | anena sambandhenāyātasyāsya vyākhyā | bahavaḥ sādharmikā ekato viharanti te ca tathā viharantaḥ sarve'pyanyatarat akṛtyasthānaṃ pratisevyālocayeyurālocya ca ekaṃ tatra kalpasthitaṃ kṛtvā avaśeṣāḥ sarve'pi nirviśanti parihāratapaḥ pratipadyante ityarthaḥ, tatasteṣāṃ parihāratapaḥ samāptyanantaraṃ paścātsakalpasthito nirviśet sa parihāratapaḥ pratipadyeteti bhāvaḥ | tasyaiko'nupārihāriko dīyate, eṣa sūtrasaṃkṣepārthaḥ | vyāsārthaṃ tu bhāṣyakṛdāha

savve vā gīyatthā mīsā va jahanna ego gīyattho | parihāriya ālavaṇā iya bhattaṃ de ntāya geṇhaṃtā ||

Linked texts (1)