Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p335

Vyavahāravṛtti v21.p335

Language
Sanskrit

v21.p335

vyavahāra - chedasūtram-1-2/44 [bhā.1087] sassagihādīna ḍahetene avasosayaṃvāhī rejjā|
māraṇapiṭṭaṇamubhaye taddosājaṃcasesāṇaṃ || vṛ-sasyaṃdhānyaṃ tadgṛhaṃsasyagṛhaṃtadādīni ādiśabdātśeṣagṛhāpaṇādiparigrahaḥ daheta kṣiptacittatayā agnipradānena bhasmasātkuryāt | etenamāpana[dhyāmana] mitivyākhyātam | yadivāstenayeta[corayet] athavā sa svayaṃ kimapi bhidyeta [kenāpi hiyeta] anena stainyaṃ vyākhyātam | māraṇaṃ piṭṭanamubhayasmin syāt kimuktaṃ bhavati | sa kṣiptacittatvena paravaśa iva svayamātmānaṃ mārayet piṭṭayet, vā paraṃ mārayan piṭṭayitvā sapareṇa māryeta, piṭyeta vā iti taddosā jaṃca sesāṇamiti tasya kṣiptacittasya doṣāt yacca śeṣāṇāṃ sādhūnāṃ māraṇaṃ piṭṭanaṃ vā | tathā hi-sa kṣiptacittaḥ parān yadā vyāpādayati piṭṭayati vā, tadāpare svarūpamajānānāḥ śeṣasādhūnāmapi ghātaprahārādikaṃ kuryustannimittamapi prāyaścittamarakṣaṇe draṣṭavyam | śeṣāṇitusthānānisugamānītina vyākhyānayati |yaduktaṃtasmādrakṣyantiyatanayeti |tatrayatanāmāha[bhā.1088] mahiḍḍīeuṭhanivesaṇāyaāhāravigiṃcaṇā viussaggo |
rakkhaṃtāṇaya phiḍie agavesaṇehoticaugurugā || vṛ- maharddhiko nāma grāmasya nagarasya vā rakṣākārī tasya kathanīyam | tathā uṭhanivesaṇā iti mūdubandhaistathā saṃyamanīyo yathā svayamutthānaṃ niveśanaṃ ca kartumīśo bhavati | tathā yadi vātādinā dhātukṣobho'syābhūditi jñāyate tadā'pathyāhāraparihāreṇa snigdhamadhuramadhurādirūpa āhāraḥ pradātavyaḥ | vigiṃcaṇatti uccārādestasya pariṣṭhāpanaṃ kartavyaṃ | yadipunardevatākṛta eṣa upadrava iti jñāyate tadā prāsukaiṣaṇīyena kriyā kāryā tathā viussaggo iti kimayaṃ vātādinā kṣobha uta devatākṛta upadrava iti parijñānāya devatārādhanārthaṃkāyotsargaḥ karaṇīyaḥ | tatastasyā ākaṃpitayā kathitesatitadanurūpoyatno yathoktaḥ svarūpaḥ karaṇīyaḥ | evaṃ rakṣatāmapi yadi sa kathañcit sphiṭitaḥ syāt | tatastasya gaveṣaṇaṃ kartavyaṃ, anyathā'gaveṣaṇe prāyaścittaṃ catvāro gurukāḥ | eṣa dvāragāthāsaṃkṣepārthaḥ sāmpratamenāmeva gāthāṃ vivarīṣuḥ prathamatomahardhikadvāraṃ vivṛṇoti[bhā.1089] amhaettha pisāto rakkhaṃtāṇaṃpi phiṭṭaikayāī|
sahu parirakkheyavyomahaḍierakkhiekahaṇā || . vṛ-rakṣā asyāstītirakṣako rakṣāyāṃ niyukto rākṣiko vā tasmin rakṣakerākṣike grāmasya nagarasya vā rakṣake kāraṇike maharddhika kathanā kartavyā | tasmai kathayitavyamiti bhāvaḥ | yathā atra tasminnupāśraye asmākaṃ rakṣatāmapi eṣa piśāco grathilaḥ kadācit sphiṭati apagacchatisa hu niścitaṃ parirakṣitavyaḥ pratipannavatsalatvāditi vyākhyātaṃmaharddhikadvāramadhunā ‘uṭhanivesanāya' itivyākhyānayati[bhā.1090] miubaṃdhehitahāṇaṃjametijahaso sayaṃtuuṭheti |
uvvaragasattharahita vāhikudaṃḍe asunnaṃca || vṛ- mṛdubandhaiḥ komala baṃdhaistathā ṇamititaṃkṣiptacittaṃ yamayanti badhnanti yathā svayamuttiṣṭhati | tu śabdasyānuktasamuccayārthatvānniviśatecatathāsatasminnapavarake sthāpyate | yatrana kimapiśastrabhavati | anyathā sa kṣiptacittatayā yuktamayuktaṃ cā'jānānaḥ śastraṃ dṛṣṭā tenātmānaṃ vyāpādayet | tasya cāpavarakasya dvāra bahiḥ kudaṇḍena vaṃśaṭokarādinā badhyate na yena nirgatyāpagacchati tathā aśūnyaṃ yathā bhavati | evaṃsavāreṇaprativāreṇajāgriyate |anyathāśūnyamātmānamupalabhyabahutaraṃkṣiptacittībhūyāt |

Linked texts (1)