Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p339

Vyavahāravṛtti v21.p339

Language
Sanskrit

v21.p339

vyavahāra -chedasūtram-1-2/44. [bhā.1106] jaiicchasisā serī aceyaṇātena se caonatthi |
jīvapariggahiyā punavādī asamaṃjasaṃ samayā || vṛ- yaditvametadicchasi anumanyate yathā sāserīti deśīvacanametatyantramayī narmakī acetanā tena kāraṇena se tasyāśca karmopacayo nāsti vādistanuḥ punarjīva parigṛhītā jīvenādhiṣṭhitā jīvaparigrahītatvāccāvaśyaṃ tadviruddhaceṣṭātaḥ karmopacaya sambhavastato yā serī dṛṣṭāntena samatā āpaditā sā'samañjasamayujyamānā'cetanācetanatve ca dṛṣṭāntadāntikayorveṣabhyāt | atrācārya āha[bhā.1107] ceyaṇamaceyaṇaṃvā paratattaṃtena dovitullāiṃ |
natayāvisesayaṃ ettha kiṃcabhaṇatīsuṇavisesaṃ || vṛ-cetanaṃ vāsyādacetanavācetanatvācetanatvaviśeṣasyātrāprayojakatvāt | kathamaprayojakatvamata āha-paratantratvena parāyattatayā | yato dve api tulye tato na kiñcidveṣamyaṃ | para āha-na tvayā atra karmopacayacintāyāṃkañcidapimanāgapi viśeṣitaṃyenajīvaparigṛhītatve'pyekatrakarmopacayobhavatyekatra netipratipādyamāha atrācāryobhaṇatibrute, śṛṇubhaṇyamānaṃ viśeṣaṃ | tamevāha[bhā.1108] nanusoceva visesojaṃ egamaceyaṇaṃsa vinneyaṃ |
jahaceyaṇāvisesotahabhaṇasuimaṃ nisāmeha || vṛ-nanusa evaṃ yantra nartakī svābhāvika nartakī dṛṣṭāntasūcito viśeṣa evaṃ śarīraṃjīvaparigṛhītamapi parāyattatayāceṣṭāmānamacetanamevaṃsvāyattatayāpravṛtteḥsacittaṃsacetanamiti |paraāha-yathaiṣacetaneviśeṣo nissaṃdigdhapratipattiviṣayobhavati | tathābhaṇatapratipādayata ācāryaḥprāha-tataidaṃvakṣyamāṇaṃniśamaya ākarṇaya | tamevāha[bhā.1109] jo pellito pareṇaṃ heūvasaṇassa hoikāyāṇaṃ |
tathya nadosaṃdūcchasilogenasamaṃtahātaṃca || vṛ-yaḥ pareṇapreritaḥsacakāyādīnāṃpṛthivyādīnāṃvyasanasya saṃghaṭṭanaparitāpanādirūpasya hetuḥ kāraṇaṃ bhavati | tatra tasmin pareṇa prerita tayā kāya vyasanahetau na tvaṃ doṣamicchasi anātmavaśatayāṃ pravṛtteḥ | kathaṃpunardoṣaṃ necchasītyata āha-lokena samaṃlokenasahaloketathā darśanataḥ ityarthaḥ | tathā hiloko yo yatrānātmavaśatayā pravartate taṃ tatra nirdoṣamabhimanyate tato loke tathā darśanatastamapi kāyavyasane hetuṃ nirdoṣamabhimanyatām | yathā ca taṃ nirdoṣamicchasi tathā tamapi ca kṣiptacittaṃ nirdoṣaṃ paśya, tasyāpi parāyattatayā tathārūpāsuceṣṭāsupravṛtteḥ | etadevasaviśeṣaṃbhāvayati[bhā.1110] pāsaṃto viya kāye apañcalo appagaṃvidhāreuṃ |
jahapellito adoso emevamimaṃpipāsāmo || vṛ- yathā pareṇa prerita ātmānaṃ vidhārayituṃ saṃsthāpayitumapratyalo'samarthaḥ san paśyannapi kāyān pṛthivīkāyikādīn virādhayan annikāputrācārya ivādoṣo nirdoṣaḥ | evameva anenaiva prakāreṇāparāyattatayā pravṛttilakṣaṇena imamapi kṣiptacittamadoṣaṃ paśyāmaḥ | iha pūrva praguṇībhūtasya prāyaścittadānaviṣaye traya ādeśā gurukādaya uktāstatastānevagurukādīnprarūpayati[bhā.1111] gurugo gurutarāṇoahāgurugoyahoīvavahāro |
__lahuo lahuyatarāgo ahālahugoyavavahāro ||