Pramāṇa · Search · About · API

Vavahara v21.p350

Vyavahāravṛtti v21.p350

Language
Sanskrit

v21.p350

349 vṛ-arthavābhāviprayojanaṃ hetuṃvā kasyāpi prayojanasya kāraṇaṃ śramaṇasyācāryādeḥ śeṣajanavirahite pradeśe kathayan mūrcchayā vipatitasyātmanaḥ praguṇaṃ bhavantamanumanyamānasya kalpate grahaṇaṃ parijñāyānaśanapratyākhyānasya tata etadartha pratipādanārthaṃ saprāyaścittasūtrānantaramidaṃ bhaktapānapratyākhyānasūtramanena sambandhanāyāttasyāsya vyākhyā | bhaktaṃca pānaṃcabhaktapānetepratyākhyāte yenasa tathāklāntasya paranipātaḥ sukhādidarśanāditi bhikṣuglāyantamityādiprāgvat | atra vaiyāvṛtyamāha[bhā.1164] gīyatthāṇa asatī savvasatīeva kāraṇapariṇā |
pānagabhattasamāhī kahaṇā ālogadhīravaṇā || vṛ-gītārthānāmasati abhāve yadi vā sarvasyāpi sādhoraśivādikāraṇata ekasyāpi sādhorabhāve kāraṇapariṇatti kāraṇavaśata ekākinā jātena parijñāpratyākhyānaṃ bhaktapānasya kṛtaṃ tatastasya kṛtabhaktapratyākhyānasya gītārthānāmabhāve yadi vā kāraṇata ekasyāpi sādhorabhāve sīdato yogyapānakapradānena caramepsitabhaktapradānena ca samādhirutpādanīyā | kathanā dharmakathanā yathāśakti svaśarīrānābādhayā kartavyā | tathā ālokaṃ ālocanaṃ sadāpayitavyaḥ | yadi kathamapi cirajīvanena bhayamutpadyate yathā nādyāpi mriyate kimapibhaviṣyatītina jānīma iti tassadhīrāpanākartavyā | [bhā.1165] jaivāna nivvahejjā asamāhī vāse tasmigacchammi |
karaṇijjatatthagatevavahāro etthasuddhovā || vṛ. yadi vā prabalabubhukṣāvedanīyodayatayā kṛtabhaktapratyākhyānatayā na nirvahet | na yāvatkathikamanaśanaṃ pratipālayituṃ kṣama iti | yāvadasamādhirvā tasmin gacche tasya vartate tato'nyatra gate tasmin yatkartavyaṃ tatkaraṇīyaṃ anyatra nītvā yadyaducitaṃ tattasya karaṇīyamityarthaḥ | paścādanaśanapratyākhyānabhaṅgaviṣayastasya vyavahāraḥ prāyaścittaṃ dātavyam | atha svagacchasamādhimātreṇānyatra gatastataḥ samithyāduṣkṛtapradānamātreṇaśuddha iti ||
mū. (52) aṭṭha bhikkhuṃ gilāyamāṇaṃ no kappai tassa gaṇāvacchediyassa nihittae agilāe karaṇijjaṃ veyāvaḍiyaṃ jāva rogātakāto vippamukke | tato pacchā ahālahussage nāmaṃ vavahāre paṭṭaviyavye siyā iti ||
vṛ-athāsyasūtrasyakaḥ sambandhaḥ? ucyate-- [bhā.1166] vṛttaṃ hiuttamaḍhepaḍiyaraṇaṭṭhāva dukkhare dikkhā |
eto yatassamīvaṃjaihīraiaṭṭhajāyamaṃto || . vṛ-uktaṃ hi yasmātpūrvaṃkalpādhyayane uttamārthe uttamārthaṃ pratipattukāmasyadvayakṣareṭyakṣarasya dāsasya dīkṣādīyate | yadivā praticaraṇāyaeṣa dīkṣitomāṃ glānaṃsantaṃpraticariṣyatīti nimittaṃ | etoya ityādi itaśca dīkṣādānānantaraṃtassāpādyasyasamīpedīkṣāgṛhītātasyasakāśāt | gāthāyāṃdvitīyāpañcabhyarthe | yadi hṛdaye ato arthajātaṃ bhavati | prayojanajātamutpadyate tataḥ sampratyarthe jātastatrāvakāśaḥ | anena sambandhenāyātasyāsya vyākhyā | sā ca prāgvat | sāmpratamarthajātaṃ bhikhaṃ glāyantamityatra yo'rthajātaśabdastadvyutpattipratipādanārthamāha[bhā.1167] atthena jassa kajjaṃ saṃjāyaṃ esa aṭhṭhajātoya| .
so punasaṃjamabhāvācāli jaṃto parigilāi ||

Linked texts (1)