Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p336

Vyavahāravṛtti v21.p336

Language
Sanskrit

v21.p336

uddeśakaḥ 2, mūlaṃ:44, [bhā. 1091] [bhā.1091] uvvarayassaya asatī puvvakhayā satī yakhaṃmae agaḍe |
tassovariṃcacakkaṃ na phiḍḍai jaiupphiḍatovi || vṛ-apavarakasya asati abhāve pūrvakhani [khā] takūpe nirjale sa prakṣipyate tasyāpyabhāve avaṭo navaḥ khanyate, khanitvā tatrasaprakṣipyate | prakṣipya catasyā'vaṭakasyopari cakraṃ rathāṅgaṃsthaganāya dīyate, yathāsausphiṭannapi utplavamāno'pi nasphiṭatina bahirgacchati ||
sāmpratamāhāravigiñcaṇetyādivyākhyānayati[bhā.1092] niddhamahuraṃcabhattaṃ karīsa sejjā nojahāvāū |
davviyadhātukkhobhenāuṃussagato kiriyā || vṛ-yadi vātādinādhātukṣobho'sya sañjātaiti jñāyate tadā bhaktamapathyaparihāreṇa snigdhaṃ madhuraṃca tasmaidātavyam | śayyācakarīṣamayī karttavyā, sāhi soṣṇābhavati | uṣṇeca vātaśleṣmāpahāraḥ | tathā kimayaṃ daiviko devena bhūtādinā kṛta upadrava utadhātukṣobhaja itijñātuṃdevatārādhanāya utsargaḥ kriyate | tasmiṃśca kriyamāṇe yadā kaṃpitayā devatayākathitaṃtadanusāreṇa tataḥ kriyā kartavyā | yadi daivika iti: samprati ‘rakkhaṃtāṇaya phiṭie' ityādivyākhyānayati[bhā.1093] agaḍe palāyamaggaṇaannagaṇāvāvijena sā rakkho |
gurugāyajaṃcajattotesiṃca niveyaṇā karaṇaṃ || vṛ-agaḍe itisaptamīpañcamyarthe | tato'yamarthaḥ,avaṭātkṛpāt upalakṣaṇametatapavarakādvāyadi palāyate, kathamapi tatastasya mārgaṇamanveṣaṇaṃ kartavyam | tathā ye tatrānyatravā āsanne dūre vā anyagaṇā vidyanteteṣāṃcanivedanākaraṇaṃteṣāmapinivedanakartavyamitibhāvaḥ | yathāsmadīya eṣaḥsādhuḥ kṣiptacitto naṣṭo vartatetatastairapigaveṣaṇīyaḥdṛṣṭecasaṃgrahaṇīyaḥ | yadipunarnagaveṣayantisvagaṇavartino'nyagaṇavartino vātadāteṣāṃprāyaścittaṃcatvāro gurumāsāḥ, yaccakariṣyatipaṭjīvanikāyavirādhanādikaṃtannimittaṃteṣāṃ prāyaścittamiti | [bhā.1094] chammāsepaḍiyariuṃ anicchamāṇesubhujjataragovi |
kulagaṇasaṃghasamāe puvvagameṇaṃ niveejjā || vṛ-pūrvoktena prakāreṇa tāvatsapraticaraṇīyo yāvat ṣaṇmāsābhavanti, tato yadi praguṇojāyatetarhi sundaramathanapraguṇībhūtastatobhūyastarakamapitasyapraticaraṇaṃvidheyaṃ |athatesādhavaḥ pariśrāntābhūyastarakaṃ praticaraṇaṃ necchaṃti, | tatasteṣvanicchatsukulagaṇasaṅghasamavāyaṃ kṛtvā pūrvagamena kalpoktaprakāreṇa tasmai nivedanīyaṃ | nivedya catadājñayā vartitavyamitiathasasādhuḥ kadācidrājādīnāṃsvajanaḥ syāttata iyaṃ yatanā vidheyā[bhā.1095] ranoniveiyaṃmitesiṃvayaṇegavesaṇā hoti |
osaha vejjāsaṃbaṃdhuvassaetīsuvījayaṇā || bṛ-yadirājño'nyeṣāṃvāsaputrādikobhavettatorājñaupalakṣaṇametat | anyeṣāṃvāsvajanānāṃnivedanaṃ kriyate,tathā yuṣmadīyaeṣaputrādikaḥ kṣiptacittojātaitievaṃ nivediteyadibruvaterājādayomamaputrādināṃ kriyāsvayameva kriyamāṇā vartate | tataihaiva tamapyānayateti tataḥ sateṣāṃ vacanena tatra nīyate | nītasya catasya tatra gaveṣaṇābhavati | ayamatrabhāvārthaḥ | sādhavo'pitatragatvā auṣadha bheṣajāniprayacchanti