Vavahara v21.p32
Vyavahāravṛtti v21.p32
- Language
- Sanskrit
v21.p32
asyākṣaragamanikā atiśayī avadhyādajñinayuktaḥ, ṛddhigrahaṇāt āmarṣīpadhyādiṛddhiprāptaḥ ācāryaḥ vādi dharmakathi kṣapaka naimittikāḥ pratītāḥ vidyāgrahaṇāta vidyāsiddhaḥ āryakhapaṭavata rājagaṇasaṃmatāścetirājasaṃmatāmaṃtryādayaḥ,gaṇasaṃmattā mahattarādayaḥcaśabdāddānaśraddhādiparigrahaḥ etetīrtha pravacanaṃprabhāvayaṃti, svataḥ prakāśasvabhāvameva sahakāritayāprakāśayaṃtīti, aṭṭhattievaṃ darśanavinayabhedā aṣṭaubhavaṃti, cāritravinayopyaṣṭaprakāraḥ tathā cāha - [bhā.65] paṇihāṇajogajutto paṃcahiṃsamiīhiṃ tihiṃ yaguttīhiṃ |
esa ucarittavinao aṭṭaviho hoināyavyo || vṛ- praṇidhānaṃ cetaḥsvāsthyaṃ tatpradhānā yogāḥ praṇidhānayogāḥ yogā vyāpārāsyairyukaḥ samanvitaḥ praṇidhānayogayuktaḥ, ayaṃcayatoaviratasamyagdṛṣṭirapibhavati, tatāha, paṃcabhiḥsamitibhistisṛbhiśca guptibhiryaḥ pradhānayogayukta eṣa cāritravinayaḥ vinayavinayavatoḥ kathaṃcidavyatirekādaṣṭavidho bhavati jñātavyaḥ,samitiguptiyogabhedāḥ, tatrasamitayaḥ pravīcārarūpā, guptayaḥ pratīcārāḥpratīcārarūpāḥ, uktaṃca ||1|| samiīṇayaguttīṇa ya eso bhedo uhoināyavyo |
samiī payārarūvā guttī guṇa ubhayarūvāu || uktaścāritravinayaḥ,saṃpratipratirūpavinayapratipādanārthamāha - [bhā.66] paḍivo khalu vinao kāyavaimane taheva uvayāre;
aṭṭhacauvvihaduviho sattaviha paruvaṇātassa || vṛ-pratirupaḥ ucittaḥ khaluvinayaścatuḥ prakārastadyathākāye kāyanimittaḥ evaṃ vācivācikaḥ manasi mānasikaḥ tathā upacāre aupacārikaḥ aṭṭacauviha ityādi atra yathāsaṃkhyaṃ padaghaṭanā kāyiko vinayo aṣṭavidhaḥ, vācikaścaturvidhaḥ, mānasiko dvivadhiḥ, upacārikaḥ saptavidhaḥ paruvaṇā tassatti tasya kāyikādibhedabhinnasya catuḥprakārasya pratirupavinayasya prarupaṇā vakṣyamāṇā tatra yathoddeśaṃ nirdeśa iti nyāyāta prathamataḥ kāyikasyāṣṭavidhasya prarupaṇāmāha - [bhā.67] abbhuṭhāṇaṃaṃjali āsaṇadānaṃ abhiggahakiīya |
sussūsaṇāyaabhigacchaṇāya saṃsāhaṇāceva || • vṛ-abhyutthānārhe gurvādī samāgacchati epa sāmānyasādhūnāṃ vinayaḥ apūrvaṃ punaḥ samāgacchaṃtaṃ dṛṣṭrā sūriṇāpyutthātavyaṃ, aṃjalipraśnādau yadi punaḥ kathamapyeko hastaḥ kṣaṇiko bhavati, tadaikataraṃ hastamutpāṭyanama kṣamāśramaṇebhya iti vaktavyaṃ, āsanadānaṃ nāma pīṭhakādyupanayanaṃ, abhigrahā guruniyogakaraṇābhisaṃdhiḥ, kṛtiśceti kṛtikarma vaṃdanamityarthaḥ, śuśrūpaṇā vidhivada'natidūrāsannatayā sevanaṃ, abhigamanamāgacchataḥ pratyudgamanaṃ sūtre strītvaṃ prākṛtatvāt saṃsādhanā gacchatonuvrajanaṃ, saṃprati vāgniyabhedānāha[bhā.68] hiyamayiapharusabhāsī, anuvīibhāsisavāiṭa; |
vinaoeesiṃtu vibhāgaṃ vocchāmi ahānupuṭavīe || vṛ- atra bhāsiśabdaḥ pratyekamabhisaṃvadhyate, hitabhāṣī mitabhāṣī aparuṣabhāṣī hitaṃ pariṇāmasuṃdaraṃ tadbhāṣate, ityevaṃśīlo hitabhāṣisvarupaṃ vaktavyaṃ, hitaṃ ca dvividhamihaloke hitaṃ paraloka hitaṃ ca tatra. ihalokahitapratipādanārthamāha -